តាមរយៈវីដេអូដែលបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច បានឱ្យដឹងថា រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នឹងបោះពុម្ពសៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរសម័យទំនើប» នៅខែតុលាខាងមុខនេះ។ សៀវភៅនេះ លើកឡើងពីសម័យអាណានិគមនិយមបារាំង រហូតដល់សម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានកម្រាស់ ៨៥៦ទំព័រ។

ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា សៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរសម័យទំនើប» រៀបចំឡើងដើម្បីបង្ហាញថា តើបារាំងមកធ្វើអាណានិគមកម្ពុជាក្នុងទិសដៅអ្វី? បារាំងមកអាណាព្យាបាលកម្ពុជាក្នុងទិសដៅអ្វី? បារាំងមកចងមិត្តភាពដោយសារអ្វី? បើតាមលោកបណ្ឌិត សុខ ទូច ការបោះពុម្ពសៀវភៅនេះឡើង ព្រោះមិនចង់ឱ្យកូនខ្មែរមិនដឹងនូវប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន ដោយចេះតែនិយាយតគ្នា និយាយខុសគ្នា ហើយនិយាយតាមគ្នាដោយគ្មានឯកសារច្បាស់លាស់ និងមិនចង់ឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រច្រំដែល។

សូមបញ្ជាក់ថា សៀវភៅនេះ សម្រាប់អ្នកកក់មុនតម្លៃត្រឹមតែ ៣៦ ០០០ ៛/៩ដុល្លារ តែបើកក់ក្រោយខែតុលា តម្លៃមួយក្បាល ៦០ ០០០ ៛/១៥ដុល្លារ។ លោកអ្នកអាចធ្វើការកក់បានតាមរយៈ លេខទូរសព្ទ ០៩៧ ២៧២ ៧៨ ២៦/ ០៧១ ២២២ ២០១៤៕

The post រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នឹងបោះពុម្ពសៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរសម័យទំនើប» ដើម្បីឱ្យកូនខ្មែរដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

សាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិត ធុយ ចាន់ធួន អនុប្រធានវិទ្យាស្ថានវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដែលបានចូលព្រឹត្តិការណ៍ខាងលើ ប្រាប់កម្ពុជាថ្មីថា ប្រទេសទាំងអស់ដែលជាសមាជិកអាស៊ាន បូកជាមួយ ចិន និងឥណ្ឌា បានបោះឆ្នោតគាំទ្របេក្ខភាពកម្ពុជាធ្វើជាប្រធាននៃសន្និសីទអន្តរជាតិនេះ។ លោកបានប្រសាសន៍ថា សន្និសីទនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាពិសេសម្រាប់កម្ពុជា និងជាឱកាសរបស់កម្ពុជាបង្ហាញវប្បធម៌ និងអរិយធម៌ខ្មែរទៅកាន់អ្នកប្រាជ្ញ និងបញ្ញវន្តអន្តរជាតិ។

លោកបន្តថា៖«យើងមិនដែលបានផ្សព្វផ្សាយអំពីអរិយធម៌យើង ពីសម័យនគរភ្នំ សម័យចេនឡា ឱ្យបានដឹងនោះទេ ព្រោះគេនិយាយតែតំបន់គេ ណាមួយយើងមានសង្គ្រាម។ ដូច្នេះអាទិភាពរបស់យើង ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ជាម្ចាស់នគរភ្នំ ឥឡូវមានសន្តិភាព យើងនឹងនិយាយអំពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរឱ្យគេដឹងកាន់តែទូលំទូលាយ»។

បើតាមលោកសាស្រ្តាចារ្យ រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ក្រោមទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី មានសមត្ថភាពអាចរៀបចំ«ស​ន្និសីទអន្តរជាតិ ដើមសម័យប្រវត្តិសាស្រ្ដរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍»។ លោកថា៖«ព្រោះសន្និសីទនេះ មានគោលបំណង និយាយអំពីវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ឱ្យគេដឹង និងនិយាយពីបុរេប្រវត្តិសាស្រ្តនៅអាស៊ី អាគ្នេយ៍ទាំងមូល ដែលមានអរិយធម៌ចំណាស់»។

លោកគូសបញ្ជាក់ទៀតថា តាមរយៈសន្និសីទនេះ ជាឱកាសបង្ហាញបញ្ញវន្ត និងអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរ ឱ្យគេបានដឹងពីសមត្ថភាពរបស់ខ្មែរយើង ដែលបានសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងឯកសារជាច្រើនពីតំបន់អង្គរ និងតំបន់អរិយធម៌ច្រើនកន្លែងទៀត។ បន្ថែមពីនេះ ជាឱកាស ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរណ៍វប្បធម៌ផងដែរ។ លោកសាស្រ្តាចារ្យបន្តទៀតថា៖«គ្រូខំប្រឹងធ្វើ ដើម្បីឱ្យប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែររីកចម្រើន ទាំងវប្បធម៌ អរិយធម៌យើង ព្រោះយើងមិនដែលបានផ្សាយវប្បធម៌យើងឱ្យគេដឹងទេ ដូច្នេះបញ្ញវន្តយើងត្រូវប្រជុំគ្នា រៀបចំ និងដោះស្រាយរួមគ្នា»។

គួរជម្រាបថា សន្និសីទស្តីពី ដើមសម័យប្រវត្តិសាស្រ្ដរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅទឹកដីម៉ាឡេស៊ី មានសាស្រ្តាចារ្យ បញ្ញវន្ត បណ្តាប្រទេសដែលបានចូលរួម បានផ្លាស់ប្តូរទិន្នន័យ ផ្តល់ឯកសារទស្សនៈវិស័យដ៏ទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតនៃការរកឃើញគំហើញរបស់ពួកគេ និងបានពិភាក្សាអំពីបញ្ហារួមនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដើមសម័យនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។

តាមរយៈសន្និសីទនៅម៉ាឡេស៊ី ក៏បានដាក់ចេញសំណើដ៏សំខាន់មួយ គឺសំណើរបស់អ្នកប្រាជ្ញ/បញ្ញវន្ត សម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹងបន្ថែម ការស្រាវជ្រាវរួមគ្នា និងការចែករំលែកទិន្នន័យសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ ដល់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំងអស់ ក៏ដូចជាឥណ្ឌា និងចិន ផងដែរ៕

The post កម្ពុជា ទទួលសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសន្និសីទអន្តរជាតិ ស្តីពី “ដើមសម័យប្រវត្តិសាស្រ្ដរបស់អាស៊ីអាគ្នេយ៍” appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ការលើកឡើងរបស់លោកសាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា បែបនេះ ក្រោយពេលដែលបទចម្រៀងរបស់អ្នកនាង មាស សុខសោភា មានចំណងជើងថា “មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧” ខុសជាមួយនឹងខ្លឹមសារប្រវត្តិសាស្រ្ត និងរាជសព្ទដែលត្រូវប្រើជាមួយព្រះមហាក្រត្ស។ ការចេញបទចម្រៀងនេះ ក៏មានប្រតិកម្មពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ដោយស្នើឱ្យតារាចម្រៀង មាស សុខសោភា លុបបទចម្រៀងនេះចេញពីហ្វេសប៊ុក។

លោកសាស្ត្រាចារ្យមានប្រសាសន៍ថា៖ “សុំអង្វរករទៅអ្នកនិពន្ធ ទៅអ្នកច្រៀង មុននឹងចេញអី្វមួយ សូមមេត្តាយកចិត្តទុកដាក់គិតអំពីប្រវត្តិកាល។ បើនិយាយពីប្រវត្តិសាស្ត្រ សូមស្រាវជ្រាវ ឬ សុំអ្នកជំនាញ អ្នកចំណេះ ដើម្បីគេផ្តល់ឱ្យ ដើម្បីគេពន្យល់ ដើម្បីគេណែនាំ។ យ៉ាងហោចណាស់ក៏យើងបានកាត់បន្ថយនៃការខុសឆ្គងជាច្រើន មុននឹងឈានដល់មហាជន”។

លោកជឿថា អ្នកនិពន្ធចម្រៀងក្តី អ្នកនិពន្ធរឿងក្តី ក៏មិនបានសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍បានគ្រប់គ្រាន់ទាំងអស់ឡើយ តែងតែមានការភ្លាត់ភ្លាំងបែបនេះ។ ដូច្នេះ មុនចេញអ្វីមួយ ត្រូវក្លាហានហ៊ានសួរ និងសុំជំនួយពីអ្នកជំនាញសម្រាប់ជួយពិនិត្យខ្លឹមសារនោះ។

ទាក់ទិនជាមួយនឹងបទចម្រៀងខាងលើ លោកសាស្ត្រាចារ្យបានបញ្ជាក់ថា គ្មានឯកសារណាមួយដែលបានបញ្ជាក់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បែបណា នៅទីណា ពិតប្រាកដនោះទេ។ ចំណែក ការប្រើពាក្យពេចន៍ជាមួយព្រះមហាក្សត្រ គឺត្រូវប្រើប្រាស់តាមឋានានុក្រម និងរាជសព្ទរបស់ព្រះមហាក្សត្រ៕

The post សាស្ត្រាចារ្យ សំបូរ មាណ្ណារ៉ា អង្វរករដល់អ្នកនិពន្ធ គួរសិក្សាស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រឱ្យបានច្បាស់ មុននឹងផ្សព្វផ្សាយ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

១. សូក្រាត

កាលពីឆ្នាំ ៣៩៩ មុនគ្រិស្តសករាជ រដ្ឋាភិបាលអាថែនបានកាត់ទោសសូក្រាតពីបទបង្ខូចយុវជន និងមិនគោរពព្រះនៃទីក្រុង-រដ្ឋក្រិក ។ សូក្រាតសុខចិត្តស្លាប់ ក៏មិន​បោះបង់​ជំនឿ​របស់​គាត់ដែរ ដូច្នេះគាត់សម្រេចចិត្តផឹកថ្នាំបំពុលខ្លួនឯងតែម្ដង អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រសន្និដ្ឋានថាថ្នាំពុលដែលទស្សនវិទូវ័យ ៧០ ឆ្នាំផឹក គឺធ្វើពីដើមខ្ញែរ ។ ២០០ ឆ្នាំក្រោយមក មានវិចិត្រករបារាំងម្នាក់ឈ្មោះ Jacques-Louis David បានគូររូបមួយផ្ទាំងហៅថា “ការស្លាប់របស់សូក្រាត (The Death of Socrates)” ។

២. Juan Ponce de León

នៅឆ្នាំ ១៥២១ អ្នកផ្សងព្រេងជនជាតិអេស្ប៉ាញ Juan Ponce de León ត្រូវជនជាតិដើមភាគតិច Calusa សម្លាប់ដោយប្រើព្រួញជ្រលក់ជ័រដើម manchineel tree ដែលជារុក្ខជាតិពុល ។

៣. Charles Francis Hall

លោក Charles Francis Hall ជនជាតិអាមេរិក គឺជាអ្នកស្រាវជ្រាវអាកទិច និងជាមេបញ្ជាការបេសកកម្មប៉ូឡារីស ដែលទទួលបរាជ័យក្នុងការទៅរុករកប៉ូលខាងជើង។ ដល់ចុងខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៧១ Hall ចាប់ផ្ដើមមានបញ្ហាសុខភាព ហើយចោទប្រកាន់សមាជិកថាលួចបំពុលគាត់។ ពីរសប្ដាហ៍ក្រោយលោកពិតជាបាត់បង់ជីវិតមែន បើយោងតាមកោសលវិច័យក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦០ គេរកឃើញថា Hall ត្រូវថ្នាំពុលប្រភេទអាសេនិចរយៈពេល ២ សប្ដាហ៍មុនស្លាប់ ដូច្នេះការសង្ស័យរបស់គាត់គឺត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែឃាតកនៅតែជាមនុស្សអាថ៌កំបាំងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។

៤. Guangxu

ឆ្នាំ ១៨៧៥ Guangxu ក្លាយជាស្ដេចនៃរជ្ជកាលឈីងទាំងទ្រង់ទើបមានព្រះជន្ម ៤ វស្សាប៉ុណ្ណោះ ក្រោយការសុគតរបស់ទ្រង់នៅព្រះជន្ម ៣៧ ឆ្នាំ គេសង្ស័យទ្រង់ត្រូវថ្នាំបំពុល ប៉ុន្តែ​កំណត់ត្រា​របស់​អធិរាជ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ទ្រង់សុគត​​ដោយ​មូលហេតុ​ធម្មជាតិទេ ។ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៨ ទើបអ្នកស្រាវជ្រាវសម័យទំនើបច្បាស់ពីពាក្យចចាមអារ៉ាមថ្នាំបំពុលគឺជាការពិត វាជាប្រភេទថ្នាំពុលអាសេនិច ចំណែកឃាតកនៅតែមិនទាន់រកឃើញដូចគ្នា ។

៥. Grigori Rasputin

លោក Rasputin ជាមនុស្សមិនចេះអក្សរម្នាក់ល្បីខាងមានអាកប្បកិរិយាអសីលធម៌ យ៉ាងណាគាត់អាចមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធគួរសមជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ Tsar Nicholas II និងខ្សែរាជវង្សដែលត្រួតត្រាសូវៀតមុនការបដិវត្តន៍ ឆ្នាំ ១៩១៧ ។ ក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩១៦ ព្រះអង្គម្ចាស់ Felix Yusupov និងគ្នីគ្នាបានរួមគំនិតសម្លាប់ Rasputin ដោយលាយថ្នាំពុល ប៉ូតាស្យូម cyanide ជាមួយម្ហូបអាហាររបស់គាត់ ។ ពេលនោះថ្នាំពុលហាក់បីមិនអាចផ្ដួល Rasputin បានឡើយ ទើប Yusupov និងអ្នកសមគំនិតបាញ់ហើយចាប់ច្រមុជទឹកឲ្យដាច់ខ្យល់ស្លាប់វិញ ៕

ប្រែសម្រួល ៖ វារី

ចុចអាន ៖ ដឹងកាន់តែច្បាស់ពីសួនច្បារពុលនៅ អង់គ្លេស អាចឲ្យមនុស្សដួលសន្លប់

The post ការស្លាប់ដោយសារថ្នាំបំពុល ៥ ករណី ប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ផ្ទាំងធ្វើពីដីឥដ្ឋដែលត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ និងស៊ីរីសម័យទំនើបបានបង្ហាញថា ការថើបគ្នាដំបូងបំផុតត្រូវបានមនុស្សអនុវត្តក្នុងសង្គមមីសូប៉ូតាមាន (Mesopotamian) ហើយវាក៏ប្រហែលជាហេតុនាំមានការឆ្លងជំងឺមួយចំនួនពីគ្នាផងដែរ ។

ចំណែកឯអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Copenhagen របស់ប្រទេសដាណឺម៉ាកវិញជឿជាក់ថា ការថើបគ្នាជារឿងពេញនិយមសម្រាប់វប្បធម៌សឹងតែគ្រប់ទីកន្លែង មិនមែនចាប់ផ្ដើមពីទីតាំងជាក់លាក់ណាមួយឡើយ ។ ផ្ទុយគ្នាពីការប៉ាន់ស្មានចុងក្រោយដែលបានមកពីអក្សរបុរាណលើផ្ទាំងដីឥដ្ឋ ក៏បង្ហាញដែរថា ការថើបគ្នាមានដើមកំណើតពីអាស៊ីខាងត្បូងតាំងពី ៣៥០០ ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ ។

ទន្ទឹមនេះ វេជ្ជបណ្ឌិត Troels Pank Arboll អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Copenhagen បានឲ្យដឹងថា “ផ្ទាំងដីឥដ្ឋរាប់ពាន់ផ្ទាំងដែលបានបន្សល់មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ មានផ្ទុកនូវឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់ពីការថើបគ្នាដែលមនុស្សចាត់ទុកថាជាផ្នែកនៃភាពស្រើបស្រាលកាលពីសម័យបុរាណ” ។

ជាចុងក្រោយអ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ទៀតថា ការថើបគ្នា ក៏ជារបៀបនៃការចម្លងមេរោគទ្រង់ទ្រាយធំផងដែរដូចជា ជំងឺពងបែក HSV-1 និងជំងឺ Bushanu ដែលបង្កដំបៅជុំវិញមាត់ និងបំពង់ក នាសម័យបុរាណ ៕

ប្រភព ៖ Sky News

ចុចអាន ៖ មកស្គាល់អ្នកចម្បាំងស្រីសាហាវៗ ៥ នាក់ ប្រចាំប្រវត្តិសាស្ត្រទូទាំងពិភពលោក

The post អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញព័ស្តុតាងបញ្ជាក់ថា មនុស្សលើលោកចេះថើបគ្នាតាំងពី ៤,៥០០ ឆ្នាំមុនមកម្ល៉េះ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ថ្លែងនៅក្នងកិច្ចសម្ភាសន៍ Grow Under Peace របស់សារព័ត៌មានកម្ពុជាថ្មី លោកបណ្ឌិត ដៀប សុផល បានលើកឡើងថា ការសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្តសង្រ្គាម គឺដើម្បីកសាងសន្តិភាពបច្ចុប្បន្ន និងទៅថ្ងៃអនាគត។ លោកបានឱ្យដឹងដូច្នេះថា« យើងនឹងដើរនៅលើផ្លូវមួយយ៉ាងប្រថុយប្រថាន ប្រសិនបើយើងជាមនុស្សដែល​មិនបានយល់​ដឹងពីប្រវត្តិសាស្រ្តខ្លួន ពីព្រោះប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ បានកើតឡើងរួចមកហើយ យើងដឹងហើយថា វាជាសោកនាដកម្ម ឬជាមោទនភាព មានគ្រប់រសជាតិទាំងអស់… អ្វីទាំងអស់នេះហើយ គឺជាមូលដ្ឋានមួយ ឈានបោះមួយជំហាន​ទៀតមកបច្ចុប្បន្នកាល ហើយរាល់អ្វីដែលកើតឡើងនាបច្ចុប្បន្ននេះ នឹងក្លាយជាសង្វាក់មួយទៀត ទៅថ្ងៃអនាគត»។

លោកបណ្ឌិត ដៀប សុផល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា​ ការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់ បើសិនជានៅ​ក្នុងអតីតកាលកើតមានសង្រ្គាម យើងបានឈ្វេងយល់ និងសិក្សាពីសង្គ្រាម បើអតីតកាលកើតមាន​វិនាសកម្មរបប​ប្រល័យពូជសាសន៍ យើងសិក្សារកហេតុរកផលដែលនាំឱ្យកើតមានរបបប្រល័យពូជសាសន៍ និងសង្រ្គាម, មិនមែនសិក្សាពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ដើម្បីបង្កើតរបបប្រល័យពូជសាសន៍ថ្មីមួយទៀតនោះទេ។ លោកលើកឡើងថា ការសិក្សាពីសង្គ្រាម គឺដើម្បីបញ្ចៀសសង្រ្គាម កសាងសន្តិភាព សិក្សាពីប្រវត្តិសាស្ត្រអតីតកាល គឺដើម្បីកុំឱ្យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ​កើតឡើងនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងបន្តទៅថ្ងៃអនាគតទៀត។

អ្នកស្រាវជ្រាវចងក្រងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ និងជាម្ចាស់ស្នាដៃសៀវភៅ X 16 រូបនេះ បានលើកឡើងថា ការសិក្សាអំពីអតីត​កាល ដែលធ្លាប់កើតមានសោដនាដកម្ម ហើយបញ្ហានេះបានកើតឡើងបន្តរហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន និងបន្តទៅដល់​អនាគតទៀតនោះ គឺបង្ហាញពីភាពល្ងង់ខ្លៅរបស់មនុស្ស ដែលមិនចេះកែច្នៃប្រវត្តិសាស្រ្តនាំឱ្យកើត​មាននូវរឿងរ៉ាវ​ដដែលៗ។ លោកបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់ថា ការបណ្តោយឱ្យកើតមានសង្រ្គាមដដែលៗនេះ គឺជាការវង្វេងប្រវត្តិសាស្ត្រ នាំឱ្យជួបអន្តរាយ និងជួបភាពអនាធិបតេយ្យ នាថ្ងៃអនាគត៕

អត្ថបទ៖ ង៉ិល ណារ៉ាត់

The post លោកបណ្ឌិត ដៀប សុផល៖ ការសិក្សាប្រវត្តិសង្រ្គាម ដើម្បីកសាងសន្តិភាពបច្ចុប្បន្ន និងទៅថ្ងៃអនាគត appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

នៅក្នុង​សមរភូមិ Waterloo ក្នុងឆ្នាំ ១៨១៥ អធិរាជ​ណាប៉ូឡេអុង​បាន​រង​បរាជ័យ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដោយ​កងកម្លាំង​អង់គ្លេស។ ដូច្នោះ​ហើយ នេះជា​សមរភូមិ​ចុងក្រោយ​ក្នុង​អាជីព​របស់​មេទ័ព​បារាំង​ដ៏​ល្បីល្បាញ។ បន្ទាប់ពី​ត្រឡប់​ទៅ​ប៉ារីស​វិញ ណាប៉ូឡេអុង​បាន​ដាក់រាជ្យ​ជំនួស​កូនប្រុស​របស់​គាត់។

បន្ទាប់មក លោកត្រូវគេនិរទេសខ្លួនទៅកាន់​កោះ​ដាច់ស្រយាល Saint Helena ក្នុង​មហាសមុទ្រ​អាត្លង់ទិច​ខាងត្បូង។ ក្នុងអំឡុងពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​របស់​គាត់​ក្នុង​ការ​និរទេស​ខ្លួន​នៅ​លើ​កោះ ណាប៉ូឡេអុង​​បាន​ទទួល​រងនៅ​ភាព​ឯកោ​ពី​ពិភព​ខាងក្រៅ។ ចំណែកឯជីវភាព​រស់នៅ​លើ​កោះ​ ពិតជាមាន​ការ​លំបាក​ខ្លាំង​រហូតទ្រាំទ្រលែងបាន។

ហេតុផលដែលចក្រភពអង់គ្លេសជ្រើសរើសកោះ Saint ជា​កន្លែង​ដាក់គុក​ណាប៉ូឡេអុង គឺដោយសារតែ​កោះនេះគឺជាកន្លែង​ដាច់ស្រយាល​បំផុតមួយនៅលើផែនដី។ ដូច្នោះហើយ ស្តេច​បារាំង​តែ​មួយ​សម័យនោះនឹងពិបាកទំនាក់ទំនងជាមួយពិភពខាងក្រៅ ហើយមិនអាចបង្វែរ​ស្ថានការណ៍ឲ្យ​បារាំង​ឡើង​កាន់អំណាច ក៏ដូចជាការ​គំរាមកំហែង​ដល់​អង់គ្លេស និង​បណ្ដា​ប្រទេស​អឺរ៉ុប​ជា​ច្រើន។ កោះមួយនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា “គុក” ដ៏​ល្អឥតខ្ចោះ​សម្រាប់លោក ដែល​ធ្វើឲ្យមេទ័ពខ្លាំង​រូបនេះ​មិនអាច​គេចផុត​ពី​កា​រនិរទេស​ខ្លួនបាន។

អស់រយៈពេលពីរខែដំបូងបន្ទាប់ពីបានមកដល់កោះ Saint លោក​បានរស់នៅផ្ទះ​របស់មិត្តចាស់ William Balcombe។ ក្រោយមក​លោកបាន​ផ្លាស់​ទៅ​ផ្ទះឡុងវូដ (Longwood) ដែល​នៅ​ជិត​នោះ។ យោងតាមកំណត់ត្រា ផ្ទះឡុងវូដ ស្ថិត​ក្នុង​សភាព​ទ្រុឌទ្រោម សើម និង​ផ្សិត។ ជីវភាព​រស់នៅ​បែប​នេះ​បាន​ធ្វើឲ្យ​សុខភាព​របស់​ណាប៉ូឡេអុង​កាន់តែ​យ៉ាប់យ៉ឺន​ទៅ​ៗ។ ដំបូងលោកមាន​ការឈឺចាប់​ពោះ ទល់លាមក ក្អួត ឈឺក្បាល ឈឺ​ដៃ​ស្តាំ ក្ដៅ​ខ្លួន ញ័រ​បេះដូង​មុន​ពេល​ទទួល​រងនូវភាពទន់ខ្សោយទូទៅ និង​មហារីកក្រពះ។ ដោយសារតែស្ថានភាពសុខភាពមិនល្អនៅលើកោះ និងការពិតដែលថាណាប៉ូឡេអុង​លែងមានឯកសិទ្ធិជា​ស្តេច សុខភាពរបស់គាត់​មិនប្រសើរឡើងទេ ទោះបី​ជា​ត្រូវ​បាន​មើលថែ​ដោយ​អ្នក​ដើរ​តាម​មួយ​ចំនួន​ក៏ដោយ។ ទីបំផុតបន្ទាប់ពីតស៊ូជាមួយជំងឺជាច្រើនឆ្នាំ និងជីវភាពក្រីក្រ លោក​បាន​សល់​ដង្ហើម​ចុងក្រោយ​នៅឯផ្ទះឡុងវូដនៅថ្ងៃទី ០៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨២១ ក្នុងអាយុ ៥១ ឆ្នាំ។

សព្វថ្ងៃនេះផ្ទះឡុងវូដ គឺជា​សារមន្ទីរ​មួយ។ នេះ​ជា​កន្លែង​រក្សាទុក​វត្ថុ​ដែល​ក្លែង​ធ្វើ​ផ្នែក​ខាងក្នុង​ដែល​ណាប៉ូឡេអុង​ប្រើ​កាលលោក​នៅ​មាន​ជីវិត។ ដូច្នោះហើយ ភ្ញៀវដែលមកទស្សនាកោះ Saint Helena នឹងអាចយល់ពីផ្នែកមួយនៃជីវិតរបស់មេទ័ពដ៏ល្បីល្បាញរបស់បារាំងនាសម័យនោះ និងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនៃជីវិតដ៏កំសត់របស់លោកផងដែរ៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖មកស្គាល់ទីតាំងកង្កែបធ្លាក់ពីលើមេឃ ៥ កន្លែងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក

The post ជីវិតចុងក្រោយរបស់មេទ័ពបារាំងដ៏ល្បីល្បាញ ណាប៉ូឡេអុង ក្រោយចាញ់សង្គ្រាម ត្រូវនិរទេសខ្លួនទៅកោះដាច់ស្រយាល appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

James ជាអ្នកធ្វើការនៅស្ថានីយ​រថភ្លើង Cape Town គាត់មានទម្លាប់អាក្រក់មួយគឺហក់ឆ្លងផ្លូវរថភ្លើងជាការកម្សាន្តទោះមានរថភ្លើងឆ្លងកាត់ក៏ដោយដែលជាហេតុធ្វើឲ្យ James ពិការជើងទាំងសងខាងបែបនេះ ។ ដំបូងឡើយ James បានជួប Jack នៅផ្សារ ខណៈវាកំពុងបររទេះគោ លោកកោតសរសើរសមត្ថភាពរបស់ស្វានោះជាខ្លាំងទើបគាត់សម្រេចចិត្តទិញវាយកមកធ្វើជាជំនួយការ ។ បាប៊ូន Jack បានរៀនចេះរុញកៅអីពិការរបស់ម្ចាស់ ផ្ដល់សញ្ញាឲ្យរថភ្លើង និងហុចសោឲ្យបុគ្គលិកលើរថភ្លើងជាដើម ។

ដោយសារតែភាពអស្ចារ្យរបស់ Jack ប្រជាជនតំបន់នោះនាំគ្នាមកមើលជាហូរហែរហូតមានម្នាក់ប្ដឹងទៅអាជ្ញាធរព្រោះខ្លាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដំណើរ ។ អ្នកគ្រប់គ្រងស្ថានីយរថភ្លើងបានបណ្ដេញពួកគេចេញតាមការស្នើសុំ ប៉ុន្តែ James ព្យាយាមអង្វរសុំការងារមកវិញដោយអះអាងពីសមត្ថភាពរបស់ស្វាបាប៊ូន ។

បន្ទាប់ពីឃើញសមត្ថភាពស្វា Jack ហើយ អ្នកគ្រប់គ្រងយល់ព្រមប្រគល់ការងារឲ្យ James វិញថែមទាំងតែងតាំង Jack ជាបុគ្គលិកពេញសិទ្ធទៀតផង ។ ចាប់ពីពេលនោះមក Jack ទទួលបានប្រាក់កម្រៃ ២០ សេនក្នុងមួយថ្ងៃ និងស្រាបៀកន្លះដបរៀងរាល់សប្ដាហ៍អស់រយៈពេល ៩ ឆ្នាំនៃការងារ ។

៩ ឆ្នាំកន្លងផុតទៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ Jack បានស្លាប់ដោយសារជំងឺរបេង ហើយលលាដ៍ក្បាលរបស់វាត្រូវរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរ Albany ក្នុង Grahamstown នៃអាហ្វ្រិកខាងត្បូងមកទល់សព្វថ្ងៃ ៕

ប្រភព ៖ ATI

ចុចអាន ៖ មកស្គាល់ទីតាំងកង្កែបធ្លាក់ពីលើមេឃ ៥ កន្លែងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក

The post មកស្គាល់ប្រវត្តិស្វាបាប៊ូន ដែលធ្វើការលើផ្លូវរថភ្លើងនៅអាហ្វ្រិក មិនធ្លាប់ខុសសូម្បីម្ដង appeared first on Kampuchea Thmey Daily.