បើតាមក្រសួងអប់រំ កម្មវិធីអប់រំពហុភាសា បាននិងកំពុងផ្តល់ការអប់រំដល់កុមារមកពីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ប្រមាណ ៧៥០០នាក់ ចាប់ពីកម្រិតមត្តេយ្យសិក្សា ដល់ថ្នាក់ទី៣ និងបានផ្តល់ឱកាសការងារដល់ជនជាតិ ដើមភាគតិចធ្វើការជាគ្រូបង្រៀនប្រមាណ ៤០០នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅតាមសាលារៀនគោលដៅ ក្នុង ខេត្តរតនគិរី ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ មណ្ឌលគិរី និងខេត្តព្រះវិហារ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចុះថ្ងៃទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ បានឱ្យដឹងថា ដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំពហុភាសាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ក្រសួងបានរៀបចំយន្តការ និងក្របខណ្ឌគតិយុត្តមួយចំនួន រួមមានការចងក្រងប្រព័ន្ធអក្ខរក្រមភាសាកំណើតជនជាតិដើមភាគតិច ទំពួន គ្រឹង ពៅ កាវ៉ែត ព្នង និងចារ៉ាយ ដោយយកប្រព័ន្ធអក្ខរក្រមភាសាខ្មែរធ្វើជាគោល, ផែនការ សកម្មភាពអប់រំពហុភាសា ២០២៤-២០២៨, កម្មវិធីសិក្សា, សៀវភៅសិក្សា និងសម្ភារៈសិក្សា ដែលផ្សាភ្ជាប់ នឹងវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់របស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងបាន ដាក់បញ្ចូលកម្មវិធីអប់រំពហុភាសាក្នុងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ នៅមជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ ឦសាន្តខេត្តស្ទឹងត្រែង សាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការខេត្តក្រចេះ និងសាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការខេត្តព្រះវិហារ។

ក្រសួងក៏បានរៀបចំ និងបកប្រែសៀវភៅសិក្សា សម្ភារៈសិក្សាជាភាសាចារ៉ាយសម្រាប់ អនុវត្តក្នុងកម្មវិធីអប់រំពហុភាសាបន្ថែមទៀត ព្រមទាំងបានដាក់ឱ្យអនុវត្តសាកល្បងនៅសាលារៀនបឋម សិក្សាចំនួន ៧ ក្នុងស្រុកអូរយ៉ាដាវ និងអណ្តូងមាស ខេត្តរតនគិរី។

សូមជម្រាបថា ក្រសួងបានអនុវត្តកម្មវិធីអប់រំពហុភាសាចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៣ តាមរយៈកម្មវិធីអក្ខរកម្មពហុភាសា (កម្មវិធីអក្ខរកម្មពីរភាសា) សម្រាប់ការអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធ និងកម្មវិធីអប់រំពហុភាសា(កម្មវិធីអប់រំពីរភាសា) សម្រាប់ការអប់រំក្នុងប្រព័ន្ធ។ កម្មវិធីអប់រំពហុភាសានេះ មានគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលយ៉ាងពេញលេញ ហើយក៏មានការចូលរួមគាំទ្រពីមូលនិធិអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់កុមារ (UNICEF) មូលនិធិភាពជា ដៃគូសម្រាប់ពង្រឹងសមត្ថភាពវិស័យអប់រំ (CDPF) សហភាពអឺរ៉ុប (EU) អង្គការអេដ អេ អាក់ស្យុង (AEA) អង្គការសហការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដើម្បីកម្ពុជា (ICC) អង្គការបែរកម្ពុជា (CARE) អង្គការNTFP អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិ (Plan) រួមទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍ និងសមាគមមួយចំនួនទៀតដែលបាននិងកំពុងធ្វើ ការងារជាមួយសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅកម្ពុជា៕

The post ក្រសួងអប់រំ ដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ភាសា“ចារ៉ាយ”ក្នុងកម្មវិធីអប់រំពហុភាសាដើម្បីផ្តល់ការអប់រំដល់កុមារជនជាតិដើមភាគិតច appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

លោក​យាយ ពង់ហូ ជាជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹងរស់នៅភូមិទៀមលើ ឃុំ កាចូន ស្រុក វើនសៃ ខេត្តរតនគិរី បាន​ធ្លាក់ខ្លួនឈឺ អស់កម្លាំង ឈឺចង្កេះងើបអង្គុយពុំ​បាន និយាយមិនកើត ហូបបាយពុំបាន ត្រូវ​បាន​កូន​ចៅ​រៀបចំ​ពិធីកាប់​ក្របីសែននេះសួងបួងសុំឲ្យម្ចាស់ភូមិទឹកដីឈ្មោះតារុនទាន់និងតារុនចាន់ជួយឲ្យបានរួចរស់ជីវិត ឡើង​។ តាមជំនឿបើកាលណានណាម្នាក់ធ្លាក់ខ្លួនឈឺ មិនថាចាស់ឬក្មេង ពួកគេតែងតែទៅរកគ្រូក្នុងភូមិនិងក្រៅភូមិ ទស្សទាយ បើថាត្រូវខ្មោចធ្វើហើយ សុំសំណែនទៅឲ្យខ្មោចនោះតាមការពេញចិត្ត។

នៅមុខផ្ទះដែល​មាន​រៀបចំឈើបីកម្ពស់កន្លះម៉ែត្រដាំរាងសាជីបញ្ច្រាស និងមានដើមឬស្សីវែង១ ទៅ ២ ដើម មានក្រងជាបន្ទះប៉ិនទំហំបាតដៃ មានរូបរាងបែបផែនជាសិល្បៈទៅតាមការនិយម តាមភូមិនីមួយៗ កន្លែងនេះ​ហើយ​ជា​កន្លែង​ដែលគេ​ចងគោឬក្របីដើម្បីធ្វើពិធីសែនទៅឲ្យអ្នកតាម្ចាស់ភូមិ។

កម្មវិធីបុណ្យសែនក្របី តាមបែបប្រពៃណីនេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅរយៈ ២ ថ្ងៃ ។ នៅថ្ងៃដំបូងជាថ្ងៃទី១ នៅពេលព្រឹក អ្នកភូមិប្រមូលគ្នាទៅរកចាប់ក្របីដែលចិញ្ចឹមទុកចោលទៅក្នុងព្រៃ លុះចាប់បានហើយ ចាប់ចងដឹកមកផ្ទះដែលដូនចាស់ កំពុងឈឺ រៀបចំកាប់ដោះបង្គោល និងគួចវល្លិ៍សម្រាប់ចងក្បាលក្របីនៅមុខផ្ទះ។ ក្រុមគ្រួសារទៅជួលគង ដើម្បីមកវាយជុំវិញ ក្របីដែលចងទុកជាចង្វាក់ភ្លេង សម្រាប់តែពិធីសែនមុននឹង​សម្លាប់។

ដោយឡែកម្ចាស់ផ្ទះវិញបានទៅយកស្រាពាងសត្វមាន់ ដែលបានបិទរួចតាំងពីខែមុន មករៀបចំដាក់នៅសសរកណ្តាលផ្ទះ ជិតគ្រែអ្នកដេកឈឺ ហើយកូនចៅទៅដងទឹកពីពាង មកដើម្បីទុកជិតស្រាពាង ដែលមានដោតទុយោប៊ឺតស្រា។  បន្ទាប់មកទៀត ចាស់ទុំនិងចាស់ៗក្នុងភូមិ ចាប់ផ្តើមហៅគ្នាមកដើម្បីរៀបថាស១ មានអង្ករ១ចាន និងអំបោះឆៅពណ៌ស ដើម្បីបាច់អង្ករបណ្តេញគ្រោះចង្រៃនិងរោគាព្យាធិ កំពុងបៀតបៀន។ នៅចំណែកចាស់មួយក្រុមទៀត កំពុងរៀបចំពែរ១រួត ដែលធ្វើពីដើមចេកបួនជ្រុង ទុកត្រៀមនៅសាច់ក្របីនិងសាច់មាន់ ដែលស្ងោរឆ្អិន បេះសាច់មាន់និងសាច់ក្របីសែនជាលើកទី២។

ប្រពៃណីកាប់ក្របីឬគោនេះមិនមែនជារឿងប្លែកនោះទេ វាជាការនិយមធ្វើតាំងពី សម័យមុន រហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ តាមទំនៀមទម្លាប់ពីដើមទៅតាមជំនឿរបស់ចាស់ទុំភូមិ អ្នកជិតខាង និងម្ចាស់សាម៉ីនៃអ្នកជម្ងឺ។ ការសែនព្រេនកាប់គោឬក្របី សម្លាប់សត្វយកឈាមច្រូចនៅដី និងកាប់ស្ងោឲ្យឆ្អិនសែន ជូនទៅឲ្យដូច្នេះជារឿងមួយ ដែលមិនអាចខាងបាននោះទេ។ ទោះជា​យ៉ាងណានៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះក្រៅពីរកវិធីព្យាបាល​តាមបែបប្រពៃណី​គេ​ហើយ​ ក៏នៅតែ​រកការ​ជួយព្យាបាលពីគ្រូពេទ្យផងដែរដោយបន្ទាប់ពីសែនរួច កូនចៅឲ្យអ្នកជំងឺលេបថ្នាំពេទ្យនិងព្យួរសេរ៉ូម សម្រាកនៅផ្ទះជាធម្មតា។

តាមទំលាប់របស់ ជនជាតិដើមភាគតិច នៅខេត្តរតនគិរី ប្រសិនបើគាត់ឈឺហើយ ត្រូវទៅរកគ្រូបុរាណខ្មែរ ទស្សទាយរករឿងហេតុផង ព្យាបាលផងនិងទៅមន្ទីរពេទ្យផង នៅតែធ្ងន់ធ្ងរឈឺខ្លាំង។ គេនឹងធ្វើរោងនៅក្រៅផ្ទះធំសម្រាប់ទុកអ្នកជម្ងឺ ដើម្បី​បង្កលក្ខណៈងាយស្រួលមើលថែអ្នក​ឈឺ បម្រើបាយទឹកនិងបន្ទោបង់នានា។ នៅអំឡុងពេលឈឺនោះ បងប្អូននិងសាច់ញាតិនិងប្រជាជនក្នុងភូមិមកដេកកំដរ វាយគង់រាំកម្សាន្ត៕

The post បទយកការណ៍៖ ពិធីសែនក្របីជូនអ្នកតាដើម្បីព្យាបាលជំងឺរបស់ជនជាតិភាគតិចនៅរតនគិរី appeared first on Kampuchea Thmey Daily.