ថ្លែងនៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែតុលា បណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ក្រោមប្រធានបទឆ្នាំ២០២៥នេះ មិនត្រឹមតែជាលំហាត់បែបគរុសភាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ គឺជាតថភាពមួយដែលត្រូវប្រឈមមុខផងដែរ។ វេទិកានេះ មានគោលបំណងឆ្លើយតប និងបកស្រាយសំណួរដ៏សំខាន់តាមរយៈការឆ្លុះបញ្ចាំងលើទិដ្ឋភាពសំខាន់៣។

ទី១ ពិនិត្យមើលជម្លោះយុទ្ធសាស្ត្រភូមិសាស្ត្រ និងវាយតម្លៃពីបច្ច័យប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់មហាអំណាចចំពោះស្វ័យភាពអាស៊ាន និងជវភាពសន្និសុខតំបន់។ ទី២ ស្វែងយល់ពីកាលានុវត្តភាព និងបញ្ហាប្រឈមដែលកើតចេញពីទម្រង់ថ្មីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូង-ត្បូង រួមមាន ក្របខ័ណ្ឌ  BRICS គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវ៉ាត់ និងផ្លូវធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង សម្រាប់សមាហរណកម្ម និងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អាស៊ាន។ ទី៣ គឺពិចារណាពីរបៀបការពារស្ថិរភាពនយោបាយ និងអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជាប្រឆាំងនឹងទម្រង់នៃឥទ្ធិពលខាងក្រៅ ដោយធានានូវភាពស្អិតរមួតផ្ទៃក្នុង និងភាពធន់។

តាមរយៈគោលបំណងទាំង៣ ខាងលើ លោកបណ្ឌិត គិន ភា ថា៖ “ខ្ញុំសង្ឃឹមថា វេទិកានេះ នឹងរួមចំណែកដល់ការកំណត់របៀបវារៈអាស៊ានដែលមានតុល្យភាព និងសម្លឹងឆ្ពោះទៅមុខ ដែលមិនត្រឹមតែពង្រឹងភាពធន់របស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចឱ្យយើងដើរតួនាទីប្រកបដោយបុរេសកម្មបន្ថែមទៀត នៅក្នុងអភិបាលកិច្ចតំបន់ និងពិភពលោក”។

លោកបានបញ្ជាក់ថា វេទិកាភ្នំពេញ បានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ២០២២ ដោយវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់នូវលំហពហុទិស និងប្រកបដោយបរិយាបន្ន សម្រាប់ការជជែកដេញដោល និងចូលរួមគោលនយោបាយ។ វេទិកានេះ បានដើរតួនាទីជាស្ពានទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកអនុវត្ត ដោយបង្កើត វេទិកានៃគំនិត មានទស្សនវិស័យផ្សេងៗគ្នាជួបប្រសព្វគ្នា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងតំបន់ និងសកលលោក។ បន្ថែមពីនេះ វេទិកានេះក៏ជំរុញដល់ការពិភាក្សាស្មោះត្រង់ លើកទឹកចិត្តនវានុវត្តគោលនយោបាយ និងការលើកកម្ពស់វិធីសាស្ត្របែបសហការក្នុងទំនាក់ទំនងការទូតផងដែរ។

បណ្ឌិត គិន ភា បន្ថែមទៀតថា៖ “ខ្ញុំមានជំនឿចិត្តយ៉ាងមុតមាំថា វេទិកាភ្នំពេញនឹងបង្ហាញឱ្យឃើញជាថ្មីម្តងទៀតនូវអំណាចនៃការពិចារណារួមគ្នា និងអំណាចនៃការផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នាទៅវិញទៅមក។ សូមឱ្យការពិភាក្សានៅថ្ងៃនេះ ជំរុញឱ្យមានអនុសាសន៍គោលនយោបាយជាក់ស្តែង ការយល់ដឹងថ្មីៗ និងបណ្តាញនៃការជឿទុកចិត្តគ្នាដ៏យូរអង្វែង ដែលនឹងរួមចំណែកដល់ឯកភាពរបស់អាស៊ាន សន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់ដ៏ធំទូលាយរបស់យើង”៕

The post បណ្ឌិត គិន ភា សង្ឃឹមថា វេទិកាភ្នំពេញលើកទី៤ នឹងរួមចំណែកដល់ការកំណត់របៀបវារៈអាស៊ានដែលមានតុល្យភាព និងសម្លឹងទៅមុខ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នកំពុងប្រឈមនឹងសង្រ្គាមលោកលើកទី ៣ ដែលមូលហេតុចម្បងមកពីប្រទេសមហាអំណាចទាំងអស់ ចង់បង្ហាញអាវុធនុយក្លេអ៊ែ ហើយប្រទេសទាំងនោះ បានយកប្រទេសតូចៗ ជាកូនអុក​របស់ខ្លួន។ លោកបន្ថែមទៀតថា ប្រសិនបើយើងក្រឡេកមកមើលកម្ពុជាវិញ ក៏ធ្លាប់បានស្រកទឹកភ្នែកដោយសារអាម៉េរិក បានយកកម្ពុជា និងវៀមណាម ជាទីលានបង្ហាញអំពីឥទ្ធិពលនៃអាវុធរបស់ពួកគេ។

លោក សុខ ទូច បន្តថា ទាំងអស់នេះហើយ ដែលកម្ពុជាជ្រើសរើសទ្រឹស្ដីសន្តិភាព ប្រសើរជាងពាក្យថា «សង្រ្គាម» ដែលនាំមកតែទឹកភ្នែក ការបង្ហូរឈាម និងកាប់សម្លាប់គ្នាទៅវិញទៅមក។ លោក សុខ ទូច សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើ ប្រទសមួយផ្ទុះសង្រ្គាមហើយ កុំឡើយនិយាយថា «ឯណាទៅសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនោះ? តែផ្ទុយទៅវិញ មានតែការខាតបង់តែមួយមុខគត់»។

លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច មានប្រសាន៍ទៀតថា អ្វីដែលលោក​មើលឃើញស្ថានភាព នៃពិភពលោកបច្ចុបន្ននេះ មហាអំណាចទាំងអស់ កំពុងតែភ្លេចខ្លួន និងមិនបានមើលពីប្រវត្តិសាស្រ្តកន្លងមក ថាមូលហេតុអ្វីដែលនាំឱ្យផ្ទុះសង្រ្គាមលោកទី ១​ និងសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ប្រសិនបើមិនគិតដល់ចំណុចទាំងនេះ ច្បាស់ណាស់ថា​ សង្រ្គាមលោកលើកទី ៣ នឹងផ្ទុះឡើងជាមិនខាតឡើយ។

ក្រៅពីនេះ លោកបណ្ឌិត សុខ ទូច ក៏បានបង្ហើបទៀតថា​​ ពិភពលោកសតវត្សថ្មីនេះ គឺនឹងប្រឈមនឹងវិបត្តិសង្រ្គាមធំៗ រួមមាន៖ ទី១. សង្រ្គាមរុស្សី និងអ៊ុយក្រែន ទី២.​ សង្គ្រាមតំបន់អាហ្វ្រិក និងទី៣. សង្រ្គាមដែលត្រជាក់ ដែលកើតឡើងដោយសារប្រទេសមហាអំណាច បច្ចុប្បន្ននេះ៕

អត្ថបទ៖ សួស សិត

The post បណ្ឌិត សុខ ទូច ៖ បើប្រទេសមួយផ្ទុះសង្រ្គាម កុំនិយាយថា ឯណាទៅសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

កិច្ចពិភាក្សានេះ ធ្វើឡើងក្នុងវេទិកាភ្នំពេញលើកទី២ ស្តីពី “អប្បភាគីនិយម៖ មជ្ឈភាពអាស៊ាន និងការប្រកួតប្រជែងមហាអំណាច” ដែលរៀបចំឡើងដោយវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។ វេទិកាភ្នំពេញ លើកទី២ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពិភាក្សាពីជម្លោះដែនដី និងបញ្ហានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបញ្ហានេះកើតមានជាយូរណាស់មកហើយ ព្រមទាំងជះឥទ្ធិពលមិនល្អដល់តំបន់អាស៊ានផងដែរ។

វិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ជាមួយនឹងការបណ្ដុះនូវអំណាចតំណាងនៅក្នុងតំបន់​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វ៊ិក ការ​ប្រើប្រាស់​បញ្ហា​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ និង​ជម្លោះ​ដែនដី និង​ដែនសមុទ្រ​ លោកខាងលិច ​បានពង្រីកយុទ្ធសាស្ត្រ​លើបញ្ហាសន្តិសុខ​សាមញ្ញ​រវាងប្រទេស​នានា ដូចជាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ការជួញដូរមនុស្ស និងគ្រឿងញៀន និង​ការនេសាទ​ខុសច្បាប់ ជាដើម​។ បណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច កំពុងបន្តដឹកនាំការកំណត់របៀបវារៈ​នយោបា​យ ​​​​និងការបង្កើត​ចំណុចក្តៅថ្មីៗនៅក្នុងតំបន់ ដោយរៀបចំធនធាននៅក្នុងបណ្តាប្រទេសសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រភូមិនសាស្ត្រនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងការទប់ស្កាត់ប្រទេសចិន ដែលធ្វើឱ្យសន្តិភាព សន្តិសុខក្នុងតំបន់ ត្រូវបានបំផ្លាញ។

បើតាមវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា ប្រទេសអាស៊ានជាច្រើន មានការព្រួយបារម្ភអំពីលទ្ធភាពនៃការទទួលបានអាវុធនុក្លេអ៊ែរនាពេលខាងមុខ ខណៈដែលប្រទេសមួយចំនួនកំពុងទទួលបាននាវាមុជទឹកដើរ​ដោយថាមពលនុយ​ក្លេ​អ៊ែរ។ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងអ្នកជំនាញក្នុងតំបន់ជឿថា Quad នឹងដឹកមុខរបៀប​វារៈ​​​តំបន់កាន់តែធំឡើង ថាតើសមាជិកផ្សេងគ្នានៃអាស៊ាន, វេទិកាតំបន់អាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា អាចសម្រេចចិត្តចំណាយ​ថាមពល​និងធនធានបន្ថែមទៀតលើ ​Quad ជាជាងស្ថាប័នដែលទាក់ទង​នឹង​អាស៊ាន ហើយថាតើ សមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន ដូចជា ឥណ្ឌូណេស៊ី អាចមានការយល់ព្រមប្រគល់​ការ​គ្រប់គ្រង​សណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងតំបន់ទៅឱ្យអ្នកផ្សេងទៀត ដោយសារការលំបាកក្នុងការបង្កើតជម្រើស​យុទ្ធសាស្ត្រថ្មី លើសពីអាស៊ាន ឬយ៉ាងណា។

នៅក្នុងវេទិកាភ្នំពេញលើកទី២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលនឹងធ្វើនៅថ្ងៃស្អែកនេះ នឹងលើកយកបញ្ហារបស់ប្រទេសអំណាចដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តំបន់អាស៊ានមកពិភាក្សា។ គោលបំណងសម្រាប់វេទិកាភ្នំពេញលើកទី២នេះ មាន៥ គឺទី១ ពិនិត្យលើការផ្លាស់ប្តូរតុល្យភាពនៃថាមពើមហាអំណាច ទាំងក្នុងកម្រិតតំបន់ និងសកលលោក និងបញ្ជាក់ពីអធិនតេយ្យភាព និងផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ ទី២ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈលើការរីកសាយភាយនៃបច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ និងហានិភ័យខ្ពស់នៃការបង្កឱ្យមាន ការប្រកួតប្រជែងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

ទី៣ ពិនិត្យមើលឡើងវិញនូវវិធីសាស្ត្ររបស់អាស៊ានឆ្ពោះទៅរកការវិវត្តនៃបញ្ហាប្រឈមភូមិនសាស្ត្រ នយោបាយ រួមជាមួយនឹងការគំរាមកំហែងសន្តិសុខថ្មីៗ ដូចជាភេរវកម្ម សង្គ្រាមតាមអ៊ីនធឺណិត និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ទី៤ លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីការវិវត្តថ្មី នៃនិន្នាការអប្បភាគីនិយមក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងទី៥ ជំរុញការចូលរួមរបស់យុវជន និងផ្តល់សំឡេងដល់ពួកគេ ព្រមទាំងអភិវឌ្ឍការគិតឯករាជ្យលើបញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងធនធាននានា៕

The post ក្រុមអ្នកជំនាញ នឹងជួបប្រជុំគ្នាជាថ្មីនៅថ្ងៃស្អែក ដើម្បីពិភាក្សាពីការជ្រែកចូលរបស់មហាអំណាចក្នុងតំបន់អាស៊ាន appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

វេទិកាភ្នំពេញ​ គឺជាវេទិកាពហុទិស (Multi-track platform) ដែលមានការចូលរួមពីតំណាងរដ្ឋាភិបាល ធនាគារខួរក្បាល ស្ថាប័ន​ស្រាវ​ជ្រាវ សាកល​វិទ្យាល័យ ផ្នែកស្រាវជ្រាវនៃវិស័យឯកជន ទីភ្នាក់ងារប្រឹក្សាយោបល់ ​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់មកពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន តំបន់ទន្លេមេគង្គ ប្រទេសជិតខាង និងប្រទេសពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ អ្នកចូលរួមធ្វើការរួមគ្នាដោយលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេ ជាមួយនឹងការពង្រឹងតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព ព្រមទាំងលើកកម្ពស់សមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវតាមការថ្មីរបស់អ្នកពាក់ព័ន្ធខាង​ក្រៅ​និង​ក្នុងស្រុក ដើម្បីមានការចូលរួមជាសាធារណៈកាន់តែទូលំទូលាយឡើង។

វេទិកាភ្នំពេញនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗចំនួន៦។ គោលបំណងទី១ កសាងទំនុកចិត្ត និងចូលរួមដោះស្រាយការទូត គោលនយោបាយ ដោយរក្សានិរន្តរភាពកិច្ចពិភាក្សាជាប្រចាំ លក្ខណៈជំនាញ និងក្រៅផ្លូវការក្នុងសហគមន៍ការទូត និងការសិក្សាជាអន្តរជាតិ។ ទី២ ជាវេទិកានៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍សម្រាប់ការពិភាក្សាពីគោលនយោបាយ និងការទូតចំពោះបញ្ហាខាងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ទី៣ បង្កើតជា «វេទិកាបញ្ចេញទស្សនៈ» ដែលជាកន្លែងបង្កើតគំនិតផ្តួចផ្តើម​និងដំណោះស្រាយ និងជាកន្លែង​​ផ្លាស់ប្តូរទស្សន:នានា។

ទី៤ ផ្តល់ជាកន្លែងសម្រាប់ថ្លែងគំនិតផ្តួចផ្តើមការទូតនិងទស្សនៈនានាទាំងផ្លូវការ ទាំង​មិន​ផ្លូវ​ការ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខដ៏តឹងតែងបំផុតនៅក្នុងតំបន់។ ទី៥ ផ្តល់លំហ «ទីបី» សម្រាប់កិច្ចប្រជុំក្រៅផ្លូវការរវាងអ្នកចូលរួមនានា ដើម្បីជំរុញការទូតតាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាផ្សេងៗ។ ទី៦ បោះពុម្ពផ្សាយរបាយការណ៍វេទិកាភ្នំពេញជាកម្រងអត្ថបទសង្ខេបប្រចាំឆ្នាំ ដែលជាតួលេខ ផែនទី និងការស្រាវជ្រាវពាក់ព័ន្ធបញ្ហាប្រឈមការទូត និងគោលនយោបាយសំខាន់ៗនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

សូមជម្រាបថា វេទិកាភ្នំពេញ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២២​។​ វេទិកានេះ នឹងមានការរៀបចំជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីលើកយកបញ្ហាតានតឹងនៅក្នុងតំបន់មកពិភាក្សា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ កាលពីឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ វេទិកាភ្នំពេញលើកទី១ ធ្វើឡើងនៅក្នុងខែកញ្ញា ស្តីពី តួនាទីធនាគារខួរក្បាល អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងបរិបទថ្មី៖ ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់គ្នា៕

The post រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នឹងរៀបចំវេទិកាភ្នំពេញលើកទី២ នៅថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.