ខ្សែភាពយន្តនេះបង្ហាញពីភាពជោគជ័យ និងបញ្ហាប្រឈមដែលកំពុងកើតមានឡើង ក្នុងការអនុវត្តរបស់គម្រោង ក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំមកនេះ ជាពិសេស​ការលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ និងកិច្ចប្រឹងប្រែងក្នុងការអភិរក្សសត្វស្លាបទេសន្តប្រវេសន៍រួមទាំងសត្វក្រៀល។

សត្វក្រៀល (Antigone antigone sharpii) ជាប្រភេទសត្វស្លាបទឹកដ៏ធំ និងស្រស់ស្អាតមួយត្រូវបានគេរកឃើញនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សត្វក្រៀលត្រូវបានប្រជាជននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចាត់ទុកជាសត្វដ៏ប្រពៃ​ ហើយថែមទាំងបានបង្ហាញក្នុងសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មតាំងពីសម័យអង្គរមក។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា សត្វក្រៀល​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ទូទាំងភូមិភាគអាស៊ីគ្នេយ៍។

បច្ចុប្បន្ន ​សត្វក្រៀល​ត្រូវ​បាន​ចាត់ថ្នាក់​ជាសត្វងាយរងគ្រោះក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់ IUCN។ នៅប្រទេសកម្ពុជា សត្វក្រៀលធ្វើសំបុកនៅខ្ពង់រាបភាគខាងជើង និងខាងកើត និងបម្លាស់ទីមកកាន់តំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គក្រោមនៃប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសវៀតណាម និងតំបន់ទំនាបលិចទឹកទន្លេសាបនៅរដូវមិនបន្តពូជជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ យោងតាមលទ្ធផលជំរឿនថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៤ មានសត្វក្រៀលតែចំនួន១៧៨ក្បាលប៉ុណ្ណោះត្រូវបានកត់ត្រា។  អ្នកស្រាវជ្រាវ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីការធ្លាក់ចុះរបស់សត្វក្រៀលក្នុងកម្រិតដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ក្នុងរយៈពេលតែជាងមួយទសវត្សរ៍កន្លងទៅនេះ ដោយសារអត្រាការស្លាប់កើនឡើង និងការធ្លាក់ចុះនៃការពងកូនដោយជោគជ័យ។

“គម្រោងស្រូវមិត្តក្រៀល” ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីលើកកម្ពស់ ដល់ការធ្វើកសិកម្មមេត្រីភាពជីវចម្រុះ ដើម្បីជួយការពារទីជម្រកនិងចំណីអាហាររបស់សត្វក្រៀល ព្រមទាំងពង្រឹងជីវភាពរស់នៅ របស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន តាមរយៈការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងការពារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃតំបន់ដីសើម។ នៅឆ្នាំ២០២៥ ផ្ទៃដីដាំដុះរបស់គម្រោង បានពង្រីកដល់ជាង១៨៥​ ហិកតា។

ជាមួយគ្នានេះ ទិវាសត្វស្លាបទេសន្ដរប្រវេសន៍ពិភពលោក គឺជាយុទ្ធនាការមួយធ្វើឡើងចំនួនពីរដង នៅខែឧសភានិងខែតុលា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងភាពចាំបាច់ ក្នុងការអភិរក្សសត្វស្លាបទេសន្ដរប្រវេសន៍ និងទីជម្រករបស់ពួកគេ។ ទិវាសត្វស្លាបទេសន្ដរប្រវេសន៍ពិភពលោកប្រមូលផ្តុំមនុស្ស  តំណាងអង្គការនិងអ្នកពាក់ព័ន្ធ នៅជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីអបអរទិវានេះ និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ក្នុងការបង្កើនការយល់ដឹង ឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែង ដែលសត្វស្លាបទាំងនេះបានប្រឈម។ ខ្សែភាពយន្តខ្លីនៃគម្រោងស្រូវមិត្តក្រៀល ត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បីអបអរសាទរ ទិវាសត្វស្លាបទេសន្ដរប្រវេសន៍ពិភពលោក ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ “ចែករំលែកទីជម្រក ការបង្កើតទីប្រជុំជន និងសហគមន៍មេត្រីភាពសត្វស្លាប”។

លោក ប៊ូ វរសក្ស នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការជីវិតធម្មជាតិនៅកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា “បន្ទាប់ពីសាកល្បងអស់រយៈពេលបីឆ្នាំ លទ្ធផលវិជ្ជមាននៃគម្រោងនេះបានលើកទឹកចិត្តយើងយ៉ាងខ្លាំង។ ​យើងមានគោលបំណងក្នុងការពង្រីក​គម្រោងនេះ ដើម្បីទទួលបានសមិទ្ធផលកាន់តែធំ ក្នុងការអភិរក្សសត្វក្រៀល និងជីវិភាពរបស់សហគមន៍។ សូមសាធារណជនទាំងអស់ចូលរួមទស្សនាខ្សែភាពយន្តដែលផលិតឡើងបង្ហាញអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ពួកយើង និងដើម្បីចូលរួមគាំទ្រដល់គម្រោងអភិរក្សនេះឱ្យមាននិរន្តរភាព”។

ឯកឧត្តម ខ្វៃ អាទិត្យា អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យនៃក្រសួងបរិស្ថាន បានថ្លែងអបអរសាទរចំពោះភាពជោគ​ជ័យ នៃគម្រោងស្រូវសត្វក្រៀលនេះ។ ក្រសួងបរិស្ថានបានកំពុងធ្វើការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ដោយសហការជាមួយដៃគូសហការនានា ជាពិសេសសហគមន៍មូលដ្ឋាន តួយ៉ាងការអភិរក្សសត្វក្រៀល ដែលត្រូវបានគាំទ្រនិងចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន។

គម្រោងនេះបានធ្វើឱ្យជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបានល្អប្រសើរឡើង ចូលរួមទប់ស្កាត់ការបំពុល កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងផ្តល់ជាប្រភពអាហារបន្ថែម សម្រាប់សត្វក្រៀលផងដែរ។ ឯកឧត្តមបានលើកទឹកចិត្តឱ្យសាធារណជន ចូលរួមបរិភោគ​អង្ករ​នៃគម្រោងស្រូវមិត្តសត្វក្រៀល ដើម្បីទទួលបានសុខភាពល្អ​ ជួយដល់ប្រជា​កសិករ​យើង ក៏ដូចជា​ចូលរួមការពារនិងអភិរក្សសត្វក្រៀល សម្រាប់កូនចៅតជំនាន់៕

ក

The post កម្ពុជា​ដាក់​បង្ហាញ​ខ្សែ​ភាពយន្ត “ស្រូវមិត្តក្រៀល​” អបអរ​​​ទិវា​សត្វស្លាប​ទេសន្ដរប្រវេសន៍​ពិភពលោក​ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាម​រយៈ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ និង​ម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ បាន​បង្ហាញ​ថា នៅ​ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​លំផាត់ មាន​​វត្តមាន​សត្វ​ព្រៃ​ចំនួន ២៨ ប្រភេទ​ដែល​មាន​ទំហំ​ផ្សេង​ៗ​គ្នា រាប់​ចាប់​តាំង​ពីសត្វខ្ទីង ដែល​ជា​​ប្រភេទ​អំបូរសត្វពាហនៈ​មាន​មាឌធំជាងគេនៅលើពិភពលោក រហូត​ដល់​ប្រភេទ​សត្វក្តាន់ញ៉ែង ដែលជាប្រភេទ​​អំបូរក្តាន់តូចជាងគេបំផុតទីពីរនៅលើពិភពលោកផង​ដែរ​។

ក្នុង​នោះ ក៏​មាន​ប្រភេទសត្វព្រៃ​ជាច្រើនទៀត ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងប្រភេទកំពុងរងគ្រោះ​ខ្ពស់​ក្នុង​បញ្ជី​ក្រហម​​របស់​អង្គ​ការ​​សហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN Red List) ដែលក្នុងនោះមាន​សត្វ​ពីរ​ប្រភេទ​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាពជិតផុតពូជបំផុត គឺ សត្វស្វាកន្ទុយស និងសត្វទន្សោង ជាចំណាត់ថ្នាក់ដែល​ងាយ​នឹង​ឈាន​ដល់​ការ​ផុត​ពូជ​បើ​សិន​ជាមិនមានការការពារទេនោះ។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាមដានជីវៈចម្រុះនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង​ជា​លក្ខ​ណៈ​ប្រព័ន្ធ ដែលគ្រប​ដណ្តប់​លើផ្ទៃដី ១២៧២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ នៃតំបន់គម្រោងរេដបូក។ ជាមួយនឹងកាមេរ៉ាចំនួន ៤០ ត្រូវបាន ដាក់ក្នុងរយៈពេល ៧៤២៨ ថ្ងៃសម្រាប់ថតយករូបភាព ការសិក្សានេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា លំផាត់​នៅ​តែ​ជា​ជម្រក ដ៏សំខាន់ និងជាកន្លែងដ៏រឹងមាំសម្រាប់ប្រភេទសត្វ​ដែលងាយ​រង​គ្រោះជាច្រើន រួមទាំងថនិកសត្វ​ជា​​ច្រើនប្រភេទដែលពេលនេះ ត្រូវបានបាត់បង់យ៉ាងគួរឱ្យ​សោកស្តាយ​ពីកន្លែងភាគច្រើននៅភូមិភាគអាស៊ី​អាគ្នេយ៍។

​

ជុំ​វិញ​លទ្ធផល​នេះ​ដែរ លោក ប៊ូ វរសក្ស នាយកអង្គការជីវិតធម្មជាតិនៅកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ការសិក្សានេះបញ្ជាក់​ថា​ ដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ដែលជាទីតាំងកំពុងអនុវត្ត​គម្រោងរេដបូក​នេះពិតជាមាន​សារៈសំខាន់​ជាសកល។ វត្តមាន​នៃ​ប្រភេទ​សត្វដ៏អស្ចារ្យ ​ដូច​ជាខ្ទីង និងទន្សោង បានបង្ហាញ​ពី​តម្រូវការកិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​អភិរក្សរួម​គ្នា​ដើម្បី​ការពារជម្រក​ព្រៃឈើដ៏សំខាន់ដែល​នៅ​សេសសល់​នេះ។ ក្រៅពីនេះ ដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់បាននិងកំពុងផ្តល់ទីជម្រកដល់សត្វស្លាបតំណាងជាតិរបស់កម្ពុជា គឺសត្វត្រយងយក្ស រួមជាមួយ​និង​ប្រភេទសត្វ​ជិត​ផុតពូជបំផុតផ្សេងៗទៀតដូចជា សត្វត្រយងចង្កំកស និងសត្វត្មាតភ្លើងផងដែរ៕

The post តាមម៉ាស៊ីន​ថត​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​ ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​លំផាត់ មាន​​វត្តមាន​សត្វ​ព្រៃ​ចំនួន ២៨ ប្រភេទ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.