ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ឱ្យដឹងថា វត្ថុបុរាណទាំងពីរនេះរួមមាន៖ (១) ផ្តែរធ្វើពីថ្មភក់ មានចម្លាក់រូបរាហូ (ព្រះកាល) សម័យមុនអង្គរ ចន្លោះសតវត្ស ទី៧ ឬទី៨ គ.ស. និង (២) បដិមាធ្វើពីថ្មភក់ (អាចសម្គាល់ជារូបអសុរ ហិរណ្យកសិពុ) សម័យអង្គរ សតវត្សទី១០ ដែលមានប្រភពដើមមកពីប្រាសាទចិន ក្នុងតំបន់កោះកេរ។

ក្រសួងវប្បធម៌​ និងវិចិត្រសិល្បៈ គូសបញ្ជាក់ថា អង្គភាពប្រឆាំងការជួញដូរវត្ថុបុរាណ នៃការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំសង្កាត់ម៉ានហាតាននៃសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានផ្តល់ភស្តុតាងទៅ សារមន្ទីរសិល្បៈមេត្រូប៉ូលីតាន ដោយបញ្ជាក់ថា វត្ថុបុរាណទាំងពីរនេះពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញជួញដូររបស់អ្នកស្រី Nancy Wiener ដែលត្រូវបានកាត់ទោសពីបទជួញដូរវត្ថុបុរាណដោយខុសច្បាប់ ទើបសារមន្ទីរសិល្បៈពិនិត្យលើឯកសារភស្តុតាង ហើយយល់ព្រមប្រគល់វត្ថុបុរាណទាំងពីរត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ វាយតម្លៃថា ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំសង្កាត់ម៉ានហាតាន គឺជាដៃគូដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយកម្ពុជា ក្នុងកិច្ចការស្រាវជ្រាវ និងទាមទារបញ្ជូនវត្ថុបុរាណខ្មែរត្រឡប់មកវិញ ពោលក្នុងរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ ដំណើរការស៊ើបអង្កេត ស្វែងរកភស្តុតាងរបស់អង្គភាពប្រឆាំងការជួញដូរវត្ថុបុរាណ ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញរបស់អ្នកស្រី Wiener និងរចនាសម្ព័ន្ធ ជួញដូរទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលក្នុងនោះមាន អ្នកស្រី Wiener រួមទាំងលោក Douglas Latchford និងក្រុមហ៊ុន Spink & Son បានឈានដល់ការបញ្ជូនវត្ថុបុរាណខ្មែរជាច្រើនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញជាបន្តបន្ទាប់។

ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ បង្ហាញការដឹងគុណដល់រដ្ឋអាជ្ញាប្រចាំសង្កាត់ម៉ានហាតាន និងអង្គភាពប្រឆាំងការជួញដូរវត្ថុបុរាណ ជាពិសេស លោក Matthew Bogdanos ជំនួយការរដ្ឋអាជ្ញា និងក្រុមការងារស៊ើបអង្កេត ចំពោះការបន្តប្តេជ្ញាចិត្តលើគោលការណ៍ដែលថា ការជួញដូរសម្បត្តិវប្បធម៌ដែលត្រូវបានគេលួច មិនត្រឹមតែជាបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងនឹងប្រទេសដើមនៃវត្ថុទាំងនោះទេ ប៉ុន្តែជាបទឧក្រិដ្ឋក្រោមច្បាប់ នៃរដ្ឋញូវយ៉ក។

គួររម្លឹកថា កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ សារមន្ទីរសិល្បៈមេគ្រូប៉ូលីតាន បានប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន១៤រូប ជូនមក កម្ពុជាវិញ បន្ទាប់ពីមានការចរចាជាច្រើនឆ្នាំមក។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងពិធីទទួលវត្ថុបុរាណដែលបញ្ជូនពីសហរដ្ឋអាម៉េរិកមកកម្ពុជាវិញ សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់ថ្លែងថា បើកម្ពុជាគ្មានសង្គ្រាម ក្រុមជនទុច្ចរិតក៏មិនមានឱកាសអាចលួចយកសម្បត្តិវប្បធម៌ដូនតាខ្មែរទៅលក់ឱ្យបរទេស ហើយព្រលឹងដូនតាខ្មែរក៏មិនត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីប្រទេសកំណើតឡើយ។

សម្ដេចធិបតី វាយតម្លៃថា សន្តិភាព គឺពិតជា មានសារៈសំខាន់បំផុត មិនត្រឹមតែសម្រាប់មនុស្សធម្មតានោះឡើយ សូម្បីតែគ្រួសារអាទិទេព ក៏ត្រូវការសន្តិភាព សម្រាប់ការជួបជុំមូលត្រកូលគ្នាឡើងវិញ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារកម្ពុជាមានសន្តិភាព និង ឯកភាពជាតិឡើង កម្ពុជាបានក្លាយជាទីដ្ឋានដ៏កក់ក្តៅ និងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការវិលត្រឡប់នៃអាទិទេព ដែលជានិមិត្តរូប នៃការបង្រួបបង្រួមដួងព្រលឹងខ្មែរ។

សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់អំពាវនាវដល់សារមន្ទីរ ស្ថាប័ននានា និងអ្នករក្សាទុកវត្ថុបុរាណខ្មែរនៅបរទេសទាំងអស់ សូមមេត្តាបន្តប្រគល់វត្ថុទាំងនោះដោយស្ម័គ្រចិត្តជូនមកកម្ពុជាវិញ។ សម្ដេច ក៏អះអាងថា វត្ថុបុរាណដែលបរទេសប្រគល់ជូនមកកម្ពុជាវិញ ជាមរតកវប្បធម៌ជាតិ ដែលមានតម្លៃពុំអាចកាត់ថ្លៃបាន សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាម្ចាស់ដើមដ៏ពិតប្រាកដនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងនេះ៕​

ដោយ៖ ង៉ិល ណារ៉ាត់

The post វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួនពីរមានអាយុកាលប្រមាណ១ពាន់ឆ្នាំនឹងត្រូវបញ្ជូនពីអាម៉េរិកមកជួបជុំត្រកូលនៅកម្ពុជាវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ក្រោយពីប្រគល់-ទទួល វត្ថុសិល្បៈជាគ្រែទេសបុរាណ ធ្វើអំពីឈើ បានយកមកថែរក្សាទុក​ និងតាំងបង្ហាញក្នុងសារមន្ទីរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មន្រ្តីការិយាល័យជំនាញ បានពិនិត្យមើលស្ថានភាពវត្ថុ និងថតរូបលម្អិតទុកជាឯកសារមុនពេលអនុវត្តកិច្ចការអភិរក្ស។

ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ដែរ​នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ មន្រ្តីនៃការិយាល័យសារមន្ទីរ បានចាប់ផ្តើមអភិរក្សដោយបោសជូតសម្អាតលើផ្ទៃទាំងមូលនៃគ្រែទេសបុរាណនេះ​យ៉ាង​ផ្ចិតផ្ចង់​ជាទី​បំផុត​។ 

សូមបញ្ជាក់ថា គ្រែទេសបុរាណនេះ បានប្រគល់-ទទួល ពីវត្តវិហារហ្លួង ស្ថិតក្នុងភូមិផ្សារ ឃុំផ្សារ ស្រុកបរិបូណ៌ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៨​ ខែ​ឧសភា​ ឆ្នាំ​២០២៦៕

The post មន្ត្រី​ជំនាញ​ការិយាល័យ​សារមន្ទីរ​ចាប់​ផ្តើម​អភិរក្សគ្រែទេសបុរាណ​ ទទួល​បាន​ពី​វត្ត​វិហារ​ហ្លួង​ ក្នុង​ស្រុក​បរិបូរណ៍​ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ក្រសួងបញ្ជាក់ថា៖«សមុច្ច័យដែលបានប្រគល់មកវិញមានលក្ខណៈចម្រុះ សាងពីថ្មភក់ និងសំរឹទ្ធ ដូចជា រូបបដិមាសម័យបាយ័ន ដែលគេជឿថាមានប្រភពដើមមកពីក្រុងអង្គរធំ។ សម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងនេះមិនត្រឹមតែជាវត្ថុសិល្បៈទេ តែជាសាក្សីរស់នៃបញ្ញាញាណរបស់បុព្វបុរស និងដួងព្រលឹងនៃអរិយធម៌ខ្មែរដែលនឹងផ្តល់ការយល់ដឹងបន្ថែមអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា»។

ដំណើរការទាមទារនេះអាចសម្រេចទៅបាន ដោយមានការចូលរួមជ្រោមជ្រែងពីអ្នកជំនាញនៃក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ ដែលបានផ្តល់ប្រឹក្សា និងរៀបចំការចរចា រហូតឈានដល់ការប្រគល់វត្ថុទាំងនេះមកកម្ពុជាវិញ។ បុគ្គលស្នូល ក្នុងកិច្ចការនេះ គឺលោក Imran Hamid Khwaja ជាដៃគូនៃក្រុមហ៊ុន Tan Rajah & Cheah ដែលជាក្រុមហ៊ុនច្បាប់ដ៏ចំណាស់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី និងជាមេធាវីដែលមានបទពិសោធន៍ទូលំទូលាយក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ អន្តរជាតិ។ លោក Khwaja និងលោក Bradley J. Gordon នៃក្រុមហ៊ុន Edenbridge Asia បានដើរតួនាទី យ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសហការ និងចរចាបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញនៃរតនវត្ថុជាតិទាំងនេះ។

ការប្រគល់មកវិញនូវវត្ថុបុរាណទាំងនេះ សបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការបន្តស្វែងរក យុត្តិធម៌ សម្រាប់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្លួន។ កម្ពុជាមានក្តីរំភើបចំពោះការវិលត្រឡប់មកវិញនៃព្រលឹងដូនតាខ្មែរមកកាន់មាតុភូមិកំណើត។ សមិទ្ធផលនេះ បានបញ្ជូនសារយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រជាជនកម្ពុជាបន្តរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយក្នុងការ ការពារមរតកវប្បធម៌របស់ខ្លួនសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ អំពាវនាវនិងលើកទឹកចិត្តដល់សារមន្ទីរ និងអ្នកប្រមូលសមុច្ច័យឯកជននានា ដែលកំពុងកាន់កាប់វត្ថុបុរាណខ្មែរ សូមទាក់ទងមកក្រសួង និងចូលរួមពិភាក្សាប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ក្នុងការប្រគល់វត្ថុ បុរាណខ្មែរមកកម្ពុជាវិញ៕

The post វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន២០រូប ដែលបាត់ទៅច្រើនឆ្នាំ ត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់មកវិញពីតំបន់អាស៊ី appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

មុនផ្ទេរទៅកាន់ប្រទេសអូស្រ្តាលី ដែលជាដៃគូដ៏ជិតស្និទ្ធកម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា លោក ដេរីក យីប ក្នុងសប្តាហ៍នេះ បានអញ្ជើញទៅសារមន្ទីរជាតិកម្ពុជា ដើម្បីមើលវត្ថុបុរាណ ដែលនឹងត្រូវខ្ចីទៅដាក់តាំងនៅ វិចិត្រសាលសិល្បៈ ក្នុងរដ្ឋ New South Wales នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ សម្រាប់ពិព័រណ៍ស្តីពីព្រះវិស្ណុ ដែលបង្ហាញពីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែបរបស់កម្ពុជា។

ស្ថានទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជាបានបង្ហោះសារនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បញ្ជាក់ថា៖«ពិព័រណ៍នេះនឹងរួមបញ្ចូលស្នាដៃសិល្បៈ និងរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនសតវត្សពីតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏ដូចជាជួយឱ្យប្រជាជនអូស្ត្រាលីយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែង និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍របស់កម្ពុជា»។ ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងភាពជាដៃគូរវាងអូស្ត្រាលី និងកម្ពុជា ព្រមទាំងជួយបង្កើនការយល់ដឹងកាន់តែជ្រាលជ្រៅរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ។

កាលពីអំឡុងឆ្នាំ ២០២៣ វិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលី National Gallery of Australia, Canberra បានប្រគល់រូបចម្លាក់បុរាណសំរឹទ្ធដ៏មានតម្លៃចំនួន ៣ ពីការប្រមូលរក្សាទុកវត្ថុបុរាណពីអាស៊ីរបស់ខ្លួនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ។អូស្ត្រាលី និងកម្ពុជា បានចែករំលែកប្រវត្តិសាស្រ្តជាមួយគ្នាតាំងពីរយូរណាស់មកហើយ។ចំពោះការប្រគល់មកវិញនូវរូបចម្លាក់បុរាណទាំងនេះទៀតសោត គឺជាឧទាហរណ៍នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏យូរអង្វែងរបស់ប្រទេសទាំង២។ ស្ថានទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់ថា វាពិតជាកិត្តិយសណាស់ដែលអូស្រ្តាលី អាចការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ប្រទេសណាមួយ ព្រោះវាជាអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសជាតិនោះ។

នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ កន្លងទៅ កម្ពុជាធ្លាប់បានផ្តល់កម្ចីវត្ថុបុរាណ រួមទាំងវត្ថុសំរឹទ្ធ និងរូបចម្លាក់ល្បីៗ ទៅកាន់សារមន្ទីរបារាំង (ជាពិសេសសារមន្ទីរហ្គីមេ – Musée Guimet) សម្រាប់ដាក់តាំងពិព័រណ៍ចល័តជាច្រើនលើក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧, ២០១៣-២០១៤។ សរុប​ត្រឹម​ឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្ពុជា​មានរូបចម្លាក់មិនតិចជាង​ ៦០០រូបទេ ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅដាក់តាំងបង្ហាញ​ និងផ្សព្វផ្សាយនៅបរទេស រួមមានទាំងនៅអឺរ៉ុប អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និងនៅអាស៊ី ដូចជាប្រទេសចិនជាដើម​ ។

ផល​ប្រយោជន៍​ នៃ​ការ​ផ្ដល់​កម្ចី​វត្ថុ​បុរាណ​ និង​ការ​តាំងពិព័រណ៍​​វត្ថុ​បុរាណ​ខ្មែរ​នៅ​ក្រៅប្រទេស​ គឺជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយអារ្យធម៌ខ្មែរដែលមានវ័យចំណាស់ជាង ២០០០ឆ្នាំទៅកាន់បរទេស។ ក្រោយពីបានផ្សព្វផ្សាយអារ្យធម៌ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស កម្ពុជានឹង​កាន់​តែ​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរអន្តរជាតិ​ដែល​បាន​ទស្សនា​ការ​តាំង​ពិព័រណ៍​នោះ​ ឱ្យ​បាន​ស្គាល់​ពី​សិល្បៈ​ វប្បធម៌​ ប្រពៃណី​ អារ្យធម៌​របស់​ខ្មែរ​ ដ៏​មាន​វ័យ​ចំណាស់​មួយ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ និង​មកទស្សនាប្រាង្គប្រាសាទបុរាណរបស់ប្រទេសកម្ពុជា​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​៕

The post កម្ពុជា ផ្តល់កម្ចីវត្ថុបុរាណខ្មែរដាក់តាំងបង្ហាញនៅវិចិត្រសិល្បៈដ៏ល្បីក្នុងរដ្ឋមួយនៅប្រទេសអូស្រា្តលី appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

យោងតាមសិលាចារឹកប្រាសាទតាព្រហ្មបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ព្រះអង្គបានកសាងមន្ទីរពេទ្យ (អរោគ្យសាលា) ចំនួន ១០២កន្លែង ដែលសុទ្ធសឹងតែមានតម្កល់រូបព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុសម្រាប់គោរពបូជា។ «ភៃសជ្យគុរុ» ជាភាសាសំស្ក្រឹត មានន័យថា «ព្រះពុទ្ធជាគ្រូថ្នាំ» ឬ «ព្រះពុទ្ធជាអ្នកព្យាបាលជំងឺ» ដែលជាជំនឿដ៏សំខាន់នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន។

លោកស្រី ជន ចន្ទណារ័ត្ន មគ្គទ្ទេសក៍នៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តម សីហនុ-អង្គរ បានឱ្យដឹងថា ព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុ គឺជាទម្រង់នៃព្រះពុទ្ធដែលគង់ភ្នែនក្នុងកាយវិការសមាធិ ដោយមានទ្រវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិម្យ៉ាងនៅលើបាតព្រះហត្ថ។ ព្រះបដិមាខ្លះមានទ្រផ្លែឈើរាងមូលទ្រវែង ដែលគេជឿថា ជាផ្លែស្រម៉ និងខ្លះទៀតមានរាងជាដន្លាប់ ឬភាជន៍ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវមានការសន្និដ្ឋានខុសៗគ្នាទៅលើវត្ថុទាំងនោះ។ 

ក្នុងសិល្បៈខ្មែរ ព្រះភៃសជ្យគុរុត្រូវបានបង្ហាញតាម៣ទម្រង់សំខាន់ៗ៖

-ទម្រង់ទី១៖ ព្រះបដិមាព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនតែឯង (បដិមាទោល)។

-ទម្រង់ទី២៖ ព្រះបដិមាព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែន អមដោយព្រះពោធិសត្វ២អង្គ គឺព្រះលោកេសូរនៅខាងស្តាំ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីនៅខាងឆ្វេង។

-ទម្រង់ទី៣៖ ចម្លាក់ក្រឡោតខ្ពស់លើផ្ទាំងថ្ម បង្ហាញពីព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនលើបល្ល័ង្កនាគ ដោយមានព្រះលោកេសូរខាងស្តាំ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីនៅខាងឆ្វេង។ 

កាលពីឆ្នាំ២០០១ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យសូហ្វីយ៉ា (Sophia University) នៃប្រទេសជប៉ុន បានធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវនៅបរិវេណប្រាសាទបន្ទាយក្តី និងបានរកឃើញបំណែកព្រះបដិមាចំនួន២៧៤បំណែក។ ក្នុងនោះមានបំណែកចម្លាក់ចំនួន២៤អង្គ ជាព្រះភៃសជ្យគុរុ។ ក្នុងចំណោមនោះ មានព្រះបដិមាមួយអង្គមានលក្ខណៈពិសេសលើសគេ ដោយមានចម្លាក់ព្រះលោកេសូរ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីអមសងខាង ប៉ុន្តែគួរឱ្យស្តាយ ចម្លាក់អមសងខាងនោះ ត្រូវបានខូចខាតបាត់បង់រូបរាង។

ដោយឡែក កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី (NUS) ក៏បានធ្វើកំណាយនៅប្រាសាទទន្លេស្ងួត ដែលជាសំណង់មន្ទីរពេទ្យបុរាណក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងបានរកឃើញព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុផងដែរ។ 

បច្ចុប្បន្ន ព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុទាំងនោះ ត្រូវបានថែរក្សា និងដាក់តាំងបង្ហាញយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់នៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តម សីហនុ-អង្គរ ដើម្បីឱ្យសាធារណជនបានទស្សនា និងសិក្សាស្វែងយល់៕ 

អត្ថបទ៖ ឆាយ ផាន់នី

រូបភាព៖ ស៊ិន ប្រណី,សារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ

The post តើព្រះភៃសជ្យគុរុជានរណា?  appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

វត្ថុសិល្បៈទាំងនេះមានអាយុកាលតាំងពីសម័យមុនអង្គរ រហូតដល់សម័យរុងរឿងនៃចក្រភពអង្គរ មាន ជាអាទិ៍ បដិមាដ៏ល្អឯកសាងពីថ្មភក់ និងលោហធាតុ ព្រមទាំងវត្ថុប្រើប្រាស់ក្នុងកិច្ចពិធីផ្សេងៗ។ ក្នុងចំណោមវត្ថុ សំខាន់ៗទាំងនេះ មានបដិមាដ៏ពិចិត្រចំនួន២ សាងពីថ្មភក់នាដើមសម័យអង្គរស្ថិតក្នុងរវាង៥០ឆ្នាំដំបូងនៃសតវត្ស ទី៩ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី២ ដែលលោក ឡាចហ្វដ បានអះអាងថាមានប្រភពដើមមកពីភ្នំគូលែន។ បដិមាទេពប្រុសនិងទេពស្រីទាំង២នេះ ត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នាដៃសិល្បៈគំរូមួយ ដែលត្រូវបានសាងក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃការបង្កើតចក្រភពអង្គរ ហើយជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេហៅថា “បដិមាមួយគូ”។

ជាមួយគ្នានេះ ផ្អែកតាមភស្តុតាងនានាបញ្ជាក់ថា បដិមាទេពស្រី ជាវត្ថុបុរាណដ៏កម្រមួយនៃរចនាបថគូលែន។ ក្រៅពីនេះ មាន ព្រះសិរ្សព្រះព្រហ្ម សាងពីថ្មភក់ និងបដិមាយក្ស (រាក្ស័ស) មកពីតំបន់ប្រាសាទកោះកេរ។ ព្រះសិរ្សព្រះព្រហ្ម ដែលមានទម្រង់ព្រះភក្ត្រស្ងប់ និងពោរពេញដោយអំណាច ដើមឡើយជាប់ជាមួយនឹងដងខ្លួនស្ថិតក្នុងប្រាសាទធំមួយ ដែលបង្ហាញពីទស្សនៈលោកធាតុ និងភាពប្រណិតនៃរចនាបថកោះកេរ។ វត្ថុពិចិត្រមួយទៀតនោះគឺ បដិមាសំរិទ្ធរចនាបថបាខែង ដែលជាស្នាដៃឯកបង្ហាញពីការវិវត្តផ្នែកបដិមាសាស្ត្រនាដើមសម័យអង្គរ។

វត្ថុទាំង៧៤នេះ ពុំមែនគ្រាន់តែជាស្នាដៃសិល្បៈទេ តែជាសាក្សីរស់នៃបញ្ញាញាណនិងទេពកោសល្យ របស់បុព្វបុរស និងដួងព្រលឹងនៃអារ្យធម៌ខ្មែរ។ អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមក រតនវត្ថុជាច្រើនបានឃ្លាត ចាកឆ្ងាយពីមាតុភូមិក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាម និងចលាចលក្នុងប្រទេស។ ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃរតនវត្ថុទាំងនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការបន្តស្វែងរកយុត្តិធម៌សម្រាប់មរតកវប្បធម៌របស់ខ្លួន និងបញ្ជូនសារយ៉ាងច្បាស់ទៅកាន់សកលលោកថា ប្រជាជនកម្ពុជាបន្តរួមគ្នាជាធ្លុងមួយក្នុងការការពារថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ។ ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ សូមបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ក្នុងការថែរក្សាការពារ និងលើកស្ទួយបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌បុរាណសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ និងសម្រាប់មនុស្សជាតិទាំងមូល។

ការបញ្ជូនមកវិញនូវវត្ថុដ៏ច្រើនកាន់កាប់ដោយលោក ឡាចហ្វដ នាពេលនេះ សបញ្ជាក់ពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាប្រចាំរបស់កម្ពុជាដោយការព្យាយាម និងទំនួលខុសត្រូវ។ កម្ពុជាសូមបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ធ្វើការដោយភាពស្មោះត្រង់ជាមួយអ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជន ស្ថាប័ន និងរដ្ឋាភិបាលនានាជុំវិញពិភពលោក ដើម្បីធានាថា មរតកវប្បធម៌ខ្មែរជាទីសក្ការៈត្រូវបានវិលត្រឡប់មកកាន់ប្រទេសដើមវិញ។ រាល់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ គឺមានអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅក្នុងការព្យាបាលរបួសផ្លូវចិត្ត និងការស្តារឡើងវិញនូវ វប្បធម៌ជាតិ៕

The post សមិទ្ធផលដ៏ធំធេងថ្មីមួយទៀត! វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន៧៤រូបត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

សេចក្តីជូនព័ត៌មានក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែធ្នូ បានឱ្យ​ដឹងថា ក្នុងចំណោមវត្ថុទាំង១៣រូបនេះ មានដូចជា៖ បដិមាជាទេវរូប ព្រះសិរទេពប្រុស ចម្លាក់តោ និងចម្លាក់គ្រឿងបង្គំប្រាសាទនានា។ តាមរយៈការសិក្សាវិភាគលើភស្តុតាងដោយមន្ត្រីជំនាញសារមន្ទីរ និងក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតបានបញ្ជាក់ថា វត្ថុទាំងនេះមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តាញ​ទំនាក់ទំនងជាមួយ លោក ឌូក្លាស ឡាតហ្វដ (Douglas Latchford) ដែលបានលួចនាំចេញពីកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិល និងអសន្តិសុខ។

លោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានស្វាគមន៍ចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់សារមន្ទីរសិល្បៈអាស៊ីនេះ ដោយបានថ្លែងថា “វត្ថុដ៏វិចិត្រដែលប្រគល់មកវិញទាំងនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃមរតកវប្បធម៌និងអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ ដែលមិនត្រឹមតែជាការស្តារឡើងវិញនូវការចងចាំផ្នែកវប្បធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការព្យាបាលស្លាកស្នាមរបួសផ្លូវចិត្តដែលបន្សល់មករាប់ទសវត្សរ៍ដោយសារសង្គ្រាម និងការបាត់បង់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ”។

ក្រសួងវប្បធម៌ វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសារមន្ទីរសិល្បៈអាស៊ី ដែលបានបង្ហាញនូវតម្លាភាពក្នុងការចែករំលែកព័ត៌មានជាមួយកម្ពុជា អំពីប្រភពដើមនៃវត្ថុ និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានា។ ការបើកទូលាយនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ដែលផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យយើងអាចបង្ហាញការពិតអំពីប្រវត្តិនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ និងអាចស្វែងរកយុត្តិធម៌ក្នុងករណីនេះ។ លោកស្រី ភឿង សកុណា បញ្ជាក់ថា៖«នៅពេលដែលស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់អាចចែករំលែកភស្តុតាង និងព័ត៌មានអំពីប្រភពដើមដោយចំហ និងដោយស្មោះត្រង់វាពិតជាជួយជំរុញដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីស្តារឡើងវិញនូវបេតិកភណ្ឌ វប្បធម៌ដ៏ពិសិដ្ឋរបស់កម្ពុជា ដែលជាម្ចាស់នៃមរតកទាំងនោះ»។

ដោយឡែក សារមន្ទីរជាតិសិល្បៈអាស៊ីនៃវិទ្យាស្ថាន ស្មិតសូនីញាន សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ក៏បានសម្រេចជាផ្លូវការប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរចំនួន៣រូប ជូនមកកម្ពុជាវិញ ដែលរួមមាន ព្រះសិរហរិហរៈ ស.វ.ទី១០, ទេពស្រី (ព្រះនាងឧមា?) ដើមស.វ.ទី១០ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមី ចុងស.វ.ទី១២។ ការសម្រេចនេះបន្ទាប់ពីធ្វើការចរចាអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមក រវាងក្រុមការងារកម្ពុជា ជាមួយសារមន្ទីរជាតិខាងលើនេះ៕

The post សារមន្ទីរសិល្បៈសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រេចប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរ១៣រូប ជូនកម្ពុជាវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ចុះថ្ងៃទី ១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ បានឱ្យដឹងថា ការប្រគល់សម្បត្តិវប្បធម៌ដ៏ពិសិដ្ឋទាំង៣រូបនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយរកឃើញថា វត្ថុទាំងនេះត្រូវបានលួចនាំចេញដោយខុសច្បាប់ពីកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងពេលសង្គ្រាមស៊ីវិល និងអសន្តិសុខ ដែលបង្កឱ្យមានអំពើចោរកម្មរីកសាយនៅក្នុងប្រទេស។ ការបញ្ជូនត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនេះ បញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តនិងមានអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ ក្នុងការស្តារឡើងវិញនៃមរតកវប្បធម៌សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ នេះជាការសម្រេចចិត្តលើកដំបូងបង្អស់សម្រាប់សារមន្ទីរសិល្បៈអាស៊ី ក្នុងការបញ្ជូនសម្បត្តិវប្បធម៌មកប្រទេសសដើមវិញ ក្រោមគោលការណ៍នៃក្រមសីលធម៌របស់វិទ្យាស្ថានស្មិតសូនីញាន។

លោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ មានប្រសាសន៍ថា៖«កម្ពុជាតែងបញ្ជាក់ច្បាស់ថា វត្ថុបុរាណខ្មែរដែលបានបញ្ជូនមកមាតុភូមិកំណើតវិញ រួមទាំងវត្ថុទាំង៣នេះ មិនត្រឹមតែជាស្នាដៃសិល្បៈដ៏ពិចិត្រនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជានិមិត្តរូបនៃព្រលឹងដូនតា និងអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ រតនៈសម្បត្តិទាំងនេះ គឺជាឱសថព្យាបាលរបួសផ្លូវចិត្តសម្រាប់ប្រជាជាតិកម្ពុជាដែលបានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមក និងការបាត់បង់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ»។

លោកស្រីបង្ហាញក្តីរីករាយចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយវិទ្យាស្ថានស្មិតសូនីញាន ក្នុងភាពជាដៃគូប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់ និងជំនឿទុកចិត្តគ្នា ដែលបានបង្កលក្ខណៈល្អប្រសើរដល់ការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍នៃសម្បត្តិវប្បធម៌ទាំងនេះ។ លោកស្រីក៏សង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំដែរថា សារមន្ទីរដទៃទៀតនឹងយកគម្រូតាមវិទ្យាស្ថានស្មិតសូនីញាន ក្នុងការអនុម័ត និងអនុវត្តគោលការណ៍ក្រមសីលធម៌នេះ ដែលជាគោលការណ៍ផ្តល់ភាពងាយស្រួលសម្រាប់ប្រទេសនានា ដូចជាកម្ពុជា ក្នុងការទាមទារ សម្បត្តិវប្បធម៌ដែលបានបាត់បង់ក្នុងសម័យសង្គ្រាម បញ្ជូនត្រឡប់មកប្រទេសកំណើតវិញ។

ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ ថ្លែងអំណរគុណ និងកោតសរសើរចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់សារមន្ទីរជាតិសិល្បៈអាស៊ី និងលោកប្រធាន Chase Robinson ជាពិសេសក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ និង អភិរក្ស ដែលបានជួយកិច្ចការនេះឱ្យសម្រេចទៅបាន រួមទាំងស្ថានទូតអាមេរិកនៅភ្នំពេញ និងក្រុមការងាររបស់ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវជាតិនិងអន្តរជាតិ និងមន្ត្រីសារមន្ទីរដែលបានជួយគាំទ្រ៕

The post វត្ថុបុរាណខ្មែរ៣អង្គនាសម័យអង្គរ ដែលបាត់ទៅ ត្រៀមធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍មកកម្ពុជាវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.