ក្នុងសិក្ខាសាលានេះ បណ្ឌិតសភាចារ្យ ហ៊ាន សុខុម ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បានលើកឡើងថា ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ការអភិរក្ស និងការអភិវឌ្ឍភាសាជាតិពិតជាមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះ ការធ្វើឌីជីថលលូបនីយកម្មភាសា និងប្រព្រឹត្តកម្មភាសាធម្មជាតិគឺជាចំណែកមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិរក្ស និងការអភិវឌ្ឍភាសាជាតិឱ្យបានសមស្របទៅនឹងយុទ្ធសាស្តបញ្ចកោណរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ នៃរដ្ឋសភា។

លោកបណ្ឌិត បញ្ជាក់ទៀតថា ភាសាខ្មែរនៅមានបញ្ហាជាច្រើនដែលមិនទាន់ដោះស្រាយពេញលេញរួចនៅឡើយ ក្នុងនោះ បញ្ហាអ៉ិនកូដអក្សរខ្មែរនៅតែជាបញ្ហាមួយ ដែលត្រូវដោះស្រាយជាបន្ទាន់ផងដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកបណ្ឌិតលើកឡើងថា កន្លងមក មានអ្នកស្រាវជ្រាវជាតិ និងអន្តរជាតិមួយចំនួន បានខិតខំដោះស្រាយបញ្ហានេះ ព្រោះអ៉ិនកូដអក្សរខ្មែរផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះការប្រើប្រាស់ក្នុងសម័យឌីជីថល។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម អះអាងថា ការខិតខំដោះស្រាយនៅតែជួបឧបសគ្គមួយចំនួន ដូចជាពាក្យខ្មែរអាចវាតបានជាលំដាប់ Unicode ខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែមើលទៅដូចគ្នា ធ្វើឱ្យស្វែងរកលទ្ធផលមិនឃើញជាដើម។

សម្រាប់សិក្ខាសាលាដែលក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែររៀបចំនាពេលនេះ បណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម បានបញ្ជាក់ថា គឺជាឱកាសដ៏ប្រសើរមួយ ព្រមទាំងបានអញ្ជើញវាគ្មិនដែលជាអ្នកឯកទេសក្នុងវិស័យនេះមកធ្វើបទបង្ហាញលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវអស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំកន្លងមក។ លោកបណ្ឌិតថា លទ្ធផលនេះគឺជាជំហានដ៏សំខាន់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតមានកន្លងមក ព្រមទាំងសម្រាប់ដំណើរឌីជីថលលូបនីយកម្មភាសាខ្មែរតទៅថ្ងៃអនាគត។ លោកបណ្ឌិត សង្ឃឹមថា សិក្ខាសាលានេះ គឺជាវេទិកាសម្រាប់ពិភាក្សាគ្នារកដំណោះស្រាយ ដើម្បីបោះជំហានទៅមុខកាន់តែល្អប្រសើរឱ្យដល់គោលដៅ៕

The post ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ រៀបចំសិក្ខាសាលាបង្ហាញលទ្ធផលស្រាវជ្រាវពីរចនាសម្ព័ន្ធនៃដំណើរការអ៊ិនកូដអក្សរខ្មែរ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងឱកាសក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ រៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពី «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាថៃ ភាសាឡាវ ភាសាចិន និងភាសាជប៉ុន» នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដោយលោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម បញ្ជាក់ថា សិក្ខាសាលានេះ រៀបចំដើម្បីសិក្សាដកស្រង់បទពិសោធអំពីវិធីបង្កើត ពាក្យតាមរបៀបកម្ចីសូរសព្ទពីភាសាជិតខាងក្នុងគោលបំណង២។ ទី១ កំណត់ចំនួនសទ្ទតាក្នុងភាសាខ្មែរឱ្យបានច្បាស់លាស់ដើម្បីពង្រឹងនូវការយល់ដឹងអំពីរចនាសម្ព័ន្ធភាសា ងាយស្រួលតាមដានការវិវត្តនៃភាសា ព្រមទាំងព្យាករភាពគ្មានរបៀបរៀបរយនៃភាសា។ ទី២ កំណត់ភាពឆ្លើយគ្នារវាងសទ្ទតា ភាសាជាមួយនឹងតួអក្សរ ដើម្បីសម្រួលការអាន និង ការសរសេរក្នុងការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ខាងចាប់បាននូវសម្តីដោយស្វ័យប្រវត្តិ ការបង្កើតបាននូវប្រព័ន្ធអត្ថបទទៅសម្តី ការសិក្សាស៊ីជម្រៅនិងម៉ូដែល AI ។

បណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម ក៏លើកឡើងដែលថា តាមរយៈការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាទំនើប នាំឱ្យមានតម្រូវការបង្កើតពាក្យថ្មីៗដើម្បីប្រើប្រាស់ ដោយត្រូវមានគោលការណ៍ច្បាស់លាស់ស្របតាមអត្តសញ្ញាណជាតិ។ លោកបណ្ឌិត មានប្រសាសន៍ថា៖ “ទោះបីជានៅក្នុង ក្របខ័ណ្ឌភាសាជាតិយើងមានវិធីបង្កើតពាក្យនានា និងមានធនធានយ៉ាងសម្បូរបែបពីភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹតយ៉ាងណាក្តី ក៏នៅមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការបង្កើតពាក្យថ្មីៗដែរ ។ ទាំងនេះធ្វើឱ្យការបង្កើតពាក្យថ្មីតាមវិធីខ្ចីសូរសព្ទពីភាសាបរទេសផ្សេងទៀតចៀសមិនរួច”។

ទន្ទឹមនេះ លោកបណ្ឌិតថា ការខិតខំបង្កើតពាក្យផ្សេងៗក៏នៅជួបប្រទះឧបសគ្គមួយចំនួន ហេតុនេះ ទើបមានការរៀបចំវេទិកានេះឡើងមក ដោយមានវាគ្មិនជំនាញពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា ដើម្បីពិភាក្សាគ្នារកដំណោះស្រាយរួមសម្រេចគោលដៅជាមួយគ្នា។ បន្ថែមពីនេះ លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម ក៏បានអំពាវនាវដល់សាធារណជនទាំងអស់ ចូលរួមផ្តល់ជាមតិស្ថាបនា និងប្រមូលធាតុចូលសំខាន់ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅសិក្ខាសាលាក្នុងការអភិវឌ្ឍភាសាជាតិនាពេលអនាគត។

សូមជម្រាបថា ក្នុងសិក្ខាសាលានេះ វាគ្មិនជំនាញនឹងចែករំលែកបទពិសោធនៃការអនុវត្តកម្ចីពាក្យក្នុងភាសាថៃ ភាសាឡាវ ភាសាចិន និងភាសាជប៉ុន។ លោកបណ្ឌិត ហែម សម្ផស្ស ប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាថៃ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ នឹងធ្វើបទបង្ហាញពី «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាថៃ»។ បណ្ឌិត ចាន់ វណ្ឌី អនុប្រធានលេខាធិការដ្ឋានបណ្ឌិតសភាចារ្យ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នឹងធ្វើបទបង្ហាញ «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាឡាវ»។ ចំណែក «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាចិន» ធ្វើបទបង្ហាញដោយ លោកស្រី សាន សូត្ររតនា សាស្ត្រាចារ្យដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាចិន នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ រីឯ លោកស្រី ឡុច ល័ក្ខស្មី នាយិកាវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ នឹងធ្វើបទបង្ហាញ «ពាក្យកម្ចីក្នុង ភាសាជប៉ុន» ៕

The post បណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម៖ ពាក្យខ្មែរទទួលបានពីភាសាបាលី និងសំស្រ្កឹតច្រើន តែក៏ត្រូវការកម្ចីបរទេសដើម្បីបង្កើតពាក្យថ្មី appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

បើតាមក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បញ្ជាក់ថា សិក្ខាសាលានេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងកំណត់ចំនួនសូរសព្ទ និងចំនួនតួអក្សរក្នុងភាសាខ្មែរដើម្បីស្វែងរកឯកភាពអក្ខរាវិរុទ្ធនៃពាក្យកម្ចីសូរសព្ទថ្មីៗ។ កម្មវិធីសិក្ខាសាលាខាងលើ រៀបចំចាប់ពីម៉ោង៨៖១៥នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង១១៖៣០នាទីព្រឹក នៅសាលទន្លេសាប អគារខេមរវិទូនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។

សម្រាប់វាគ្មិនជំនាញនឹងចែករំលែកបទពិសោធនៃការអនុវត្តកម្ចីពាក្យក្នុងភាសាថៃ ភាសាឡាវ ភាសាចិន និងភាសាជប៉ុន។ ក្នុងកម្មវិធីនេះ លោកបណ្ឌិត ហែម សម្ផស្ស ប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាថៃ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ នឹងធ្វើបទបង្ហាញពី «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាថៃ»។ បណ្ឌិត ចាន់ វណ្ឌី អនុប្រធានលេខាធិការដ្ឋានបណ្ឌិតសភាចារ្យ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា នឹងធ្វើបទបង្ហាញ «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាឡាវ»។ ចំណែក «ពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាចិន» ធ្វើបទបង្ហាញដោយ លោកស្រី សាន សូត្ររតនា សាស្ត្រាចារ្យដេប៉ាតឺម៉ង់ភាសាចិន នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ រីឯ លោកស្រី ឡុច ល័ក្ខស្មី នាយិកាវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ នឹងធ្វើបទបង្ហាញ «ពាក្យកម្ចីក្នុង ភាសាជប៉ុន»។

បន្ទាប់ពីការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធទាក់ទងនឹងកម្ចីពាក្យ វាគ្មិន និងអ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងពិភាក្សាសំណួរ «តើភាសាខ្មែរគួរយករបៀបកម្ចីសូរសព្ទមួយណា ដើម្បីឱ្យជឿនលឿន? មូលហេតុអ្វី? តើមានគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?» ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់ បណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម។  

សូមជម្រាបថា សិក្ខាសាលានេះ ប្រព្រឹត្តទៅដោយឱ្យសាធារណជនចូលរួមដោយសេរី។ សម្រាប់អ្នកដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ចូលរួម និងចង់ទទួលបានចំណេះដឹងថ្មីៗពីពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាបរទេស អាចចុះឈ្មោះតាមរយៈតំណភ្ជាប់ខាងក្រោម៖ https://docs.google.com/forms/d/193qpw58sOacpKymMknN9azOLbQ_y11y-bh91Xk9VAGM/edit ៕

The post ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ នឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាស្តីពីពាក្យកម្ចីក្នុងភាសាចំនួន៤ ដើម្បីរកពាក្យកម្ចីថ្មីៗក្នុងភាសាខ្មែរ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

សិក្ខាសាលានេះ ធ្វើឡើងក្រោមការសម្របសម្រួលដោយផ្ទាល់ពីលោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ។ ក្នុងសិក្ខាសាលានេះ ក៏មានការចូលរួមពីវាគ្មិនជំនាញ ៤រូប ទៀតដូចជា លោក កែ ជាប៉ូ ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវនៃក្រុមហ៊ុន ខូតាហ្វឺ ឯ.ក នឹងធ្វើបទបង្ហាញពី បទពិសោធនៃការរៀបចំសុសវែរពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ។ បន្ថែមពីនេះ មានវត្តមានរបស់ លោក ដាញ់ ហុង អ្នកបង្កើតកម្មវិធីអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរនៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ ដែលធ្វើបទបង្ហាញលើប្រធានបទ NextSpell : A Machine Learning Model for Khmer Spellchecking។

រីឯ វាគ្មិន ២រូបទៀត មាន បណ្ឌិត ប៊ួយ រីណា អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ញាសិប្បនិម្មិតនៃមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះធុរកិច្ចថ្មី តេជោ ធ្វើបទបង្ហាញពី ការពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរ៖ បទពិសោធ បញ្ហាប្រឈម និងជំហានបន្ទាប់។ វាគ្មិន ចុងក្រោយ គឺ លោក សុខ មករា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការភាសាវិទ្យាកម្ពុជា ដែលនឹងធ្វើបទបង្ហាញពី បញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំកម្មវិធីពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ៕

The post ស្អែកនេះ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ ធ្វើសិក្ខាសាលាពី បទពិសោធនៃការរៀបចំសុសវែរពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធភាសាខ្មែរ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

បណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានចាត់ទុកមរណភាពរបស់បណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ ថា ជាការបាត់បង់អ្នកប្រាជ្ញភាសាវិទ្យាមួយរូបដ៏សំខាន់របស់រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ក៏ដូចជារបស់ជាតិខ្មែរទាំងមូល។ លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ គឺជាអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរមួយរូប ដែលមានការទទួលស្គាល់ពីស្រទាប់បញ្ញវន្តជាតិនិងអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាមជ្ឈដ្ឋានសិស្សនិស្សិតរបស់លោក និងទទួលបាននូវការកោតស្ញប់ស្ញែងយ៉ាងក្រៃលែងចំពោះចំណេះដឹង ស្នាដៃ ទេពកោលសល្យ និងជំនាញភាសាវិទ្យារបស់លោក ដែលលំបាកនឹងរកអ្នកប្រដូចបាន។

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ បានខិតខំប្រឹងប្រែងពេញមួយជីវិតដោយមិនខ្លាចនឿយហត់រហូតដល់ដង្ហើមចុងក្រោយ ដើម្បីបុព្វហេតុភាសានិងអក្សរសាស្ត្រជាតិយើង។

ស្នាដៃចុងក្រោយរបស់លោក មុនលោកទទួលមរណភាព គឺ«វចនានុក្រមភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ម ភាគទី១ ក-ន ចេញផ្សាយគ្រាទី២ ឆ្នាំ២០២២»។ វចនានុក្រមភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្នរបស់លោក ពិតជាមានសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងក្នុងការអភិរក្សនិងអភិវឌ្ឍន៍ភាសា និងអក្សរសាស្ត្រជាតិ និងពិតជាបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យមានភាពសម្បូរណ៍បែបនូវវចនានុក្រមភាសាខ្មែរ ព្រមទាំងជាឯកសារយោងដ៏សំខាន់ក្នុងការសរសេរនិងការអានភាសាខ្មែរយើងឱ្យបានត្រឹមត្រូវនិងមានឯកលក្ខណភាព។

ទោះបីជាមានវ័យជរាណាស់ទៅហើយក្តី លោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ នៅតែខិតខំរៀបចំបន្តវចនានុក្រមភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ភាគីទី២ ទៀត តែមជ្ជុរាជឫស្យាមិនទុកពេលវេលាឱ្យលោកសម្រេចស្នាដៃរបស់លោកឱ្យចប់សព្វគ្រប់ឡើយ។ ជារឿយៗ លោកតែងតែណែនាំទូន្មានប្រៀនប្រដៅក្រុមការងារដែលជាសិស្សគណរបស់លោកឱ្យខិតខំក្រេបជញ្ជក់ចំណេះដឹងនិងបន្តស្នាដៃពីលោក។

មុនពេលទទួលមរណភាព លោកមិនបានដេកដួលចូលព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យណាមួយឡើយ។ លោក នៅតែអង្គុយធ្វើការជាមួយសិស្សគណរបស់លោករហូតដល់ថ្ងៃផុតដង្ហើម។ គ្រប់វិនាទី លោក តែងតែរំពៃនឹងការងាររបស់លោក មិនដែលខានឡើយ។ លោកគឺជាអ្នកប្រាជ្ញមួយរូបដែលប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូលគួរតែចងចាំនិងផ្តល់តម្លៃចំពោះគុណបំណាច់ដ៏ធំធេងនិងគំរូវីរភាពដ៏ឧដុង្គឧត្តមរបស់លោក។

សារជាតិជាបញ្ញវន្តដែលស្លុងអារម្មណ៍តែនឹងការងារ រូបលោកមានវេទយិតភាពនយោបាយតិចតួចណាស់ ម្ល៉ោះហើយការលាដោយគ្មានថ្ងៃត្រឡប់របស់រូបលោកពីលោកយើងនេះ មិនមានមនុស្សច្រើនចាប់អារម្មណ៍ទេ ក្រៅតែពីសិស្សគណ បញ្ញវន្ត និងមិត្តភក្តិមួយចំនួនតូចដែលគោរព ស្រឡាញ់ និងរាប់អានរូបលោក។ ពិធីបុណ្យសពរបស់លោក បានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងសាមញ្ញដោយមានភ្ញៀវពន្លឺមួយចំនួនចូលរួម ហើយក៏មិនមានគ្រឿងឥស្សរយយសអ្វី ត្រូវបានផ្តល់ជូនលោក ជាកិច្ចបច្ឆាមរណៈដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់បណ្ឌិត គិន ភា។

ក្នុងវិស័យភាសា និងអក្សរសាស្ត្រជាតិ រូបលោកប្រៀបដូចជាគ្រឹះផ្ទះដែលនៅកប់យ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងដី សម្រាប់ទ្រទ្រង់តួផ្ទះដែលកំបាំងពីភ្នែកអ្នកផង ម្ល៉ោះហើយគ្រឹះដ៏រឹងមាំនេះ មិនបានបញ្ចេញសម្រស់ដូចហោជាង ឬក្បាច់រចនាលម្អខាងក្រៅទេ។ នៅពេលមនុស្សភាគច្រើនចាប់អារម្មណ៍តែទៅលើទម្រង់ខាងក្រៅ គេនឹងភ្លេចគិតដល់ខ្លឹមសារខាងក្នុង ដូចគ្នានឹងការណ៍ដែលមនុស្សសរសើរតែរសផ្អែមនៃនំ ភ្លេចនឹកដល់គុណស្ករ។

រូបំ ទុក្ខំ អនិច្ចំ អនត្តា ជាក្រឹត្យក្រមធម្មជាតិមិនអាចគេចផុតឡើយ។ ការបាត់បង់រូបលោកគ្មានថ្ងៃវិលត្រឡប់នេះធ្វើឱ្យយើងខ្សឹកខ្សួលរំជួលចិត្តនិងស្តាយស្រណោះរកអ្វីមកប្រៀបផ្ទឹមពុំបាន តែយើងគ្មានអ្វីតបស្នងលោកទេ មានតែការប្តេជ្ញារៀនសូត្រតាមគំរូវីរភាពដ៏ឧដុង្គឧត្តមរបស់លោក និងលំឱនកាយវាចាចិត្ដគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធលោក និងសូមឧទ្ទិសបួងសួងដល់ដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់លោកបានយោនយកកំណើតកើតក្នុងទីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នាឋានបរមសុខកុំបីឃ្លៀងឃ្លាតក្លាយជាបការៈដទៃឡើយ៕

The post បណ្ឌិត គិន ភា៖ កម្ពុជាបានបាត់បង់អ្នកប្រាជ្ញភាសាវិទ្យាដ៏ឆ្នើម គឺបណ្ឌិតសភាចារ្យ ព្រុំ ម៉ល់ ដ៏គួរឱ្យស្តាយស្រណោះបំផុត appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ការលើកឡើងរបស់លោកបណ្ឌិតបែបនេះ នៅក្នុងកម្មវិធីដាក់សម្ពោធឱ្យប្រើប្រាស់វចនានុក្រមខ្មែរឆ្នាំ២០២២ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។ គណៈកម្មការចំនួន ៦៥អង្គ/នាក់ ដែលចូលរួមធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មវចនានុក្រមខ្មែរនេះ មានដូចជាបញ្ញវន្តគ្រប់វ័យ ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងព្រះសង្ឃ ដែលមានជំនាញភាសាវិទ្យា អក្សរសាស្ត្រ ប្រវត្តិសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ចជាដើម។ វចនានុក្រមនេះ មានបោះពុម្ពជាសៀវភៅដែលមានពាក្យសរុប ៤ ៤៦៩៧ពាក្យ និងមេពាក្យចំនួន ៣១ ០៧៣ពាក្យ បើប្រៀបធៀបនឹងវចនានុក្រមចាស់ មានតែងជាង ២ម៉ឺនពាក្យប៉ុណ្ណោះ។

លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម បានលើកឡើងថា ក្នុងការរៀបរៀងវចនានុក្រមថ្មី គឺយកតាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ជាគោល ដោយកែតម្រូវពាក្យមួយចំនួន និងបន្ថែមនូវពាក្យថ្មីមួយចំនួនដែលគ្មាននៅក្នុងវចនានុក្រមចាស់ និងដាក់សូរអានគ្រប់ពាក្យ និងកែសម្រួលថ្នាក់ពាក្យមួយចំនួន។ មុននឹងប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នេះ ក្រុមការងារក៏បានបង្កើតជាSoftware វចនានុក្រម ដើម្បីដាក់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរមានមតិយោបល់សម្រាប់កែតម្រូវរយៈពេល ៦ខែផងដែរ។

លោកបណ្ឌិត បានលើកឡើងថា៖ “ការបង្កើតទម្រង់ឌីជីថលបែបនេះ ធ្វើឱ្យចំណេញពេលវេលា ងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ ផ្សព្វផ្សាយបានទូលំទូលាយ ហើយជាពិសេស ងាយស្រួលធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបន្ថែមទៀត”។ លោកបញ្ជាក់បន្តពីបញ្ហាប្រឈមថា៖ “នៅក្នុងការធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មវចនានុក្រមនេះ យើងប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា បញ្ហាធនធានមនុស្សនៅមានកម្រិត ពេលវេលាមានកំណត់ និងការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ជាដើម ដែលធ្វើឱ្យក្រុមការងារគ្មានលទ្ធភាពបញ្ចូលពាក្យថ្មីៗទាំងអស់បានឡើយ”។

ទោះបីជាវចនានុក្រមត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្តី ប៉ុន្តែ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំវចនានុក្រមខ្មែរយល់ឃើញថា វចនានុក្រមនេះ នៅមិនទាន់បំពេញតាមតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងស្រុងនៅឡើយទេ។ គណៈកម្មាធិការរង់ចាំទទួលមតិស្ថាបនា និងកែលម្អពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន និងបន្តបេសកម្មរបស់ខ្លួន ដោយពន្លឿនការអនុម័តពាក្យឱ្យទាន់ការវិវឌ្ឍផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា ព្រមទាំងបន្តធ្វើឌីជីថលនីយកម្មភាសាខ្មែរឱ្យបានកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម៕

The post បណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម៖ វចនានុក្រមខ្មែរថ្មី ចំណាយពេល ៥ឆ្នាំ និងមានគណៈកម្មការ ៦៥អង្គ/នាក់ចូលរួម appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

បណ្ឌិតសភាចារ្យ សុខ ទូច ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានបង្ហោះនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោក នៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ថា វចនានុក្រមខ្មែរ ដែលរៀបរៀងឡើងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនេះ មានពាក្យសរុបចំនួន ៤ ៤៦៩៧ពាក្យ និងមានមេពាក្យចំនួន ៣ ១០៧៣ ពាក្យ។

ចំណែក លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរវិញ បានឱ្យកម្ពុជាថ្មី ដឹងថា វចនានុក្រមខ្មែរ នឹងរៀបចំផ្សព្វផ្សាយដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។ ប៉ុន្តែ ព័ត៌មានលម្អិតជុំវិញនឹងវចនានុក្រមខ្មែរថ្មីនេះ លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម មិនទាន់បានប្រាប់ភ្លាមៗនោះទេ ដោយរង់ចាំថ្ងៃដាក់សម្ពោធឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការតែម្តង។

ក៏ប៉ុន្តែ កន្លងមក លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម ធ្លាប់បានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយព័ត៌មានក្នុងស្រុកថា វចនានុក្រមខ្មែរ ដែលរៀបរៀងដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ មានបូកបញ្ចូលជាមួយបច្ចេកទេស ងាយស្រួលសម្រាប់ពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ឱ្យត្រូវតាមវចនានុក្រមខ្មែរ។

ក្នុងពាក្យបច្ចេកទេសទាំងនោះ លោកបញ្ចាក់ថា មានប្រើប្រាស់លើផ្នែកផ្សេងៗដូចជា ផ្នែកវិទ្យាសា្តស្ត្រ ផ្នែកសុខាភិបាល ផ្នែកវប្បធម៌ ភូមិវិទ្យា វិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ និងការទូត ដែលមានជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស និងបារាំងជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ ជាមួយនឹងការរៀបរៀងវចនានុក្រមថ្មីឡើងមក គឺយកតាមពាក្យនៅក្នុងវចនានុក្រម សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ជាគោល។ ចំពោះពាក្យដែលបង្កើតថ្មី គឺមានការឆ្លងកាត់ និងឯកភាពពីអ្នកជំនាញពាក់ព័ន្ធជាច្រើន ទើបបង្កើតពាក្យថ្មីចេញមកបាន។ នេះបើតាមការធ្លាប់បញ្ជាក់របស់លោកបណ្ឌិតកន្លងមក។

សូមជម្រាបថា វចនានុក្រមខ្មែរថ្មីនេះ ក៏មានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងប្រព័ន្ធឌីជីថល ដូចវចនានុក្រមខ្មែរ របស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ដូចគ្នា មានទាំងនៅលើទូរស័ព្ទប្រភេទ Android និង IOS។ ទោះបីជាសៀវភៅមិនទាន់បានបោះពុម្ពឱ្យប្រើប្រាស់ពិតមែន ប៉ុន្តែ នៅតាមឌីជីថល គឺអាចប្រើប្រាស់បានហើយ ព្រមទាំងសម្បូរពាក្យច្រើនជាងមុន និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់ថែមទៀតផង៕

The post វចនានុក្រមខ្មែរថ្មី មានជាង ៤ម៉ឺនពាក្យ នឹងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅដើមខែក្រោយ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

បច្ចេកសព្ទ របស់គណៈកម្មការបច្ចេកទេសព័ត៌មានវិទ្យា ដែលដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ និងទទួលបានការអនុម័តនោះ រួមមាន៖

១. ខឺណិល (kernel) ដែលមានន័យថា កម្មវិធីគោលនៃប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការកុំព្យូទ័រ គ្រប់គ្រងសំណើ ពី software ហើយផ្លាស់ប្តូរសំណើទាំងនេះ ឱ្យទៅជាបញ្ហាលើ CPU Memories និងឧបករណ៍ផ្សេងៗ។ វាក៏គ្រប់គ្រងការងាររបស់ CPU ទាំងឡាយមិនឱ្យទំនេររហូតដល់កិច្ចការចប់សព្វគ្រប់។

២. ការផ្ទុក (storage) ដែលមានន័យថា យន្តការសម្រាប់ឱ្យកុំព្យូទ័រអាចរក្សាទុកទិន្នន័យឌីជីថល ជាអចិន្ត្រៃយ៍ ឬបណ្តោះអាសន្ន ទៅក្នុងឧបករណ៍។

៣. ឧបករណ៍ផ្ទុក (storage device) ដែលមានន័យថា hardware នៃកុំព្យូទ័រសម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យ ដូចជា ថាសរឹង មេម៉ូរី ស៊ីឌី ជាដើម។

៤. សរសេរ (write) ដែលមានន័យថា កត់ត្រាទិន្នន័យទៅលើឧបករណ៍ផ្ទុកឯកសារ មូលទិន្នន័យ ច្រក ដូចជាថាសរឹង ផ្លាសមេម៉ូរី ស៊ីឌី ជាដើម។

៥. អាន (read) ដែលមានន័យថា បើក ឬទាញយកទិន្នន័យពីឧបករណ៍ផ្ទុកឯកសារ មូលទិន្នន័យ ច្រក ដូចជាថាសរឹង ផ្លាសមេម៉ូរី ស៊ីឌី ឌីវីឌីជាដើម។

៦. សរសេរត្រួត (overwrite) មានន័យថា កត់ត្រាជាន់លើកន្លែងដែលប្រើប្រាស់រួចហើយក្នុងឧបករណ៍ផ្ទុកឯកសារ មូលទិន្នន័យ ដូចជា ថាសរឹង ផ្លាសមេម៉ូរី ស៊ីឌី ឌីវីឌីជាដើម។

៧. រ៉ៅធីង (routing) ដែលមានន័យថា ឯកតាតូចបំផុតសម្រាប់ការបោះពុម្ព។ គេប្រើខ្នាតនេះវាស់ទំហំពុម្ពអក្សេរសម្រាប់ការបង្ហាញនៅលើអេក្រង់ និងនៅលើកក្រដាស។

៨. ចំណុច (point) មានន័យថា ឯកតាតូចបំផុតសម្រាប់ការបោះពុម្ព។ គេប្រើខ្នាតនេះវាស់ទំហំពុម្ពអក្សរសម្រាប់ការបង្ហាញនៅលើអេក្រង់ និងលើក្រដាស។

៩. ច្រក/ផត (port) ន័យទី១ សំដៅលើ រន្ធ ឬតំណ នៅលើកុំព្យូទ័រ ដែល hardware ផ្សេងៗអាចភ្ជាប់ទៅ ដូចជា ផ្នោះពុម្ព ស្គែនន័រ ក្តារចុច ជាដើម។ និងន័យទី២ សំដៅលើ លេខតែមួយគត់ ដែល CPU ប្រើ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណឧបករណ៍ធាតុចេញ និងធាតុចូលមួយ។ ឯន័យទី៣ គឺមានន័យថា ជាចំណុចដែលទិន្នន័យអាចចូល ឬចេញលើកុំព្យូទ័រ។

១០. ច្រកទ្វារ (gateway) មានន័យថា hardware ឬ software ដែលភ្ជាប់បណ្តាញពីរចូលគ្នាដើម្បីឱ្យកុំព្យូរទ័រក្នុងបណ្តាញទាំងពីរ អាចបញ្ចូនទិន្នន័យទៅវិញទៅមក។ បណ្តាញទាំងពីរមានវិធីការផ្សេងគ្នា ឬមានអាសយដ្ឋាន IP នៃឈ្មោះដែនផ្សេងគ្នា។

១១. ប្រូហ្វាល (profile) ក្នុង window មានន័យថា ថតដែលផ្ទុកព័ត៌មានជាក់លាក់នៃអ្នកប្រើប្រាស់ម្នាក់ ដូចជាព័ត៌មានគណនី សិទ្ធិប្រើប្រាស់ជាដើម។ បើក្នុងអ៉ីនធឺណិត មានន័យថា គេហទំព័រនៃអត្ថនាមនៅលើបណ្តាញសង្គម ដែលបង្ហាញពីជីវប្រវត្តិខ្លីៗ និងរូបភាព។

១២. យូអេសប៊ី (USB) មានន័យថា អន្តរមុខមួយប្រភេទក្នុងកុំព្យូទ័រ ទូរសព្ទទំនើប និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដទៃខ្លះទៀត ដែលអាចភ្ជាប់ទៅកាន់ឧបករណ៍ជាច្រើន ដូចជាផ្នោះពុម្ព ក្តារចុច Mouse ជាដើម៕

The post ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ បានអនុម័តបច្ចេកសព្ទ ១២ពាក្យ ប្រើក្នុងភាសាព័ត៌មានវិទ្យា appeared first on Kampuchea Thmey Daily.