តាមការផ្សាយរបស់ BBC កាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ករណីឆ្លងលើកដំបូងនៅអឺរ៉ុបនេះ គឺត្រូវបានបញ្ជាក់នៅប្រទេសបារាំង ពោលគឺលើវេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់ ដែលទើបវិលត្រឡប់ពី សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ក្រោយបញ្ចប់បេសកកម្មមនុស្សធម៌ នៅទីនោះ។

គេមិនបញ្ចេញឈ្មោះ វេជ្ជបណ្ឌិតរូបនេះឡើយ គ្រាន់តែប្រាប់ថា គាត់ធ្វើតេស្តវេជ្ជមានមេរោគ នៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ហើយបច្ចុប្បន្ន កំពុងដាក់ក្នុងបន្ទប់ព្យាបាលពិសេស។ 

ជុំវិញរឿងនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលបារាំង អះអាងថា ហានិភ័យចំពោះប្រជាពលរដ្ឋគឺ «មានកម្រិតទាបខ្លាំងណាស់» ខណៈប្រមុខអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) លោក Tedros Adhanom Ghebreyesus ប្រកាសថា «ហានិភ័យចំពោះតំបន់ផ្សេងទៀត នៃពិភពលោក គឺមានកម្រិតទាបនៅឡើយ សូមកុំទាន់ភ័យស្លន់ស្លោ និងជ្រួលច្របល់។

ព័ត៌មាននេះកើតឡើង បន្ទាប់ពី កុងហ្គោ បញ្ជាក់ជាផ្លូវការថា ករណីឆ្លងអេបូឡា ដែលបង្កឡើងដោយវីរុសប្រភេទកម្រ ឈ្មោះ ​Bundibugyo ឈានដល់ ១ ០៤៨ករណី ​និងមានអ្នកជំងឺស្លាប់ ២៦៧នាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារ ទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦។

យោងតាមទិន្នន័យ របស់ក្រសួងសុខាភិបាលកុងហ្គោ, ក្រៅពីអ្នកធ្វើតេស្តវិជ្ជមានជំងឺ នៅមានមនុស្ស ​៣៧១នាក់ទៀត កំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កនៅក្នុងមណ្ឌល ហើយ អ្នកជំងឺ ១១២នាក់ បានជាសះស្បើយ៕

អត្ថបទ៖ សុវណ្ណ

The post ជំងឺអេបូឡា ឆ្លងរាលដាល ចេញផុតពី ទ្វីបអាហ្វ្រិក ហើយ! appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ដ្បិតមានការណែនាំ និងផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងជាប់លាប់ អំពីវិធានការទប់ស្កាត់ជំងឺអេបូឡា ក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រជាជនកុងហ្គោ មួយចំនួន នៅតែមិនជឿ ហើយមិនខ្វល់ពីការការពារខ្លួន។ ករណីចំនួន២ ដែលកើតឡើងកាលពីសប្តាហ៍ ពលរដ្ឋកុងហ្គោ បាននាំគ្នាទៅធ្វើបាតុកម្ម ឈានដល់ប៉ះទង្គិចជាមួយប៉ូលិស ដោយសារតែសាច់ញាតិ នៃអ្នកជំងឺដែលស្លាប់ បានលើកគ្នាទៅតវ៉ា ចំពោះការដែលគ្រូពេទ្យ មិនអនុញ្ញាតឲ្យយកសព ទៅបញ្ចុះ។ ភាពចលាចលបានផ្ទុះឡើង នៅពេលបាតុករ ប៉ះទង្គិចជាមួយប៉ូលិស ឈានដល់ការប្រើអាវុធ ទៀតផង។

ករណីមួយទៀត នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា, ប្រជាជនកុងហ្គោ រាប់រយនាក់ នៅតំបន់ផ្សេងៗ បានប្រមូលផ្តុំគ្នា ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យសាសនាឥស្លាម Eid al-Adha ទាំងកំពុងផ្ទុះជំងឺ អេបូឡា ខ្លាំង។

នៅតំបន់ Bunia អ្នកប្រតិប័ទសាសនាឥស្លាម ខ្ទង់រយនាក់ បានជួបជុំគ្នាធ្វើពិធីថ្វាយបង្គំ ពេលព្រឹក ទាំងមិនអនុវត្តតាមវិធានការបង្ការជំងឺ អេបូឡា។

ទោះមានការប្រកូកប្រកាស និងអំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀត ឲ្យរក្សាអនាម័យ និងគោរពតាមវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាល, មនុស្សភាគច្រើនដែលចូលរួម ត្រូវគេមើលឃើញថា គឺមិនមានពាក់ម៉ាស ហើយក៏មិនបានរក្សាគម្លាតដែរ ដែលសកម្មភាពទាំងនេះ បង្កជាក្តីបារម្ភថ្មីបន្ថែមទៀត ពីសំណាក់អាជ្ញាធរសុខាភិបាល ជុំវិញការឆ្លងរាលដាល កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរលើសដើម។

បើងាកទៅមើលនៅកេនយ៉ា វិញ! ទោះប្រទេសនេះ មិនទាន់មានការផ្ទុះជំងឺអេបូឡា ប៉ុន្តែភាពចលាចល បានកើតឡើងទៅហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹង គម្រោងសាងសង់មជ្ឈមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក សម្រាប់ជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានបញ្ជូនមកពីតំបន់ផ្ទុះជំងឺនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។

ដើមចម គឺបណ្តាលមកពីរដ្ឋបាលអាមេរិក សម្រេចចិត្តរៀបចំមជ្ឈមណ្ឌល ៥០ គ្រែនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Laikipia ក្នុងទីក្រុង Nanyuki ដើម្បីដាក់ឲ្យជនជាតិអាមេរិក ដែលប៉ះពាល់ជាមួយជំងឺអេបូឡា នៅកុងហ្គោ និងអ៊ូហ្គង់ដា ស្នាក់នៅ និងតាមដានសុខភាព ជំនួសការបញ្ជូនពួកគេ ត្រឡប់ទៅអាមេរិកវិញ។

ប្រជាជនកេនយ៉ា នាំគ្នាចេញធ្វើបាតុកម្មយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារពួកគេបារម្ភថា គម្រោងនេះនឹងនាំមេរោគចូលមកក្នុងសហគមន៍។ ពួកគេយល់ថា ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលកេនយ៉ា មានភាពផុយស្រួយ និងមិនអាចគ្រប់គ្រងជំងឺដ៏កាចសាហាវនេះបានទេ ប្រសិនបើមានការលេចធ្លាយការឆ្លងមែន។

បាតុកម្មនៅទីក្រុង Nanyuki បានឈានដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នា ហើយបណ្តាលឲ្យមានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៤នាក់ ដោយសារការបាញ់ប្រហារ ពីសំណាក់កងកម្លាំងសន្តិសុខ។

គិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារ ទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ កុងហ្គោ បានបញ្ចេញតួលេខថា ករណីឆ្លងជំងឺអេបូឡា ដែលបញ្ជាក់ជាផ្លូវការ គឺមានចំនួន ៣២១ករណី ខណៈមនុស្សស្លាប់ មានចំនួន ៤៨នាក់។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួង ករណីឆ្លងទាំងអស់ គឺស្ថិតនៅក្នុងខេត្តចំនួន៣ ដូចជា Ituri, North Kivu និង South Kivu ប៉ុន្តែ Ituri គឺជាកន្លែង មានករណីឆ្លងរាលដាលខ្លាំងជាងគេ ពោលគឺត្រឹមមួយខេត្តនេះ មានមនុស្សឆ្លងជំងឺ អេបូឡា រហូតដល់ទៅ ២៦៤នាក់ ទៅហើយ។

សូមជម្រាបថា ជំងឺអេបូឡា ដែលកំពុងផ្ទុះខ្លាំងនៅកុងហ្គោ នាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺបង្កឡើងដោយវីរុសប្រភេទកម្រ ឈ្មោះ ​Bundibugyo ដែលគ្មានវ៉ាក់សាំងណាកម្ចាត់បាន និងមានសមត្ថភាព សម្លាប់ ១ភាគ៣ នៃអ្នកដែលឆ្លង៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

The post វិបត្តិជំងឺអេបូឡា វាយលុកកុងហ្គោ ឯនៅកេនយ៉ា ក៏កើតចលាចល appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ដ្បិត WHO ច្រានចោលក្តីបារម្ភថា ជំងឺនេះអាចរាលដាលធ្ងន់ធ្ងរជាសកលក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ក៏បានទាញសញ្ញាអាសន្នរួចហើយផងដែរ ព្រោះមើលឃើញពីហានិភ័យ នៃការផ្ទុះនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។

ដូច្នេះហើយ ទើបមានសំណួរថា ហេតុអ្វី អ្នកជំនាញបារម្ភខ្លាំងម្ល៉េះ ចំពោះការផ្ទុះជំងឺអេបូឡា នៅអាហ្វ្រិក?

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ គេហទំព័រ Vietnam.vn បានលើកឡើងពីកត្តាមួយចំនួន ដែលគេសន្មតថា ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអេបូឡា ក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិក តែងតែបង្កើតជាក្តីបារម្ភ និងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ពីសំណាក់អ្នកជំនាញសុខភិបាល ទូទាំងពិភពលោក។ កត្តាទាំងនោះមានដូចជា៖

១. អត្រាស្លាប់ខ្ពស់

អេបូឡា ស្ថិតក្នុងចំណោមជំងឺកាចសាហាវបំផុតមួយ ដោយវាបង្កជាគ្រុនក្តៅខ្លាំង និងការហូរឈាមធ្ងន់ធ្ងរ ទាំងក្នុងនិងក្រៅរាងកាយ។ អត្រាស្លាប់ជាមធ្យមនៃអ្នកឆ្លងជំងឺនេះ គឺប្រហែល ៥០% ប៉ុន្តែក្នុងដំណាក់កាលផ្ទុះឡើងខ្លះ វាអាចហក់ឡើងរហូតដល់ ៩០% ឯណោះ ប្រសិនបើគ្មានការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។

២. ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនៅមានកម្រិត

តំបន់ដែលជួបប្រទះការផ្ទុះជំងឺនេះ ភាគច្រើនខ្វះខាតសម្ភារវេជ្ជសាស្ត្រ និងឧបករណ៍ការពារខ្លួនសម្រាប់គ្រូពេទ្យ, មិនសូវមានមន្ទីរពិសោធន៍ទំនើប សម្រាប់ធ្វើតេស្តរកវីរុសឲ្យបានលឿន ព្រមទាំងខ្វះកម្លាំងគ្រូពេទ្យ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាល ដើម្បីទប់ទល់នឹងចំនួនអ្នកជំងឺ។

៣. បញ្ហាលំហូរជនភៀសខ្លួន និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ

នៅក្នុងតំបន់ខ្លះ ដូចជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ មានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ និងអសន្តិសុខ ដែលធ្វើឲ្យ គ្រូពេទ្យ មិនអាចចូលទៅកាន់តំបន់ផ្ទុះជំងឺ ដើម្បីជួយព្យាបាលបាន ចំណែកប្រជាជនរត់ភៀសខ្លួនឆ្លងកាត់ព្រំដែន ធ្វើឲ្យវីរុសរីករាលដាលកាន់តែលឿន និងពិបាកគ្រប់គ្រង បំផុត។

៤. ទំនៀមទម្លាប់ និងការខ្វះទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាល

ក្នុងពិធីបុណ្យសពបែបប្រពៃណីនៅតំបន់នេះ តែងមានការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ ជាមួយសពអ្នកស្លាប់ដោយសារអេបូឡា។ ម្យ៉ាង ការមិនទុកចិត្តគ្រូពេទ្យ និងខ្វះព័ត៌មាន ក៏ជាបញ្ហាធំដែរ! ប្រជាជនខ្លះភ័យខ្លាច មិនហ៊ានរាយការណ៍ប្រាប់អាជ្ញាធរ ឬលាក់បាំងអ្នកជំងឺ ដែលធ្វើឲ្យជំងឺកាន់តែរាលដាលក្នុងសហគមន៍៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

The post ហេតុអ្វី អ្នកជំនាញបារម្ភខ្លាំងម្ល៉េះ ចំពោះការផ្ទុះជំងឺអេបូឡា នៅ អាហ្វ្រិក? appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ប្រទេសមួយចំនួនកំពុងមានការកើនឡើងវិញនៃការឆ្លងយ៉ាងសកម្ម។ ជាពិសេសជំងឺអាសន្នរោគរីករាលដាលតាមរយៈទឹកដែលមានមេរោគ ហើយអាចសម្លាប់មនុស្សក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងប្រសិនបើមិនបានព្យាបាល។ មជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យ និងបង្ការជំងឺអាហ្វ្រិក (CDC) និយាយថា ជម្លោះ អនាម័យមិនល្អ និងការទទួលបានទឹកស្អាតមានកម្រិតកំពុងជំរុញវិបត្តិនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងជំរំជនភៀសខ្លួន។

ចំពោះប្រទេសស៊ូដង់បានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ ដោយមានករណីឆ្លងជាង ៧១,០០០ ករណី និងករណីស្លាប់ចំនួន ២,០០០ នាក់នៅឆ្នាំនេះ ខណៈដែលសង្គ្រាមបំផ្លាញប្រព័ន្ធទឹក និងធ្វើឱ្យការបំពុលកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ ក្រុមវេជ្ជសាស្ត្រព្រមានថា ការផ្ទុះឡើងកំពុងកើនឡើង ដោយជំរុញឱ្យមានសកម្មភាពបន្ទាន់ដើម្បីកែលម្អការទទួលបានទឹក និងអនាម័យនៅទូទាំងតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់៕

អត្ថបទ៖ ប៊ុន សុភាព

The post ទ្វីបអាហ្វ្រិក ប្រឈមនឹងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអាសន្នរោគដ៏អាក្រក់បំផុតរយៈពេល២៥ឆ្នាំមិនធ្លាប់មាន appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាមការបញ្ជាក់ពីទីភ្នាក់ងារសុខាភិបាលអាហ្វ្រិក ហៅកាត់ CDC កាលពីថ្ងៃពុធទី២៩ខែមករាឆ្នាំ២០២៥, ករណីទាំងអស់នេះគឺស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Kagera ភាគខាងជើងប្រទេស ខណៈមន្ត្រីសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ កំពុងធ្វើការយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ជាទីបំផុត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកសាយភាយនៃជំងឺដ៏កាចសាហាវនេះ។

អ្នកស្លាប់ទាំងនេះ គឺស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺ១០នាក់ ដែលឆ្លង Marburg កាលពីសប្តាហ៍មុន ហើយ CDC កំពុងតាមដានរកមនុស្សផ្សេងទៀតដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកជំងឺ ដើម្បីយកមកធ្វើតេស្ត។

ករណីថ្មីនេះកើតឡើងត្រឹម៣០ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ប្រកាសយកឈ្នះលើជំងឺ Marburg នៅប្រទេសរវ៉ាន់ដា ក្រោយប្រយុទ្ធអស់រយៈពេល៣ខែ ទោះមានមនុស្សស្លាប់១៥នាក់ក៏ដោយ។

សូមបញ្ជាក់ថា Marburg ស្រដៀង Ebola ដែរ ដែលត្រូវបានគេជឿថា មានប្រភពចេញពីសត្វប្រចៀវ ហើយរីករាលដាលលើមនុស្សតាមរយៈទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយសារធាតុរាវលើរាងកាយមនុស្ស ឬជាមួយផ្ទៃដែលមានមេរោគ។

រោគសញ្ញានៃជំងឺនេះរួមមានគ្រុនក្តៅ ឈឺសាច់ដុំ រាគ ក្អួត ហើយក្នុងករណីខ្លះ ស្លាប់ដោយសារការបាត់បង់ឈាមខ្លាំង ខណៈមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំង ឬការព្យាបាលជាក់លាក់ចំពោះជំងឺនេះទេ ហើយវិធីការពារគឺត្រូវរក្សាអនាម័យឲ្យបានខ្ពស់ជានិច្ច៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

ចុចអាន៖ ផ្ទុះជំងឺ Marburg ដែល​មិនទាន់ដឹង​ប្រភព នៅរវ៉ាន់ដាសម្លាប់មនុស្ស​១១នាក់

The post ជំងឺសាហាវបណ្តាលឲ្យហូរឈាមតាមភ្នែក ផ្ទុះឡើងជាថ្មីនៅ អាហ្វ្រិក appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាមការចុះផ្សាយរបស់ Daily Mail, ព្យុះព្រះអាទិត្យបានជះឥទ្ធិពលមកផែនដីនៅថ្ងៃពុធទី១១ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៤ ដោយកាត់ផ្តាច់ចរន្តវិទ្យុទាក់ទងនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក អូសបន្លាយដល់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

តាមពិតទៅព្យុះនេះកកើតឡើងតាំងតែពីថ្ងៃអាទិត្យមកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែកម្លាំងរបស់វា បានឈានដល់កម្រិតកំពូលនៅថ្ងៃពុធ ព្រោះគេឃើញដែនពណ៌ខ្មៅឈ្មោះ 3912 កំពុងកញ្ជ្រោលខ្លាំងលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យ ហើយបញ្ចេញជាតិវិទ្យុសកម្ម ម៉ាញេទិចនិងប្លាស្មា មកកាន់ភពផែនដី។

ជាតិវិទ្យុសកម្មចេញពីអណ្តាតភ្លើងព្រះអាទិត្យ បានបោះពួយមកដល់ផែនដីក្នុងល្បឿននៃពន្លឺ ធ្វើឲ្យបុកនិងបង្កផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ស្រទាប់ខាងលើនៃបរិយាកាស កាត់ផ្តាច់ចរន្តវិទ្យុទាក់ទង។

មិនត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ព្យុះព្រះអាទិត្យ ក៏បណ្តាលឲ្យមានឲ្យពន្លឺពណ៌បៃតង «Northern Light» បង្ហាញខ្លួននៅភាគខាងជើង Montana, North Dakota និង Minnesota នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ផងដែរ។

បាតុភូតថ្មីនេះ ធ្វើឲ្យគេនឹកឃើញដល់កាលពីខែមិថុនា ដែលអ្នកជំនាញខាងតារាសាស្រ្តនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard លោកសាស្រ្តាចារ្យ Jonathan McDowell ព្រមានថា នៅឆ្នាំក្រោយ វដ្តព្រះអាទិត្យនឹងឈានដល់ចំណុចកំពូល ហើយជះកម្តៅក្នុងកម្រិតខ្លាំងបំផុត បង្កជាព្យុះភូមិសាស្រ្តម៉ាញេទិច ឬគេអាចហៅបានថាជាព្យុះព្រះអាទិត្យ មកវាយប្រហារភពផែនដី ជាមួយកម្លាំងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតមិនធ្លាប់មានសោះ នារយៈពេល១៦៥ឆ្នាំមកនេះ។

ត្បិតឆ្នាំ២០២៤ ព្យុះព្រះអាទិត្យបានវាយប្រហារភពផែនដី ជាច្រើនលើកច្រើនសារួចហើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអះអាងថា ឥទ្ធិពលរបស់វានឹងមិនខ្លាំងដូចនៅឆ្នាំក្រោយទេ ហើយថែមទាំងបញ្ជាក់ពេលវេលាច្បាស់ៗទៀតផងថា គឺវានឹងកើតឡើងក្នុងខែកក្កដា៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

ចុចអាន៖ ត្រៀមខ្លួន! ឆ្នាំក្រោយ ព្យុះព្រះអាទិត្យ នឹងវាយប្រហារភពផែនដី កាចសាហាវជាងឆ្នាំនេះទៀត

The post ព្យុះព្រះអាទិត្យជះឥទ្ធិពលមកផែនដី, ទ្វីបអាហ្វ្រិក រងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងអាកាសធាតុខ្លាំង បាននិយាយថា ការឡើង​កំដៅផែនដី​បានធ្វើ​ឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់តាមរដូវនៅឆ្នាំនេះប្រហែល ៥-២០​ភាគរយ កាន់តែខ្លាំងនៅទូទាំងអាងទឹក​នីហ្សេ និងបឹងប្រទេសឆាដ។ លើសពីនេះភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបែបនេះអាចកើតឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រសិនបើកំដៅនៅតែបន្ត។

លោក Izidine Pinto អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានឧតុនិយម Royal Netherlands បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា៖​«ភ្លៀងធ្លាក់​ខ្លាំង​នៅរដូវក្តៅនិងក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមថ្មីនៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ នីហ្សេរីយ៉ា នីហ្សេ កាមេរូន និងឆាដ»។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារជំនួយ OCHA របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានឱ្យដឹងថា ទឹកជំនន់ឆ្នាំនេះបានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ១៥០០នាក់ និងបានជម្លៀសជាង ១ លាននាក់ទៀតនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច និងកណ្តាល។ ជំនន់​ទឹកភ្លៀង​ក៏​បាន​លិចលង់​ទំនប់​នៅ​នីហ្សេរីយ៉ា និង​ស៊ូដង់ផងដែរដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់។

យោងតាម WWA ប្រសិនបើការឡើងកំដៅផែនដីឡើងដល់​២អង្សាសេ កើតមាននៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០៥០​ភ្លៀងធ្លាក់បែបនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើតឡើងស្ទើរតែរៀងរាល់ឆ្នាំនៅក្នុងតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់។

ជាមួយគ្នានេះលោកស្រី Joyce Kimutai អ្នកស្រាវជ្រាវនៅមជ្ឈមណ្ឌលគោលនយោបាយបរិស្ថាននៅមហាវិទ្យាល័យ Imperial College ក្នុងទីក្រុងឡុងបាននិយាយថា៖​«ទ្វីបអាហ្រ្វិកបានចូលរួមចំណែកតិចតួចនៃការបំភាយកាបូននៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែកំពុងរងការវាយប្រហារខ្លាំងបំផុតដោយអាកាសធាតុខ្លាំង»។

លោកស្រីបាននិយាយថា ទំនួលខុសត្រូវគឺនឹងត្រូវមាននៅលើកិច្ចពិភាក្សាអាកាសធាតុ COP29 ក្នុងឆ្នាំនេះក្នុងខែវិច្ឆិកា ដើម្បីធានាថាប្រទេសអ្នកមានបានរួមចំណែកខាងហិរញ្ញវត្ថុជួយស្ដារប្រទេសដែលរងផលប៉ះពាល់ទាំងនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឹជាបញ្ហាប្រឈមមួយដ៏ធំរបស់ពិភពលោក ខណៈប្រទេសនានាមិនថានៅអាស៊ី អឺរ៉ុប​និង​អាហ្វ្រិកបានកំពុងរងគ្រោះធម្មជាតិដូចជាទឹកជំនន់ ខ្យល់ព្យុះដ៏សាហាវ និគ្រោះរាំងស្ងួតជាដើមដែល ប៉ះពាល់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់ និងបំផ្លាញទ្រព្យសម្បិត្តិរាប់លានដុល្លារ៕

អត្ថបទ៖ ប៊ុន សុភាព

The post អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ថាការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​ភ្លៀង​ធ្លាក់​កាន់​តែ​អាក្រក់​នៅ​តំបន់​អាហ្វ្រិក​ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

​​ផល​ប៉ះពាល់​​​ភ្លាមៗ​​​ពី​​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​ទឹកជំនន់​នេះ​​ត្រូវ​បាន​​​ភា្នក់​ងារ​​​អន្តរជាតិ​​​​វាយ​​តម្លៃ​​​​លើ​ការ​ប៉ះពាល់​​ដោយ​ផ្ទាល់​ដល់​ជីវិត​មនុស្ស ដូច​ជា ក្នុង​​វិស័យ​អប់រំ សុខុមាលភាព​​​ ជាដើម ​ ប៉ុន្តែ​​​​ផល​ប៉ះពាល់​រយៈពេលវែង​ ដូច​ជា អាជីវកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ អសន្តិសុខ​ស្បៀង អតិផរណា មិនទាន់​ត្រូវ​បាន​​បញ្ចេញ​របាយការណ៍​​វាយ​តម្លៃ​នៅឡើយ។

​ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ការ​សង្ខេប​​ត្រួស​ៗ​​ពី​ហេតុការណ៍​​​​​​​មហន្តរាយ​​គ្រោះ​​ទឹក​ជំនន់​នៅ​តាម​ទ្វីប​​​ផ្សេង​ៗគ្នា។

តំបន់​អាហ្វ្រិក​៖ ទឹកជំនន់​បាន​វាយ​ប្រហារ​​​ប្រទេស​ជាច្រើន​នៅ​ភាគ​ខាងលិច​​​និង​ភូមិភាគកណ្តាល​នៃ​ទ្វីប​​អាហ្វ្រិក ដែល​ធ្វើ​ប៉ះពាល់​ដល់​​ប្រជា​ជន​៤​លាន​នាក់ ដែលភាគច្រើន​ប៉ះពាល់​ដល់​កុមារ។ មនុស្ស​​យ៉ាងហោច​ណាស់៥០​ម៉ឺននាក់បាត់​បង់​ផ្ទះសម្បែង និង បំផ្លាញ​ផ្ទះ​​​ជាង​​៣០ម៉ឺ​ន​។  ទឹកជំនន់​នៅ​តំបន់​អាហ្វ្រិក ចាប់​ពី​ប្រទេស​លីប៊ី​នៅភាគខាងជើង​ ដល់​ប្រទេស​​នីហ្សេរីយ៉ា​​​​នៅ​ភាគខាង​លិច​។ ​ប្រទេសស៊ូដង់ ប្រទេស​នីហ្សេ ប្រទេស​ម៉ាលី ប្រទេសឆាដ និង​ប្រទេសផ្សេង​ៗ​ទៀត​នៅ​អាហ្វ្រិក​កណ្តាល​សុទ្ធ​តែ​​​រង​ផល​ប៉ះពាល់​។

បរិមាណ​ទឹកភ្លៀង​ច្រើនបង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំនន់​ទឹកភ្លៀង​​​នៅ​ប្រទេស​នីហ្សេរីយ៉ា ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​​​បាន​​​បាក់​​នៅ​ដើម​ខែ​កញ្ញា​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាជន​៤០​ភាគរយ​នៃ​ទីក្រុង Maiduguri ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាជន​​​២០ម៉ឺន​នាក់។ ទឹកជំនន់​​នៅ​ទីក្រុង​នេះ​​​​បាន​​​ប៉ះពាល់​ដល់​សាលា​រៀន៦១ និង​មន្ទីរពេទ្យ​១៣។

ទឹកជំនន់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឆាដ បាន​​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ប្រទេស​នេះ​ខ្លាំង​បំផុត​​ស្ទើរ​ទូទាំង​ប្រទេស​ចាប់​តាំ​ងពី​ចុង​ខែកក្កដា​ ដោយ​ប្រជាជន​៣៤១​ស្លាប់ និង​ប៉ះពាល់​​​ជិត​​១,៥​លាន​​​នាក់​ ខណៈ​ដែល​​ផ្ទះ​៧០០០០​បាន​រង​ការ​បំផ្លាញ។

​តាមរបាយការណ៍​របស់​​​ភ្នាក់ងារ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ UNICEF ប្រទេស​​១៦​​​​ក្នុងចំណោម​២៤ នៅ​ក្នុង​តំបន់​​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច និង​អាហ្រ្វិក​កណ្តាល​គឺស្ថិត​ក្នុងចំណោម​​ប្រទេស​​៣០​​ ដែលមាន​ហានិភ័យ​​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​​​ខ្លាំង​បំផុត​ចំពោះ​​​កុមារ​។​​

​ទ្វី​បអឺរ៉ុប​​៖ ទឹកភ្លៀង​យ៉ាង​គំហុក បាន​បណ្តាល​ឱ្យ​ជន់​លិច​​​​ប្រទេស​នៅភូមិភាគ​កណ្តាល​ និង​ភាគខាងកើត​អឺរ៉ុប។ ប្រទេស​អឹរ៉ុប​​​យ៉ាង​ហោច​​៦​ បាន​ជួប​ប្រទះ​​ទឹកជំនន់​ដ៏ខ្លាំង​​នេះ​។  ប្រទេសប៉ូឡូញ​​បាន​វាយ​តម្លៃ​ប៉ះ​ការ​ខូច​ខាត​​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​​ក្នុងទឹកជំនន់​កាល​ពីសប្តាហ៍​មុន។ ប្រទេស​នេះ​​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​​​​ទាហាន​ដល់​ទៅ​១៤០០០នាក់​ដើម្បី​ជួយ​តំបន់​ដែល​​រង​​​គ្រោះ​ដោយសារ​ការ​វាយ​ប្រហារ​​ដោយ​ទឹកជំនន់​នេះ​។ នាយករដ្ឋ​មន្ត្រី​ប៉ូឡូញ​បាន​ប្រកាស​ថា ​​​ផលខូច​ខាត​ដោយសារ​ទឹកជំនន់​នេះ​​​នឹង​មាន​រហូត​ដល់​​ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ ​

ក្រៅ​ពី​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ​ដែលរង​ផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​បំផុត គឺ​មាន​ប្រទេស​ហុងគ្រី សាធារណៈរដ្ឋ​ឆេក ប្រទេសអូទ្រីស ប្រទេស​​រ៉ូម៉ានី និងប្រទេសស្លូវ៉ាគី។ ​​​ក្រៅ​ពី​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ដែល​រងគ្រោះ​ដោយសារ​ទឹកជំនន់ ​ប្រទេស​​នៅ​តំបន់​អឺរ៉ុប​ផ្សេងទៀត​បែ​ជា​ជួប​​គ្រោះ​រាំងស្ងួត និង​មហន្តរាយ​ភ្លើងឆេះ​ព្រៃ ដូចជា ប្រទេសក្រិក និង​ ប្រទេស​ព័រទុយហ្គាល់​ជាដើម។​

​សហរដ្ឋ​អាមេរិក៖ តាមសេចក្តី​រាយការណ៍ រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​​​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​រងគ្រោះ​ដោយសារ​​​​ទឹកជំនន់​ ខណៈ​កម្មវិធី​​​ធានារ៉ាប់​រង​​​ទឹកជំនន់​ជាតិ បាន​បង្ហាញ​ថា ​ម្ចាស់​អចលន​ទ្រព្យ​ជាង​២៥ម៉ឺន​​​នៅ​សហរដ្ឋអាមេរិក បាន​ដាក់​ពាក្យ​ទាមទារ​សំណង​​​​ដោយសារ​ការ​ខូច​ខាត​បណ្តាល​មក​ពីទឹកជំនន់​។ ករណី​ទាម​​​ទារ​សំណង​មាន​រហូត​ដល់​ជាង​​​៧៥ម៉ឺន​​​ ដេល​មាន​ទឹក​ប្រាក់​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។

​តំបន់​អាស៊ី៖​ ទឹកជំនន់​បាន​បង្កផល​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​។ អាស៊ីខាងកើត មាន​ចិន កូរ៉េ​ទាំងពីរ និង ជប៉ុន សុទ្ធ​តែ​ទទួល​រង​​​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយសារ​ទឹក​ជំនន់ និង​ផល​ប៉ះពាល់​ពី​​ព្យុះ​​ដែល​កើត​ឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់។ ​តំបន់​អាស៊ី​ខាងត្បូង​​​ មាន​ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន អាហ្វហ្គានីស្ថាន នេប៉ាល់ ​បង់ក្លាដែស ​សុទ្ធ​តែ​រងគ្រោះ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​​ដោយសារ​ទឹកជំនន់​​ក្នុងរដូវ​មូសុង​វស្សា​​នេះ​​។ ​​ប្រជាជន​​បង់ក្លាដែស​​ ជាង​៥លាន​នាក់​​បាន​រងផល​ប៉ះពាល់​កាល​ពី​​​ដើម​ខែ​កញ្ញា ខណៈប្រជាជន​​ប៉ាគីស្ថានជិត​​១០០០​នាក់​បាន​ស្លាប់​និង​របួស​​​ចន្លោះ​​ថ្ងៃទី​១កក្កដា​ដល់​ទី​១​កញ្ញា​។ ផ្ទះ​ជាង​​២ម៉ឺន​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​។

​តំបន់​អាស៊ីអា​គេ្នយ៍៖ ​ប្រទេស​ហ្វីលីពីន វៀតណាម ឡាវ ថៃ និង មីយ៉ាន់ម៉ា​ ជួ​ប​គ្រោះ​មហន្តរាយ​ទឹកជំនន់​ដែល​បង្ក​​​​ការ​ខូចខាត​បំផុត​សម្រាប់​​​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ក្នុង​រយៈពេល​ដ៏​ខ្លី​​ត្រឹមតែប្រហែល​២សប្តាហ៍​ប៉ុណ្ណោះ​​ពោល​គឺ​នៅ​ដើ​ម​ខែកញ្ញា​នេះ​​។ យោង​​ទីភ្នាក់ងារកុមាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ UNICEF កុមារចំនួន៦​លាននាក់​រងផលប៉ះពាល់ដោយព្យុះទីហ្វុង​យ៉ាកជី ដែល​អូសបន្លាយពេល​ប្រហែល​​២​សប្តាហ៍។ ក្រៅ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់​លើ​កុមារ​ ​ប្រទេស​និមួយៗ​មិនទាន់រាប់​បញ្ជូល​ផលប៉ះពាល់​​លើ​ការ​ខូច​ខាត​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​​ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវដែក ​អាកាសយានដ្ឋាន ស្អាន ជាពិសេស​​គឺ​អាជីវកម្ម​​​​គ្រប់​ប្រភេទ និង​ការ​ខូច​ខាត​​​ដំណាំ​កសិកម្ម​គ្រប់ប្រភេទ​​​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប្រហែល​២សប្តាហ៍​កន្លងមកនេះ។

ព្យុះដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុត​យ៉ាក​ជី បានសម្លាប់​​​ជិត​​១០០០​នាក់​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជិត៣០០​នាក់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ​ក្រោម​៥០​​​នាក់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ​រាប់​សិបនាក់​នៅ​ប្រទេស​ឡាវ និងយ៉ាងហោចណាស់​ ២៣៦​នាក់នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដោយ​មិនទាន់​រាប់​បញ្ជូល​ពី​ប្រទេសហ្វីលីពីន និង​ប្រទេសចិន​​ផ​ង។

​​​ផល​ប៉ះពល់សង្គម​​ក្នុង​រយៈពេល​វែង​​​បណ្តាល​​មក​ពី​​​​គ្រោះធម្មជាតិ​នេះ ទំនង​កើត​មាន​​លើ​បញ្ហា​អសន្តិសុខស្បៀង អតិផរណា​​​តម្លៃ​ស្បៀងអាហារ និង​ការ​កើន​ឡើង​​​បញ្ហា​សង្គម​​ជា​ច្រើន​ទៀត ខណៈពិភពលោក​នេះ​​​កំពុង​ប្រឈម​ការ​លំបាក​ជាច្រើន​​ពីសង្គ្រាម​​អ៊ុយក្រែន-រុស្ស៊ី​ដែល​អូស​បន្លាយ​​​​ជិត​​៣ឆ្នាំ សង្គ្រាម​​​នៅ​តំបន់ហ្គាហ្សា​ក្នុង​មជ្ឈិមបូព៌ា​​​ជិត​​១ឆ្នាំ និង​កត្តា​សកលលោក​ជាច្រើន​ទៀត​៕  

The post តើ​​គ្រោះ​មហន្តរាយ​ទឹកជំនន់​​​​​​បង្កវិនាសកម្មអ្វីខ្លះតាមទ្វីប​នីមួយ​ៗ​​? appeared first on Kampuchea Thmey Daily.