សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់បន្តថា ត្រឹមរយៈពេលជាង ៣ខែមកនេះ រាជរដ្ឋាភិបាល បានបញ្ជា​ទិញឯកសណ្ឋានយោធាពីរោងចក្រ DSS មានតម្លៃប្រមាណ ៧,៥ លានដុល្លាររួចហើយ។ សម្ដេច នឹងបន្តជួយរាជដ្ឋាភិបាល លើការផលិតសម្ភារៈដទៃទៀត ដែលទាក់ទងនឹងវិស័យសន្តិសុខជាតិ ការពារជាតិ។ សម្ដេចបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ដូនតាខ្មែរធ្លាប់ធ្វើដល់អង្គរវត្តកាលពីបុរាណ ដូច្នេះការផលិតត្រឹមសម្ភារៈយោធា នឹងមិនលំបាកសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់នេះឡើយ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍ថា រោងចក្រផលិតឯកសណ្ឋានយោធា DSS បង្កើតឡើងដោយកូនខ្មែរ មិនត្រឹមតែបានបំពេញតម្រូវការសម្រាប់យោធា និងកងកម្លាំងរបស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្ដែថែមទាំងអាចលក់ចេញទៅបណ្ដាប្រទេសជាមិត្តមួយចំនួនទៀតផង បន្ទាប់ពីប្រទេសនោះមានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីរដ្ឋាភិបាលរបស់គេអំពីការបញ្ជាទិញ។

ជុំវិញបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន កម្ពុជា-ថៃ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា កម្ពុជានៅតែរក្សាជំហរ ប្រកាន់​ខ្ជាប់នូវដំណោះស្រាយសន្តិវិធី គឺមិនវាយគេ ប៉ុន្តែក៏មិនមែនសន្តិវិធីចំពោះនរណាដែលមកវាយកម្ពុជាដែរ។ សម្តេចបានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាទិញរថក្រោះហើយបញ្ជូនទៅកាន់ព្រំដែន កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់ឥរិយាបទក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី។

គួររំលឹកផងដែរថា កាលពីពេលកន្លងទៅក្នុងពិធីបើកអនុសំវច្ឆរមហាសន្និបាតមន្ដ្រីសង្ឃទូទាំងប្រទេស លើកទី៣៣ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានលើកឡើងថា រោងចក្រផលិតអាវក្រោះ និងសម្ភារៈយោធាដែលកម្ពុជាផលិតម៉ាក « DSS »  នេះ គឺ សម្តេច គឺជាថៅកែរោងចក្រនេះតែម្តង៕

The post សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖ អាវក្រោះ និងសម្ភារយោធាម៉ាក DSS សុទ្ធតែមានគុណភាព ហើយអាវការពារនេះនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានសាករួចហើយ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ការណែនាំនេះ ក្នុងឱកាស សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានសមាគមអតីតយុទ្ធជន និង និវត្តជនកម្ពុជា បានអញ្ជើញជាអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុង ស្រុក ឃុំ-សង្កាត់ និង ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ទីរអង្គភាពនានា ជុំវិញខេត្តសៀមរាប និង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ នៅសាលសន្និបាតសណ្ឋាគារសុខា ខេត្តសៀមរាប ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជិត ២,០០០ នាក់ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦។

មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលព្រឹកមិញនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវ និង ណែនាំឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំ និង អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន នៃខេត្តទាំងពីរ ត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់គ្រប់គ្រងវត្តមានអតីតយុទ្ធជន ជាពិសេសក្រុមគ្រួសារយុទ្ធជនពលីនៅសមរភូមិ ដែលជាកិច្ចការដែលយើងត្រូវធ្វើ ដើម្បីពង្រឹងខឿនការពារជាតិឲ្យបានល្អប្រសើរ និង កាត់បន្ថយការលំបាករបស់គ្រួសារយុទ្ធជនពលី។ សម្ដេចតេជោ បានអំពាវនាវឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសដល់ការលើកកម្ពស់ការសិក្សាអប់រំរបស់កូន ចៅ យុទ្ធជនពលី ឲ្យទទួលបានការរៀនសូត្រ និង ត្រូវផ្ដល់អាទិភាពឲ្យពួកគេទទួលបានអាហារូបករណ៍សិក្សាដោយមិនបង់ថ្លៃ។

បន្ថែមពីនេះ សម្តេចតេជោ ប្រធានសមាគម ក៏មានប្រសាសន៍ឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ទាំងអតីតមន្រ្តីរាជការស៊ីវិលដែលចូលនិវត្តន៍ ដូចជា អតីតអភិបាលខេត្ត អភិបាលស្រុក អតីតមេឃុំ ចៅសង្កាត់ ជាដើមនោះ គប្បីយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត ដោយឧស្សាហ៍ចុះសួរសុខទុក្ខ ផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅដល់ពួកគាត់ និង ត្រូវផ្ដល់ឱកាស អញ្ជើញពួកគាត់ចូលរួមក្នុងពិធីជួបជុំ និង សំណេះសំណាលផ្សេងៗ ស្របពេលដែលពេលនេះ សម្ដេចតេជោ បានដាក់បញ្ចូលពួកគាត់ជានិវត្តជន មកក្រោមឆ័ត្រតែមួយរបស់សមាគម ដោយបានធ្វើវិសោធនកម្មលក្ខន្តិកៈពីសមាគមអតីតយុទ្ធជនកម្ពុជា មកជាអតីតយុទ្ធជន និង និវត្តជនកម្ពុជា។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី ក៏បានមានប្រសាសន៍កោតសរសើរចំពោះយន្តការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈធនាគារជាតិដែលបានជួយសម្រាលបន្ទុកគ្រួសារយុទ្ធជនពលីទូទាំងប្រទេស ដោយបានផ្ដល់ការអនុគ្រោះ លុបចោលបំណុលដែលខ្ចីពីធនាគារក្នុងស្រុក ព្រមទាំងបានជួយពន្យារការសងត្រឡប់ក្នុងករណីមួយចំនួនដែល សម្ដេច បានហៅយន្តការអនុគ្រោះនេះ គឺជាផ្នែកមួយ នៃការជួយពង្រឹងខឿនការពារជាតិយ៉ាងពិតប្រាកដ ជាពិសេសបានបង្ហាញពីស្មារតី នៃការរួបរួមគ្នាជាកម្លាំងសាមគ្គីជាតិបានល្អបំផុត។

គួរជម្រាបជូនថា ចំពោះការងារគ្រប់គ្រង អតីតយុទ្ធជន និង និវត្តជន ក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ លោក មាន ចាន់យ៉ាដា អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្ត បានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានអតីតយុទ្ធជនសរុប ៤,៩៨៧ នាក់ ក្នុងនោះ អ្នកនៅក្នុងបន្ទុកមានចំនួន ៧,៥៦១ នាក់។ អតីតយុទ្ធជន ចូលជាសមាជិកសមាគមមានចំនួន  ៣,៤៣២ នាក់ (ស្រី ១៥៣ នាក់។ មុខសញ្ញានិវត្តជន ជាអតីតមន្រ្តីរាជការស៊ីវិលក្នុងខេត្តមានចំនួនសរុប ៣៥០ នាក់ (ស្រី ៤១ នាក់)។ បច្ចុប្បន្ន អ.ន.ក ខេត្តឧត្តរមានជ័យ កំពុងគ្រប់គ្រងដីសម្បទានសង្គមកិច្ចសម្រាប់អតីតយុទ្ធជនមាន ២ កន្លែង ដែលមានទំហំ ២,៦៦៥ ហិតា ដែលទីតាំងនៅ ៖ ១.ភូមិអូរតារម៉ែង ឃុំអន្លង់វែង ស្រុកអន្លង់វែង មានទំហំ ៥៤ ហិតា និង ទីតាំងទី ២ ស្ថិតនៅភូមិបាត់ថ្កៅ ឃុំចុងកាល់ ស្រុកចុងកាល់ មានទំហំ ២,៦១១ ហិតា។ ចំពោះការងារសាងសង់ផ្ទះចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៦-២០២៦ សាងសង់បាន ៦៥២ ខ្នង ស្មើនឹង ៦៥២ គ្រួសារ ដែលជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន និង សម្ដេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន។

ដោយឡែកការងារគ្រប់គ្រង អតីតយុទ្ធជន និង និវត្តជន ក្នុងខេត្តសៀមរាប លោក ប្រាក់ សោភ័ណ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្ត បានលើកឡើងក្នុងរបាយការណ៍ថា គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ខេត្តសៀមរាប មានអតីតយុទ្ធជនសរុបចំនួន ៩,៣៣៤ នាក់ ក្នុងនោះអ្នកនៅក្នុងបន្ទុកមានចំនួន ១២,៤៧៥ នាក់ អតីតយុទ្ធជនចូលជាសមាជិកសមាគមមានចំនួន ៦,៦៣១ នាក់ , មុខសញ្ញានិវត្តជន ជាអតីតមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល មានចំនួនសរុប ២,០៨៨ នាក់។ បច្ចុប្បន្ន អ.ន.ក ខេត្តសៀមរាប កំពុងគ្រប់គ្រងដីសម្បទានសង្គមកិច្ចសម្រាប់អតីតយុទ្ធជនមាន ២ កន្លែង ៖ ១.ស្ថិតនៅឃុំស្លែងស្ពាន ស្រុកស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាប មានទំហំ ៣,០៨០ ហិតា។ ២.ស្ថិតនៅឃុំឃុនរាម និង ឃុំខ្នារសណ្តាយ ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ដែលមានទំហំ ១,៣១៧ ហិតា និង បែងចែកដីឡូត៍កម្មសិទ្ធជូនអតីតយុទ្ធជនចំនួន ១៥២ គ្រួសារ។ ចំពោះការងារសាងសង់ផ្ទះវិញ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៧ – ២០២១ បានសាងសង់ផ្ទះសរុបបានចំនួន ៩០ ខ្នងផ្ទះ ជាអំណោយដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និង សម្ដេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន , សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និង លោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី ហ៊ុន ម៉ាណែត៕

The post សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បន្តណែនាំអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប-ឧត្តរមានជ័យ យកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេសគ្រួសារយុទ្ធជនពលីនៅសមរភូមិ និង គ្រួសារអតីតយុទ្ធជន appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាំងពីចុងខែឧសភាឆ្នាំមុន គេបានបង្កហេតុដោយចូលមកបាញ់សម្លាប់កងទ័ពយើងម្នាក់នៅក្នុងលេណដ្ឋានឱ្យបាត់បង់ជីវិតយ៉ាងអយុត្តិធម៌។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គេបានបង្កហេតុជាបន្តបន្ទាប់ ហើយឈានទៅដល់ការបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគី។ នៅ​​ក្នុង​ប្រទេសគេឯណោះវិញ ក៏មានសំឡេងពីគ្រប់ច្រកល្ហក អំពាវនាវឱ្យផ្តាច់អគ្គិសនី ផ្តាច់អ៊ីនធឺណិត បិទការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈ និងបញ្ឈប់ការនាំចូលទំនិញពីថៃសព្វបែបយ៉ាង។ គេគិតថា ការបិទច្រមុះខ្មែរបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរដួលរលំ ហើយប្រជាជនខ្មែរនឹងស្លាប់ក្នុងរយៈពេលបីខែ។ គេបានមើលងាយខ្មែរយើងថា ជាប្រទេសតូច ក្រីក្រ និងមានប្រជាជនកន្លះប្រទេសជាអ្នកសុំទាន ហើយបើគ្មានថៃ ខ្មែរនឹងដាច់ពោះស្លាប់មិនខាន។ គេទម្លាក់កម្រិតទំនាក់ទំនងការទូតជាឯកតោភាគីដល់កម្រិតលេខាទូតទី២។

ជាងនេះទៅទៀត ប្រជាជនថៃជ្រុលនិយមមួយចំនួន បានធ្វើទុកបុកម្នេញ រើសអើង និងប្រើអំពើហិង្សាសព្វបែយ៉ាងលើប្រជាជន និងពលករខ្មែរដែលកំពុងរស់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ អាជ្ញាធរថៃ និងក្រុមហ៊ុនថៃមួយចំនួន ក៏បានស្វែងរកលេស និងប្រើល្បិចកលដើម្បីបណ្ដេញពលករខ្មែរ ឱ្យត្រឡប់មកស្រុកវិញ ដោយគេរំពឹងថា ពលករទាំងនោះ នឹងអត់ការងារធ្វើ ក្លាយជាអ្នកសុំទាន ហើយចុងក្រោយត្រូវបង្ខំចិត្តត្រឡប់ទៅរកការងារនៅថៃវិញ។ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៀតនោះ កាលម្សិលមិញនេះ មានសមាជិកព្រឹទ្ធសភាថៃមួយរូប បានលើកសំណើឱ្យផ្តាច់ជំនួយ និងផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងគ្រប់កម្រិត និងគ្រប់វិស័យជាមួយខ្មែរទៀតផង។

ប៉ុន្តែ ឥឡូវនេះ រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅហើយ តើសេដ្ឋកិច្ចខ្មែរដួលរលំដូចគេថាទេ? តើប្រជាជនខ្មែរដាច់ពោះស្លាប់ទេ? តើពលករខ្មែរដែលត្រឡប់មកស្រុកវិញ ក្លាយជាអ្នកសុំទានដូចគេរំពឹងទេ? តើខ្មែរខ្វះប្រេងឥន្ធនៈ ឬគ្មានអ៊ីនធឺណិតប្រើដូចគេគិតទេ? តើខ្មែរឯកោពីពិភពលោកខាងក្រៅទេ? ដូច្នេះ តើនេះឬដែលគេហៅថា ខ្មែរបិទច្រមុះថៃ?

ការពិត ខ្មែរមិនដែលគិត និងមិនដែលធ្វើសកម្មភាពក្នុងគោលបំណងបិទច្រមុះថៃឡើយ។ ខ្មែរគ្រាន់តែធ្វើតបតាមអ្វីដែលថៃបានចាប់ផ្តើមមុនតែប៉ុណ្ណោះ ពោល គឺខ្មែរគ្រាន់តែយកនំថៃ ឱ្យថៃហូបវិញតែប៉ុណ្ណោះ។ គេបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគី យើងគ្រាន់តែធ្វើតាមក្រោយប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏មិនដែលនិយាយរឿងបើកព្រំដែនឡើងវិញម្តងណាឡើយ, ព័ត៌មានរឿងបិទរឿងបើក គឺចេញមកតែពីខាងភាគីថៃខ្លួនឯង។ គេប្រកាសកាត់អគ្គិសនី និងអ៊ីនធឺណិត យើងក៏ផ្តាច់ខ្លួនឯង មិនបាច់រង់ចាំឱ្យគេមកកាត់ទេ។ គេប្រកាសបិទការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈ យើងក៏បញ្ឈប់ការនាំចូលទាំងស្រុង។ គេប្រកាសបិទការនាំចូលស្បៀងអាហារ យើងក៏បញ្ឈប់ការនាំចូលបន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ និងគ្រឿងកំប៉ុងពីគេវិញ។ រីឯ ពលករយើងវិញ មិនបានវិលត្រឡប់ទៅការងារធ្វើក្នុងប្រទេសថៃវិញដូចគេគិតឡើយ។ ពួកគាត់ភាគច្រើនមានការងារធ្វើក្នុងស្រុក និងបង្កើតមុខរបរផ្ទាល់ខ្លួន។ បើនិយាយពីទំនាក់ទំនងការទូតវិញ ខ្មែរមិនមែនមានទំនាក់ទំនងតែជាមួយថៃទេ ខ្មែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសនានាជាច្រើនទាំងក្នុងតំបន់និងសកលលោក។ នេះ​មិន​មែនជាការបិទច្រមុះថៃទេ តែជាការឆ្លើយតបចំពោះសម្ពាធដែលគេបានដាក់មកលើយើង ពោល គឺថៃទេដែលបានបាចអង្កាមច្រាសខ្យល់មកលើយើងមុន។ ប្រជាជនថៃមួយចំនួន កំពុងច្រឡំសម័យកាល ដោយគេគិតថា ស្ថានភាពខ្មែរបច្ចុប្បន្ន គឺស្ថានខ្មែរក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩។

ខ្មែរយើងជាប្រទេសតូចណាស់ មិនដែលមានបំណងទៅបិទច្រមុះ ឬបិទមាត់អ្នកណាឡើយ។ ប៉ុន្តែ ក្នុងពេលប្រឈមមុខនឹងការប្រមាថ និងសម្ពាធពីខាងក្រៅ និងភាពអាម៉ាស់របស់ប្រជាជាតិ យើងត្រូវតែប្រឹងរស់ ប្រឹងរីកចម្រើន និងប្រឹងរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ។ យើងមិនត្រូវបែកបាក់គ្នាក្នុងមហាគ្រួសារខ្មែរទេ។ យើងត្រូវប្រមូលផ្តុំកម្លាំងកាយ ប្រាជ្ញា ស្មារតី និងមនសិការជាតិ ដើម្បីកសាង និងពង្រឹងសមត្ថភាពជាតិលើគ្រប់វិស័យ។ មានតែភាពរឹងមាំរបស់ជាតិប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចធ្វើឱ្យជាតិសាសន៍ដទៃលែងហ៊ានប្រមាថឈ្លានពានយើង និងធានាបាននូវឯករាជ្យ ស្វ័យភាព អធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដីរបស់យើងបាន៕

ដោយ៖ បណ្ឌិត គិន ភា អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ

The post បទវិភាគ៖ «ខ្មែរមិនដែលគិតថាបិទច្រមុះថៃទេ!» appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាមរយៈការសន្សំសំចៃជាបន្តបន្ទាប់ និងការគ្រប់គ្រងថវិកាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០២០ រដ្ឋាភិបាលអាចសន្សំថវិកាបានក្នុងទំហំរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ការស្តារ និងអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ទូទាំងប្រទេស។ ទោះជាយ៉ាងណា រលកនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលបានរីករាលដាលនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជាផង បានធ្វើឱ្យផែនការអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវជួបការរាំងស្ទះ និងពន្យារពេល។

ក្នុងឱកាសអញ្ជើញទស្សនាអគារទីស្នាក់ការកណ្តាលថ្មីនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ នាថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី បានមានប្រសាសន៍រំលឹកអំពីដំណើរតស៊ូ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចាប់តាំងពីគ្រាដែលប្រទេសជាតិជួបការលំបាកខ្លាំង ទាំងខ្វះខាតថវិកា ហើយពេលខ្លះសូម្បីតែប្រាក់បៀវត្សរ៍សម្រាប់មន្ត្រីរាជការក៏មិនមានគ្រប់គ្រាន់ផងដែរ។ ទោះបីជាប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើនក្តី ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេច និងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ប្រទេសកម្ពុជាបានបន្តអភិវឌ្ឍឥតឈប់ឈរ ព្រមទាំងអនុវត្តការគ្រប់គ្រង និងការសន្សំសំចៃថវិកាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសជាតិ។

សម្តេចតេជោ បានទម្លាយឱ្យដឹងថា៖«ពេលនោះយើងសន្សំប្រាក់ បានប្រមាណជា ៤ពាន់លានដុល្លារ ប៉ុន្តែកូវីដ បានធ្វើបាបយើង ធ្វើឱ្យស្រុតផែនការមិនបានសម្រេច»។ បើសិនមិនមានកូវីដ ១៩ ធ្វើបាបយើង ខ្ញុំនិយាយបានថា ​ពេលនោះយើងដកត្រឹមតែ ២ពាន់លានដុល្លារ ឬ ២៥០០ ដុល្លារយកមកធ្វើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឱ្យខ្លាំងដោយមិនពឹកពាក់បរទេស»។

ក្រៅពីមានផែនការដកប្រាក់សន្សំមកអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សម្តេចបង្ហើបថាបានត្រៀមគម្រោង ១ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ទិញម៉ាស៊ីនភ្លើង ៤០០ មេកាវ៉ាត់ ដាក់នៅជិតក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីត្រៀមសង្គ្រោះ ក្នុងករណីមានការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីផងដែរ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីកូវីដ ១៩ សម្តេចតេជោអះអាងថា កម្ពុជាបានស្តារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឡើងវិញ និងមានសន្ទុះកំណើនជាបន្តបន្ទាប់។ តួយ៉ាង គិតត្រឹមរយៈពេល ៥ ខែ ឆ្នាំ ២០២៦ នៃចំណូលពន្ធដារសម្រេចបានជាង៥៣% គិតជាទំហំទឹកប្រាក់ជាង ២ពាន់លានដុល្លារ។

កាលពី​ឆ្នាំ ២០១៩ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ទម្លាក់​ថវិកា​ជាតិដ៏ច្រើន​ប្រមាណ​ជិត ៣០០ លាន​ដុល្លារ ស្ថាបនា​ផ្លូវ​ចំនួន ៣៧ ខ្សែ​​មាន​ប្រវែង ៨៤ គីឡូម៉ែត្រ ក្នុង​គោលដៅ​ប្រែក្លាយ​ក្រុងព្រះសីហនុ ទៅ​ជាទីក្រុង​ទំនើប​ដែល​មាន​សោភណភាព បរិស្ថាន​ល្អ សម្រាប់​ការ​រស់នៅ ទេសចរណ៍ និង​ធុរកិច្ច៕

The post សម្តេចតេជោ រំឮកថារដ្ឋត្រៀមថវិកាខ្ទង់ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ស្តារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទ្រង់ទ្រាយធំ ប៉ុន្តែកូវីដបង្អាក់គម្រោង appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ក្នុងឱកាសសំណេះសំណាលនេះ សម្ដេចតេជោ ប្រធានសមាគមបានផ្ដល់អនុសាសន៍ដល់មន្រ្តីនៅក្នុងមូលដ្ឋានខេត្តពោធិ៍សាត់ទាំងអស់ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ជាពិសេសត្រូវគ្រប់គ្រងឱ្យបាននូវចំនួនអតីតយុទ្ធជន អតីតយុទ្ធជនពិការ គ្រួសារយុទ្ធជនពលី និងមន្រ្តីរាជការចូលនិវត្តន៍ នៅក្នុងមូលដ្ឋានខេត្តរបស់ខ្លួន ធ្វើយ៉ាងណាត្រូវផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅដល់ពួកគាត់ ត្រូវឧស្សាហ៍ចុះសួរសុខទុក្ខ ខ្វាយខ្វល់ពីជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគាត់។ សម្ដេចមានប្រសាសន៍បន្តថា យើងសេចក្ដីសុខដែលយើងកំពុងមានគឺដោយសារពួកគេនៅខាងមុខ ដូច្នេះត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ចំពោះពួកគាត់ និងត្រូវធ្វើជាខ្នងបង្អែកសម្រាប់ពួកគាត់។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា ពីមុនយើងគិតគូរតែចំពោះអតីតយុទ្ធជន ដែលធ្លាប់មានគុណបំណាច់ និងធ្វើពលិកម្មក្នុងបុព្វហេតុជាតិមាតុភូមិ ប៉ុន្តែពេលនេះ យើងក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះនិវត្តជន អតីតមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដូចគ្នា ព្រោះពួកគាត់ក៏បានចំណាយពេល ចំណេះដឹង និងពលិកម្មដូចគ្នាដើម្បីជាតិ និងប្រជាជន។ សម្ដេចបន្តថា ដូច្នេះហើយបានជាយើងធ្វើវិសោធនកម្មលក្ខន្តិកៈសមាគម ដោយប្ដូរឈ្មោះពីសមាគមអតីតយុទ្ធជន ទៅជា សមាគមអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា ដោយបានយើងបានដាក់បញ្ចូលនិវត្តជនទាំងមកជ្រកក្រោមដំបូលតែមួយ ដែលយើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់។

ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានផ្ដល់អនុសាសន៍ដល់មន្រ្តីនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាននៃរដ្ឋបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ទាំងអស់ ត្រូវខិតខំបម្រើប្រជាជនឱ្យបានល្អ ត្រូវធ្វើខ្លួនជាអ្នកបម្រើដ៏ស្មោះត្រង់របស់ប្រជាជន មិនមែនធ្វើជាចៅហ្វាយរបស់ប្រជាជននោះទេ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ សម្ដេចតេជោ ប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី ក៏បានណែនាំឱ្យពិនិត្យលទ្ធភាពដាក់បញ្ចូលកូនចៅ របស់អតីតយុទ្ធជន និងកូនៗ យុទ្ធជនដែលកំពុងឈរជើងនៅសមរភូមិមុខ ដោយត្រូវរៀបចំផ្ដល់ឱកាស និងលទ្ធភាព ដល់ពួកគេដែលចង់ធ្វើទាហាន បានចូលម្រើការងារក្នុងជួរកងទ័ព ដោយត្រូវកសាងសមត្ថភាពយោធារបស់ពួកគេឱ្យក្លាយទៅជាទាហានអាជីព។

គួរជម្រាបជូនថា គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ អតីតយុទ្ធជននៅខេត្តពោធិ៍សាត់ សរុបមានចំនួន ៥,៤៨៤ នាក់ ក្នុងនោះបានចូលជាសមាជិក អ.ន.ក.សរុបចំនួន ៤,៦៩៧ នាក់ ក្នុងនោះរួមមាន ជនពិការចំនួន ១,៦៤៦ នាក់ ស្រី ១៥២ នាក់, គ្រួសារជនពលីចំនួន ១,៧២២ នាក់។ ចំណែកអតីតមន្រ្តីរាជការស៊ីវិលមានសរុបចំនួន ១,៦៤៩ ស្រី ៤១៥នាក់៕

The post សម្ដេចតេជោ ណែនាំមន្រ្តីមូលដ្ឋានខេត្តពោធិ៍សាត់ ត្រូវធ្វើជាខ្នងបង្អែកអតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារយុទ្ធជននៅសមរភូមិ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

អនុសាសន៍របស់ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បែបនេះ លើកឡើងនៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ស្ថាប័ន និងក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខណ្ឌ សង្កាត់ មន្ទីរ អង្គភាពនានាជុំវិញរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៌កោះពេជ្រ។

នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍អំពាវនាវ ឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន។ សម្ដេចតែងតែអំពាវនាវដល់មន្រ្តីថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់មូលដ្ឋាន គប្បីសកម្មក្នុងការចុះសួរសុខទុក្ខអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន ដែលមានវ័យចំណាស់ ជាពិសេសត្រូវចុះតាមដានពីស្ថានភាពនៃការរស់នៅរបស់អតីតយុទ្ធជន យុទ្ធជនពិការ គ្រួសារយុទ្ធជនពលី ដើម្បីផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅជូនពួកគាត់។ សម្ដេចបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖ «ពួកគាត់ចាស់ៗ មិនចង់បានអ្វីពីយើងទេ គាត់ត្រូវការតែក្ដីស្រលាញ់ពីយើងប៉ុណ្ណោះ»។

ក្នុងឱកាសនេះដែរ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏មានប្រសាសន៍ណែនាំដល់មន្រ្តី និងក្រុមប្រឹក្សារាជធានីភ្នំពេញ ទាំងអស់ ត្រូវការចេះគិតគូរពីសុខទុក្ខរបស់មនុស្សចាស់ ជាពិសេសអតីតយុទ្ធជន ត្រូវមានភាពកតញ្ញូចំពោះពួកគាត់ ដែលនេះគឺជាគុណធម៌របស់មន្ត្រីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ដែរសម្ដេចតេជោប្រមុខរដ្ឋស្ដីទី និងជាប្រធានសមាគមអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា ក៏បានមានប្រសាសន៍ជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសសមាគម អ.ម.ត ត្រូវគិតគូរផ្ដល់អាហារូបករណ៍ជូនកូនចៅអតីតយុទ្ធជន យុទ្ធជនពលីនៅសមរភូមិ និងគ្រួសារទីទ័លក្រគ្មានលទ្ធភាពឱ្យកូនសិក្សា។ សម្ដេចបានលើកឡើងថា៖ «ឪពុករបស់គេបានស្លាប់នៅសមរភូមិ យើងត្រូវតែផ្ដល់អាហារូបករណ៍ឱ្យកូនគេបានសិក្សារៀនសូត្រ»។

នេះគឺជា ការគិតគូដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានសមាគមអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជនកម្ពុជា ដែលជានិច្ចជាកាលសម្ដេចតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអតីតយុទ្ធជន ដែលធ្លាប់មានគុណបំណាច់ចំពោះជាតិ មាតុភូមិ ព្រមទាំងយុទ្ធជនពលីនៅសមរភូមិ ហើយក៏មិនភ្លេចអ្នកនៅសមរភូមិដែលជាគ្រួសាររបស់យុទ្ធជននៅសមរភូមិមុខ៕

The post សម្ដេចតេជោ ណែនាំដល់ក្រសួង-ស្ថាប័ន ថ្នាក់ជាតិសហការជាមួយរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ យកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអតីតយុទ្ធជន និងនិវត្តជន appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

នៅចំពោះមុខសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយរដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដទៃៗទៀត ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្មានការយោគយល់ណាមួយដែលអាចធ្វើទៅរួច នៅពេលដែលអ្នកឯងមិនព្រមធ្វើ ឬក៏ចូលពាក់ព័ន្ធ(បទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា) កុំថាខ្ញុំជាកូនមេដឹកនាំដែលបានតស៊ូច្រើនឆ្នាំ កុំនិយាយថាខ្ញុំបានបូជាជីវិតសម្រាប់គណបក្សអស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំ កុំនិយាយថាខ្ញុំបានបម្រើជាតិអស់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ​ អត់ទេ ឯងយកស្រោមរបស់មន្រ្តីរដ្ឋ យកទៅប្រព្រឹត្តបទល្មើស ឬយកស្រោមមន្រ្តីរដ្ឋ ទៅកាន់នៅទីកន្លែងមួយដែលអ្នកឯងមិនព្រមចេញបញ្ជា ឬចេញធ្វើសកម្មភាព»។

បន្ថែមលើនេះ សម្ដេចតេជោ បានបញ្ជាក់ថា ការបោសសម្អាតអំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានេះ ត្រូវធ្វើឡើងទន្ទឹមគ្នារវាង​ការ​បោសសម្អាតក្រុមឆបោក និងមន្ត្រីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ។ វិធានការចំពោះមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធបទល្មើសឆបោកតាមបច្ចេកវិទ្យានេះ សម្តេចតេជោ បានស្នើដាក់ចេញជា២កម្រិត។ កម្រិតទី១ គឺអ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនោះ មិនត្រឹមតែដកតំណែងនោះទេ គឺត្រូវចោទប្រកាន់លើផ្លូវតុលាការ ហើយត្រូវបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេថែមទៀត។ កម្រិតទី២ គឺត្រូវដកចេញពីតំណែង ហើយយកមកកន្លែងថ្មី។ សម្ដេចប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ទៀតថា បើអភិបាលខេត្ត អភិបាលស្រុក ណាដែលមិនចូលរួមក្នុងការអនុវត្តអំពើឆបោកតាមអនឡាញនេះ គឺស្នើឱ្យដកចេញពីតំណែង ដោយគ្មានការយោគយល់នោះទេ។ សម្តេចតេជោ បានផ្តល់ណែនាំដល់នាយករដ្ឋមមន្រ្តីឱ្យដកចៅហ្វាយខេត្ត មេប៉េអឹម មេប៉ូលិស ទាំងឡាយណា ត្រូវពិនិត្យមើលលើការងារនេះ។

គួរបញ្ជាក់ជូនថា ដោយសារតែបញ្ហាបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា អភិបាលខេត្ត ស្នងការ និងមេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តមណ្ឌលគិរី ត្រូវបានដកចេញពីតំណែងកាលពីថ្ងៃទី២២​ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦។ លោក ថង សាវុន ដែលត្រូវបានដកចេញពីអភិបាលខេត្តមណ្ឌលគីរី ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ចំណែក លោក គង់ គឹមនី អភិបាលរងខេត្តក្រចេះ ត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរីជំនួសវិញ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានបង្ហើបឱ្យដឹងទៀតថា នៅខេត្តរតនគិរី កំពុងមានសកម្មភាពឆបោក​តាម​ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដូច្នះហើយ សម្តេចបានផ្តាំទៅអភិបាលខេត្តរតនគិរី និងអភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី មេ​នគរបាល និងមេកងរាជអាវុធហត្ថដែលទើបតែងតាំងថ្មី ឱ្យចាត់វិធានការតឹងរឹងបំផុតលើជម្រកក្រុមឆបោកតាមបច្ចេកវិទ្យា (Scam Online)នេះ៕

The post សម្តេចតេជោ៖ គ្មានការយោគយល់ឡើយចំពោះអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធScam Online ទោះជាកូនថ្នាក់ដឹកនាំ ជាមន្រ្តីបក្ស ឬជាអ្នកបម្រើជាតិយូរឆ្នាំ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ការវិភាគទាំងនោះភាគច្រើនមាននិន្នាការមិនចង់ឲ្យមានការលុបចោល MoU ខាងលើ ហើយសម្តេចក៏បានសំដែងការគោរពចំពោះយោបល់ទាំងនោះផងដែរ។

ក្នុងសំណេរដដែល សម្តេច ហ៊ុន សែន បានប្រកាសថា នៅថ្ងៃនេះសម្តេចបានបង្ហោះអត្ថបទទាំងស្រុង (បកប្រែក្រៅផ្លូវការ) របស់លោកបណ្ឌិត Surachart Bamrungsuk ដែលជាអ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសន្តិសុខរបស់ប្រទេសថៃ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា និងប្រជាជនថៃ អាចយល់កាន់តែច្បាស់អំពីបញ្ហា MoU នេះ។ សម្តេចក៏បានសុំអធ្យាស្រ័យពីលោកបណ្ឌិត Surachart Bamrungsuk ចំពោះការយកអត្ថបទរបស់លោកមកបង្ហោះ ដោយមានគោលបំណងបង្កើនការយល់ដឹងសាធារណៈលើប្រធានបទដ៏សំខាន់នេះ។

សម្តេចបានលើកឡើងថា ថៃបាននឹងកំពុងព្យាយាមឈានដល់ការលុបចោល MoU ស្តីពីតំបន់ដែនសមុទ្រត្រួតគ្នាដែលចុះហត្ថលេខារវាងកម្ពុជា និងថៃ វាផ្ទុយស្រឡះពីអ្វីដែលភាគីថៃ ទាមទារចង់បានទ្វេភាគីជាមួយកម្ពុជា តើថៃកំពុងចង់ធ្វើអន្តរជាតូបនីយកម្មលើតំបន់ព្រំដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយកម្ពុជាមែនទេ?

ខាងក្រោមនេះជាអត្ថបទទាំង​ស្រុងរបស់​លោកបណ្ឌិត Surachart Bamrungsuk ៖

ខ្លឹមសារនៃអត្ថបទវិភាគរបស់លោកបណ្ឌិត Surachart Bamrungsuk អ្នកជំនាញផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសន្តិសុខ ដែលមានចំណងជើងថា «សូមឱ្យយើងសប្បាយចិត្ត-លុបចោល MoU 44!» ដែលបានចុះផ្សាយនៅលើផេក «Matichon Weekly» នៅថ្ងៃទី៣០/០៤/២០២៦។

អត្ថបទនេះសុំអនុញ្ញាតខ្ចីចំណងជើងបទចម្រៀងរបស់វង់តន្ត្រី Suntaraporn ដែលមានឈ្មោះថា «សូមឱ្យយើងសប្បាយចិត្ត» មកធ្វើជាចំណងជើងអត្ថបទ ព្រោះការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាល លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul ក្នុងការលុបចោល «MoU 44» ឬអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្ដីពី«ការទាមទារ សិទ្ធិលើតំបន់ដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា» ចុះថ្ងៃទី18 ខែមិថុនា ឆ្នាំ2001 នោះ គឺប្រៀបដូចជាការបង្កើតក្ដីសុខដល់មនុស្សក្នុងសង្គមថៃ តាមជំនឿរបស់ក្រុមនយោបាយមួយក្រុមដែលមានទស្សនៈជាតិនិយមខ្លាំង។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីលុបចោលហើយ តើសង្គមថៃនឹង «សប្បាយចិត្ត» ពិតប្រាកដឬយ៉ាងណានោះ វាជាចំណុចដែលត្រូវលើកយកមកធ្វើជាចំណុចសម្រាប់ពិចារណា។

ការសង្កេត និងបញ្ហាបន្តបន្ទាប់ក្រោយការលុបចោល MoU 44 មានចំណុចសង្កេតដូចខាងក្រោម៖

អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងថៃ-កម្ពុជា ឬ MoU2544 នេះ ធ្លាប់ត្រូវបានលុបចោលម្ដងរួចមកហើយក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៩ ក្នុងសម័យរដ្ឋាភិបាល លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Abhisit Vejjajiva ហើយរដ្ឋាភិបាលនាពេលនោះបានលុបចោលតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Kasit Piromya។ ការប្រកាសលុបចោលនាពេលនោះ មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអនុវត្តឡើយ ព្រោះមិនបានជូនដំណឹងជាផ្លូវការ ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងមិនបាននាំយកបញ្ហានេះ ចូលក្នុងដំណើរការសភាដើម្បីលុបចោលសន្ធិសញ្ញាទើបចាត់ទុកថា គ្មានប្រសិទ្ធភាពពេញលេញ។

ការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់នេះ ត្រូវតែអនុវត្តតាមវិធីសាស្រ្តនៃការលុបចោលកិច្ចសន្យា ដែលបានកំណត់ក្នុងអនុសញ្ញាក្រុងវីយែន ឆ្នាំ១៩៦៩ មិនមែនគ្រាន់តែប្រកាសហើយចាត់ទុកថាបញ្ចប់ និងលុបចោលបានភ្លាមៗនោះទេ។

ការប្រកាសលុបចោលក្នុងឆ្នាំ២០០៩ គឺជាលទ្ធផលដែលបណ្តាលមកពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានតែងតាំងលោក Thaksin Shinawatra ជាទីប្រឹក្សាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច រួមផ្សំនឹងទំនាក់ទំនងថៃ-កម្ពុជានាពេលនោះមានបញ្ហាដោយសារករណីប្រាសាទព្រះវិហារផងដែរ ទើបគេប្រើការលុបចោល MoU ជាសញ្ញានៃការតវ៉ាចំពោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

ការប្រកាសលុបចោលរបស់ភាគីថៃនាពេលនោះ ក្រសួងការបរទេសបានប្រើលេសថា ការចរចាក្រោមអនុស្សរណៈនេះមិនមានវឌ្ឍនភាព ហើយលេស «មិនមានវឌ្ឍនភាព» ត្រូវបានយកមកប្រើម្ដងទៀតក្នុងឆ្នាំ២០២៦ ដែលមិនខុសពីមុនឡើយ ដែលនាំឱ្យមានសំណួរថា តើចំណុចនេះជាការពិតកម្រិតណា?

នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលលោក ស្រី Yingluck Shinawatra មិនបានបន្តដំណើរការលុបចោលដើម្បីធ្វើឱ្យវាកើតឡើងជាផ្លូវការ MoU ច្បាប់នេះនៅតែមានសុពលភាពជាធម្មតារហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះក៏ត្រូវប្រឈមនឹងការលុបចោលម្ដងទៀត។

ការសម្រេចចិត្តលុបចោល MoU 44 ក្នុងស្ថានភាព បច្ចុប្បន្នអាចបកស្រាយបានថា ជាលទ្ធផលពីបញ្ហាសង្គ្រាមថៃ-កម្ពុជា ដែលបានកើតឡើង២លើកក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និងជាការបង្ហាញឱ្យឃើញពីការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងស្អិតរមួតជាមួយចរន្តជាតិនិយមរបស់មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថៃ។

បញ្ហាសង្គ្រាមថៃ-កម្ពុជា មានចំណែកដោយផ្ទាល់ក្នុងការបង្កើត «ចរន្តជាតិនិយមថៃ ហើយត្រូវបានក្រុមនយោបាយមួយក្រុមដែលមានទស្សនៈជាតិនិយមខ្លាំង ដែលធ្លាប់ធ្វើការងារយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងបញ្ហាប្រាសាទព្រះវិហារកាលពីឆ្នាំ២០០៨ លើកយកមកបង្កើតជាចរន្តបែបនេះឡើងវិញម្តងទៀត ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើន ក្នុងសង្គមថៃបច្ចុប្បន្នចាប់ផ្តើមចាប់អារម្មណ៍នឹងចរន្តនេះជាថ្មី ហើយក៏ជាចំណែកមួយដែលបានរួមចំណែកដល់ជ័យជម្នះរបស់គណបក្ស Bhumjaithai ទើបអាចធ្វើឱ្យមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល នៅពេលនេះនៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់ទៅនឹងចរន្តនេះ និងសង្ឃឹមថាអាចនឹងយកសំឡេងគាំទ្របានពីចរន្តនេះបន្តទៀត។

មិនច្បាស់ថា ការលុបចោល MoU នេះ មានកត្តាផ្សេងទៀតដែរឬទេ ក្រៅពីការបង្ហាញរូបភាពជា «នាយករដ្ឋមន្ត្រីជាតិនិយម» ដើម្បីផ្គាប់ចិត្តក្រុមជាតិនិយម និងបណ្តាក្រុមជ្រុលនិយម ព្រោះខ្ញុំមិនឃើញមានបញ្ហាជ្រៀតជ្រែកផ្សេងទៀត ខុសពីបញ្ហាដែលបានកើតឡើងកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃមិនពេញចិត្តនឹងការ តែងតាំងទីប្រឹក្សារបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឡើយ។

ការលុបចោលអនុស្សរណៈ ដោយលើកហេតុផលដើម្បីបើកឱកាសឱ្យថៃ និងកម្ពុជាប្រើប្រាស់ច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS, 1982) វាហាក់ដូចជារឿង «គួរឱ្យអស់សំណើច» ព្រោះ MoU 44 ផ្អែកលើច្បាប់សមុទ្រស្រាប់ទៅហើយ គណៈកម្មការរៀបចំដើមមិនមែនជាអ្នកដែលគ្មានចំណេះដឹងរឿងច្បាប់សមុទ្រ និងធ្វើអ្វីដែលរំលោភលើគោលការណ៍ច្បាប់សមុទ្រនោះទេ។

ការលុបចោលនឹងត្រូវធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នាត្រូវត្រឡប់មកបង្កើតក្របខ័ណ្ឌចរចាថ្មីក្នុងលក្ខណៈនៃ «ក្របខ័ណ្ឌចរចាបណ្ដោះអាសន្ន» (Provisional Arrangement) ដែលមិនខុសពីការធ្វើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាដដែលនេះទេ ប៉ុន្តែតើនឹងធ្វើឱ្យសម្រេចបានដោយរបៀបណា? ត្រូវដឹងថា MoU 44 ជាយន្តការក្នុងការចរចា មិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិក្នុងការបែងចែកផលប្រយោជន៍ពីប្រេង និងហ្គាសធម្មជាតិក្នុងឈូងសមុទ្រថៃឡើយ ការលុបចោលគឺជាការលុបយន្តការ ឬក្របខ័ណ្ឌក្នុងការចរចា និងលុបចោលគណៈកម្មការដែលកំពុងចរចា។ ត្រូវយល់ថា ការចរចាក្រោមក្របខ័ណ្ឌអនុស្សរណៈនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិទាមទារដែនសមុទ្ររបស់ភាគីថៃដែលមានតាំងពីដើម ហើយ MoU ក៏មិនបានបង្កើតការខូចខាត ដល់ការទាមទារ សិទ្ធិដែនសមុទ្ររបស់ថៃ ដូចដែលការឃោសនាបំផ្លើសរបស់ក្រុមជាតិនិយមជ្រុលនោះទេ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក Sihasak Phuangketkeow និងបណ្ដាមន្ត្រីរាជការក្នុង នាយកដ្ឋានសន្ធិសញ្ញានិងច្បាប់ទាំងកម្រិតអគ្គនាយក និង អនុប្រធាន អគ្គនាយកទាំង២រូប គួរតែដឹងច្បាស់ពី ប្រយោជន៍របស់ MoU 44 ព្រោះយ៉ាងហោចណាស់ លោកទាំង ៤នាក់នេះសុទ្ធតែធ្លាប់ធ្វើការក្រោមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Surakiart Sathirathai ហើយពួកគេមិនដែលបានបង្ហាញជំហរជំទាស់នឹង MoU នេះឡើយ (ជាពិសេសលោក Sihasak Phuangketkeow ដែលជាអតីតលេខាធិការ អចិន្ត្រៃយ៍ក្រសួងការបរទេស ដែលគួរតែដឹងរឿងនេះច្បាស់ ហើយលោកក៏មិនធ្លាប់មានជំហរជំទាស់នឹង MoU ពីមុនមកឡើយ)។

ខ្ញុំចង់ឃើញភាពជា «មន្ត្រីរាជការដែល ស្មោះត្រង់នឹងវិជ្ជាជីវៈ» របស់អតីតមន្ត្រីនៅក្នុងអង្គភាពសំខាន់ៗដែលពាក់ព័ន្ធទាំង៣ ផ្នែកដើម្បីឱ្យពួកគេនិយាយការពិតចំពោះបញ្ហា MoU ដែលពួកគេនោះគឺ 1) នាយកដ្ឋាន សន្ធិសញ្ញា និងច្បាប់អន្តរជាតិ ក្រសួងការបរទេស 2) នាយកដ្ឋានផែនទីយោធា និង 3) នាយកដ្ឋានជលសាស្ត្រ កងទ័ពជើងទឹកថៃ ជាពិសេសគឺទី៣ តែម្តង ព្រោះគាត់ធ្លាប់ជាបុគ្គលិកកាលពីអតីតកាលរបស់នាយកដ្ឋានជលសាស្ត្រ ហើយគាត់ក៏មានចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចូលរួមបង្កើតក្របខ័ណ្ឌនៃ MoU 44 លើកលែងតែនាយទាហានជើងទឹកដែលមានអំណាចបច្ចុប្បន្ន។

ខ្ញុំយល់ច្បាស់ថា ការជំទាស់នេះទំនងជាមិនអាចផ្លាស់ប្តូរការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងការលុបចោល MoU 44 បានឡើយ ព្រោះលោកចាំបាច់ត្រូវយកចិត្តក្រុមជាតិនិយមជ្រុល និងដើម្បីបង្ហាញពីភាពជា «អ្នកជាតិនិយម» ឱ្យប្រជាជនក្នុងសង្គមបានឃើញ។ ទោះជាយ៉ាងណា «នយោបាយជាតិនិយមជ្រុល» អាចប្រើប្រាស់បានខ្លះតែក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែប្រសិនបើយកវាមកធ្វើជាកត្តាចម្បងក្នុងការកំណត់នយោបាយការបរទេសរបស់ថៃ នោះវានឹងបង្កជាបញ្ហាលើសពីផលចំណេញ។

ជាចុងក្រោយ ខ្ញុំចង់សង្កត់ធ្ងន់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប៉ះពាល់ដល់ «ផលប្រយោជន៍ជាតិ» របស់ថៃយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះការលុបចោល MoU 44 គឺជាការបោះបង់ចោលផលប្រយោជន៍ដែនសមុទ្ររបស់ថៃ ក្នុងទិដ្ឋភាពច្បាប់អន្តរជាតិ ដូចដែលការចរចាមុនបានរៀបចំក្របខ័ណ្ឌទុកមក។

លើកលែងតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ជឿជាក់ដោយខ្លួនឯងថា លោកអាចបង្កើតក្របខ័ណ្ឌចរចាដែនសមុទ្រថ្មីបានល្អជាងក្រុមចាស់ ឬជឿថា លោកមានអ្នកពូកែដែលមានចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ផ្នែកច្បាប់សមុទ្រច្រើនជាងបុគ្គលដូចជា សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Surakiart Sathirathai និង នាយឧត្តមនាវី Thanom Charoenlap តែជាអកុសលខ្ញុំមិនជឿឡើយ ហើយក៏គ្មានផ្លូវជឿដែរ ព្រោះនៅពេលបានស្តាប់អ្នកដែលនៅជាមួយរដ្ឋាភិបាល ប្រជាជន ក្រសួងការបរទេស និងកងទ័ពជើងទឹកហើយ វារឹតតែធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនអាចជឿទុកចិត្តបានទាល់តែសោះ!

ខ្ញុំចង់ឃើញមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលអានអត្ថបទវិភាគអំពី MoU 44 ដែលសរសេរដោយ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Surakiart Sathirathai ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយជា កូនសៀវភៅចំនួន ២ច្បាប់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងអត្ថបទវិភាគរបស់ នាយឧត្តមនាវី Thanom Charoenlap ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយជាកូនសៀវភៅក្នុងឆ្នាំ២០១២ ហើយកូនសៀវភៅទាំង៣ ច្បាប់នេះ ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ខ្ញុំមិនចង់ឃើញមេដឹកនាំថៃជាប់ជំពាក់ចិត្ត ឬជក់ចិត្តដិតអារម្មណ៍នឹងការបង្កើត «វោហាសាស្ត្រ» របស់ក្រុមជាតិនិយមជ្រុល ដែលមិនផ្អែកលើគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិទាល់តែសោះនោះឡើយ៕

The post សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន សួរថៃអំពីការលុបចោល MoU ស្តីពីតំបន់ដែនសមុទ្រត្រួតគ្នារវាងកម្ពុជា-ថៃ និងអន្តរជាតូបនីយកម្ម appeared first on Kampuchea Thmey Daily.