​ប្រវត្តិភ្នំទ្រុងមាន់ ទ្រុងទា និង លោក​យាយ​សក់​ក្រអូប​នៅ​ភ្នំសំពៅ មាន​រឿងព្រេង​​ពាក់ព័ន្ធក្រពើ​អាធន

បច្ចុប្បន្នរូបសំណាកលោកយាយសក់ក្រអូប ដែលបានកសាងឡើងនៅលើភ្នំទ្រុងទាតាំងពីឆ្នាំ ១៩៩០ កាន់តែ​មាន​ភាព​ល្បីសុះសាយអំពីបារមីរបស់លោកយាយ ដោយសារតែពលរដ្ឋបែរបន់ប្រាថ្នាអ្វីតែងតែសម្រេចដូចបំណង។

ដោយឡែកនៅលើ​ភ្នំទ្រុងទា ក៏​មានកសាង​​ព្រះវិហារនាឆ្នាំ ១៩៩៥ ដែល​កាលពីមុនមានតែខ្ទមស្បូវសម្រាប់​​ព្រះសង្ឃ​គង់ ហើយវត្តទ្រុងមាន់នេះបានកសាងនៅលើភ្នំទ្រុងទា ដោយម្ចាស់ភ្នំដែលមានមហិទ្ធិឫទ្ធិនិងបារមីខ្លាំង​ពូកែគឺរូបសំណាកលោកយាយសក់ក្រអូប ហើយភ្នំនេះស្ថិតក្នុងភូមិភ្នំសំពៅ ឃុំភ្នំសំពៅ ស្រុកបាណន់ ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ១៣ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួម ខេត្តបាត់ដំបង តាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ ៥៧។

បើតាមប្រវត្តិនៅក្នុងរឿងព្រេងបុរាណខ្មែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងភ្នំទ្រុងមាន់ទ្រុងទានេះ គឺដើមឡើយមានក្សត្រមួយអង្គ ដែលគ្រងលើប្រទេសកម្ពុជា ព្រះនាម រាជកុល បានគួចប្រតិព័ទ្ធស្រឡាញ់នារីស្រុកស្រែម្នាក់ ដែលមានឈ្មោះ សុវណ្ណមសា ហើយនារីម្នាក់នេះក៏ធ្លាប់បានរើសពងអ្វីម្យ៉ាងយកមកទុក ប៉ុន្តែនៅពេលញាស់មក បានក្លាយទៅជាកូនក្រពើ ដែលនាងតែង​ហៅ​វា​ថា ” អាធន ” ហើយសត្វក្រពើមួយក្បាលនេះតែងតែស្ដាប់បង្គាប់នាងជានិច្ច។

ក្រោយពីស្ដេច រាជកុល បានពិចារណាថាខ្លួនមិនគួរណាយកនារីស្រុកស្រែ ដែលជារាស្ត្រសាមញ្ញមក​ធ្វើជាអគ្គមហេសី រួច​មក ព្រះអង្គក៏តាមស្រាវជ្រាវរកនារីណា​ដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ដើម្បីឲ្យស័ក្តសម ក៏ទទួលបានដំណឹងថា មាននារីម្នាក់ឈ្មោះ នាងរំសាយសក់ ដែលត្រូវជាកូនស្រីរបស់ស្ដេចមួយអង្គនៅស្រុកចន្ទបុរី ហើយនាងរំសាយសក់គឺមានសក់​ទិព្វ​ចង់ប្រាថ្នាអ្វីក៏បានដែរ រាល់ពេលដែលនាងច្បូតសក់ម្ដងៗ ទើបព្រះវររាជមាតាបិតា បានទាក់ទងសាកសួរ និងរៀបបណ្ណាការចូលស្ដីដណ្ដឹង ដោយប្រើអស់អាមាត្យមន្ត្រីរៀបចំ​សំពៅ ដើម្បីដឹកបណ្ណាការទាំងនេះទៅកាន់ស្រុកចន្ទបុរី ដែលមន្ត្រី​ហែរ​ហម​ទាំងនោះ ក៏មានកងទ័ពខ្លាំងពូកែទៅជាមួយផងដូចជា លោកតាគ្រាម លោកតាង៉ែនជាដើម។

ដំណឹងនេះក៏បានឮទៅដល់នាង សុវណ្ណមសា ហើយនាងមានកំហឹងផ្ទុះឡើងទើបប្រើអាធនឱ្យទៅគាល់សំពៅ ដើម្បីឲ្យក្រឡាប់​មិនអាចឱ្យស្ដេចរាជកុល ធ្វើដំណើរទៅជួបនាងរំសាយសក់បានឡើយ។ នៅពេលនោះពួកអាម៉ាតភ័យស្លន់ស្លោ នៅ​ពេលដែលក្រឡេកឃើញក្រពើដ៏ធំមហិមា ទើបនាំគ្នាបោះផ្លែត្រឡាច ល្ពៅ មាន់ទាទាំងទ្រុងៗ ទៅឱ្យអាធនស៊ី តែវាមិន​ស៊ីនោះឡើយ។ ឯស្ដេចរាជកុលក៏បានលើកដៃប្រណមបែរបន់ សុំឱ្យគ្រោះចង្រៃនេះចេញឲ្យឆ្ងាយ។ ពាក្យបែរបន់នេះ បានឮដល់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ និងឮដល់នាងរំសាយសក់ ទើបនៅពេលនោះដែលនាងរំសាយសក់ច្បូតសក់សុំឲ្យទឹកសមុទ្រ រីងហួតហែង នៅពេលនោះហើយដែលអាធនមុននឹងស្លាប់វារើបម្រាស់បោកកន្ទុយ និងដកដង្ហើមខ្លាំងៗទើបដាច់ខ្យល់តែម្ដង។

ជុំវិញរឿងព្រេងបុរាណនេះ រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្នគេសង្កេតឃើញថា អាធនបានក្លាយទៅជាភ្នំក្រពើមួយយ៉ាងធំ ហើយការ​បោកកន្ទុយនិងដកដង្ហើមខ្លាំងៗ បានក្លាយទៅជាបឹងទាំងពីរ គឺបឹងកន្ទុយក្រពើ និងបឹងច្រមុះក្រពើ ដោយឡែកក្តោងរបស់សំពៅបានសណ្ដកចេញនិងក្លាយជាភ្នំក្តោង រីឯសំពៅក៏បានក្លាយទៅជាភ្នំសំពៅ ប៉ុន្តែភ្នំនេះផ្អៀងបន្តិចដោយ​សារ​រលកធំៗបោកបក់។ ឯទ្រុងមាន់ទ្រុងទាដែលពួកអាមាត្យបោះឲ្យសត្វក្រពើស៊ី ក៏បានក្លាយទៅជាភ្នំទ្រុងមាន់ទ្រុងទា។ដោយ​ឡែកពួកមន្ត្រីធំៗ ក៏បានក្លាយទៅជាភ្នំតាគ្រាម និងភ្នំតាង៉ែន មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ព្រះចៅអធិការវត្តទ្រុងមាន់ ដែលកសាងនៅលើភ្នំទ្រង់ទា ព្រះនាម គឹម ម៉េងហួ មានព្រះជន្ម ៣៧ វស្សាមានសង្ឃដីកាថា ព្រះអង្គ​បានមកគង់នៅទីអារាមនេះមានរយៈពេលជាង ១០ ឆ្នាំហើយ ដែលបច្ចុប្បន្នមានព្រះសង្ឃគង់នៅចំនួន ១៣ អង្គ ដោយនៅទីនេះព្រះអង្គចេះតែកសាងបន្តិចម្ដងៗដើម្បីឲ្យទីអារាមធំទូលាយ ងាយស្រួលក្នុងការធ្វើបុណ្យទានម្ដងៗ។ ដោយឡែកសម្រាប់រូបសំណាកម្ចាស់ភ្នំដែលមានឈ្មោះថា “លោកយាយ សក់ក្រអូប” គឺមានប្រជាពលរដ្ឋតែងតែទៅ​បែរ​បន់​ជាញឹកញាប់ ដើម្បីសុំលាភសុំជ័យ ទៅតាមបំណងប្រាថ្នារបស់ពួកគាត់ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះនៅក្នុងទីអារាមក៏មានការខ្វះខាតខ្លះៗដែរ ទៅលើចង្ហាន់ និងអង្ករជាដើម៕

អត្ថបទ៖ សោ និយមរ័ត្ន