ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះដូង គឺជា​បញ្ហា​ចម្បង​ដល់​សុខភាព​សាធារណៈ !

១​. អ្វី​ជា​ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះដូង​? (Heart failure)

​ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះដូង​ជា​ការ​ធ្លាក់​ចុះ ឬ​ខ្សោយ​នូវ​មុខងារ​បេះដូង ក្នុង​ការ​នាំ​ឈាម​ទៅ​ចិញ្ចឹម​សរីរាង្គ​នៃ​ខ្លួន​យើង​។​

២. ហេតុអ្វី ជំងឺ​នេះ​ជា​កង្វល់ របស់​ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​បេះដូង​?

​តាម​របាយការណ៍​ថ្មីៗ​បាន​បង្ហាញ​ថា ចំនួន​អ្នកជំងឺ​ខ្សោយបេះដូង​នៅ​លើ​ពិភពលោក​មាន​ប្រមាណ ៦២​លាន​នាក់។​

– ជា​មូលហេតុ​ទី ១ នៃ​ការ​ចូល​សម្រាក​ពេទ្យ​ចំពោះ​អ្នកជំងឺ ​ដែល​មាន​អាយុ​លើស​ពី ៦៥​ឆ្នាំ ។​

– អត្រា​មរណភាព​របស់​ជំងឺ​នេះ​ខ្ពស់ (២៨% ស្លាប់​ក្នុង​កំឡុង​ពេល ១​ឆ្នាំ និង​៥០% ក្នុង​កំឡុង​ពេល ៥​ឆ្នាំ ក្រោយ​ធ្វើ រោគវិនិច្ឆ័យ​)

​ដោយឡែក នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​បេះដូង​នៃ​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត​យើង​វិញ ចំនួន​អ្នកជំងឺ​ខ្សោយបេះដូង​ចូល​សម្រាក​ពេទ្យ មាន​ប្រមាណ ២០០០​នាក់ ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ (​ប្រហែល​៣០% នៃ​អ្នកជំងឺ​សម្រាក​ពេទ្យ​) គិត​ជា​មធ្យម ប្រហែល​៥​នាក់​ក្នុង​មួយថ្ងៃ​។​

៣. រោគសញ្ញា

​ជំងឺ​ខ្សោយបេះដូង​អាច​ស្តែង​ចេញ​ជា​រោគ​សញ្ញា​

– អស់​កម្លាំង​, ល្ហិតល្ហៃ​

– ពិបាក​ដង្ហើម​, ហត់​ដង្ហក់​

– ក្អក​ញឹកញាប់ ជួន​មាន​ស្លេក​ពណ៌​ស ឬ​ក្រហម​លាយ​ឈាម​

– ហើម​ជើង​, ឡើង​ទម្ងន់​លឿន​

– ញ័រ​ទ្រូង​

– ពិបាក​គេង (​ជូន​កាល​អ្នកជំងឺ​ប្រើ​ខ្នើយ ២-៣​ជាន់ ដើម្បី​គេង​បាន​)

៤. មូលហេតុ

​កត្តា ឬ​មូល​ហេតុ​ដែល​បង្ក មាន​ដូច​ជា​

– លើសឈាម (HTN)

– ជំងឺ​ស្ទះ​សរសៃឈាម​បេះដូង (Coronary artery disease)

– ជំងឺ​ខូច​ប្រឺស​បេះដូង (Valvular heart disease)

– ជំងឺ​បេះដូង​ពី​កំណើត (Congenital heart disease)

– ជំងឺ​សាច់ដុំ​បេះដូង (Cardiomyopathy)

– ជំងឺ​វិបត្តិ​ចង្វាក់បេះដូង​…

៥. រោគវិនិច្ឆ័យ

​អេកូ​បេះដូង (Heart Ultrasound) ជា​មធ្យោបាយ​ចាំបាច់​បំផុត សម្រាប់​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ ក្រៅ​ពី​នេះ​មាន​

– ការ​ថត​សួត (Chest X-ray)

– ការ​វាស់​ចង្វាក់បេះដូង (EKG)

– ការពិនិត្យ​ឈាម​

– ការ​ថត​ឆ្លុះ​សរសៃឈាម​បេះដូង (Cardiac catheterization)

៦. ផលវិបាក

​ផលវិបាក​ផ្សេងៗ​នៃ​ជំងឺ​នេះ​មាន​

– ហើម​សួត​ស្រួចស្រាវ (Acute pulmonary edema)

– វិបត្តិ​ចង្វាក់បេះដូង​

– គាំងបេះដូង (cardiac arrest) រហូតដល់​អាច​បាត់បង់​ជីវិត​។​

៧) ការព្យាបាល​

– មកដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ជំងឺ​ខ្សោយបេះដូង​ភាគច្រើន​មិន​អាច​ព្យាបាល​ឲ្យ​ជាសះស្បើយ​ទាំងស្រុង​ទេ​។​

– ការ​ព្យាបាល​ភាគច្រើន ជា​ការ​ព្យាបាល​ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នកជំងឺ​អាច​រស់នៅ និង​ប្រកបការងារ​ប្រចាំថ្ងៃ​ជា​ធម្មតា​នៅ​ក្នុង​សង្គម និង​កាត់បន្ថយ​អត្រា​មរណភាព​ឲ្យ​បានជា​អតិបរមា​។​

– ការ​ព្យាបាល​ដោយ​ថ្នាំ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថានភាព​បេះដូង​នឹងន កាត់បន្ថយ​រោគសញ្ញា កាត់បន្ថយ​ផលវិបាក និង​ហានិភ័យ​ផ្សេងៗ​។​

– ជួន​ពេលខ្លះ ការ​ឆ្លុះ​សរសៃឈាម​បេះដូង និង​ដាក់​ឬ​ស័​រ​ក្នុង​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង ជា​ជម្រើស​ដ៏​ល្អ​ប្រសើរ​សម្រាប់​អ្នកជំងឺ​ ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ស្ទះ​សរសៃឈាម​បេះដូង​។​

– ក្នុង​ករណី​ខ្លះ ការ​ព្យាបាល​ដោយ​វះកាត់ មានការ​ចាំបាច់​ចំពោះ​អ្នកជំងឺ​ ដែល​ខូច​ប្រឺស​បេះដូង​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​

– ក្នុង​ករណី​ខ្លះ​ទៀត អ្នកជំងឺ​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើការ​ព្យាបាល​ដោយ​ដាក់​ថ្ម​បេះដូង​។​

៨. របប​ចំណីអាហារ និង​របៀបរបប​នៃ​ការ​រស់នៅៈ ជា​កត្តា​សំខាន់​ក្នុង​ការ ការពារ​និង​ព្យាបាល​ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះដូង​។​

– កុំ​បរិភោគ​អាហារ​សម្បូរ​ជាតិ​ប្រៃ​

– ឈប់​ជក់បារី​

– រក្សា​ទម្ងន់​ឲ្យ​សមស្រប (​កុំ​ឲ្យ​ធាត់​ជ្រុល​)

– កាត់បន្ថយ ឬ​បញ្ឈប់​ការ​ពិសា​គ្រឿង​ស្រវឹង​

– កាត់បន្ថយ​ការ​បរិភោគ​អាហារ​សម្បូរ​ខ្លាញ់​

– បរិភោគ​បន្លែ ផ្លែឈើ ឲ្យ​បាន​ច្រើន​

– ហាត់ប្រាណ​ឲ្យ​បាន​ទៀងទាត់​

– កាត់បន្ថយ​ភាព​តានតឹង​អារម្មណ៍ (Stress)

– គ្រប់គ្រង​សម្ពាធ​ឈាម​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ប្រសិនបើ​លោកអ្នក​មាន​ជំងឺលើសឈាម​។​

– ត្រូវ​ពិសា​ថ្នាំ​ទៀងទាត់ និង​តាមដាន​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​

​ប្រសិនបើ​បងប្អូន មាន​រោគសញ្ញា​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ សូម​រួសរាន់ និង​អញ្ជើញ​មក​ទទួល​ការពិគ្រោះ​យោបល់ ដើម្បី​ឈាន​ទៅរក​ការព្យាបាល​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេលវេលា​និង​ប្រកបដោយ​គុណភាព ជាមួយ​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប ពី​ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​បេះដូង នៃ​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត​៕​

អត្ថបទ៖ រស្មី

សូមចុចអាន៖ ​