យោងតាមសិលាចារឹកប្រាសាទតាព្រហ្មបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ព្រះអង្គបានកសាងមន្ទីរពេទ្យ (អរោគ្យសាលា) ចំនួន ១០២កន្លែង ដែលសុទ្ធសឹងតែមានតម្កល់រូបព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុសម្រាប់គោរពបូជា។ «ភៃសជ្យគុរុ» ជាភាសាសំស្ក្រឹត មានន័យថា «ព្រះពុទ្ធជាគ្រូថ្នាំ» ឬ «ព្រះពុទ្ធជាអ្នកព្យាបាលជំងឺ» ដែលជាជំនឿដ៏សំខាន់នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន។

លោកស្រី ជន ចន្ទណារ័ត្ន មគ្គទ្ទេសក៍នៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តម សីហនុ-អង្គរ បានឱ្យដឹងថា ព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុ គឺជាទម្រង់នៃព្រះពុទ្ធដែលគង់ភ្នែនក្នុងកាយវិការសមាធិ ដោយមានទ្រវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិម្យ៉ាងនៅលើបាតព្រះហត្ថ។ ព្រះបដិមាខ្លះមានទ្រផ្លែឈើរាងមូលទ្រវែង ដែលគេជឿថា ជាផ្លែស្រម៉ និងខ្លះទៀតមានរាងជាដន្លាប់ ឬភាជន៍ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវមានការសន្និដ្ឋានខុសៗគ្នាទៅលើវត្ថុទាំងនោះ។ 

ក្នុងសិល្បៈខ្មែរ ព្រះភៃសជ្យគុរុត្រូវបានបង្ហាញតាម៣ទម្រង់សំខាន់ៗ៖

-ទម្រង់ទី១៖ ព្រះបដិមាព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនតែឯង (បដិមាទោល)។

-ទម្រង់ទី២៖ ព្រះបដិមាព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែន អមដោយព្រះពោធិសត្វ២អង្គ គឺព្រះលោកេសូរនៅខាងស្តាំ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីនៅខាងឆ្វេង។

-ទម្រង់ទី៣៖ ចម្លាក់ក្រឡោតខ្ពស់លើផ្ទាំងថ្ម បង្ហាញពីព្រះពុទ្ធគង់ភ្នែនលើបល្ល័ង្កនាគ ដោយមានព្រះលោកេសូរខាងស្តាំ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីនៅខាងឆ្វេង។ 

កាលពីឆ្នាំ២០០១ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យសូហ្វីយ៉ា (Sophia University) នៃប្រទេសជប៉ុន បានធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវនៅបរិវេណប្រាសាទបន្ទាយក្តី និងបានរកឃើញបំណែកព្រះបដិមាចំនួន២៧៤បំណែក។ ក្នុងនោះមានបំណែកចម្លាក់ចំនួន២៤អង្គ ជាព្រះភៃសជ្យគុរុ។ ក្នុងចំណោមនោះ មានព្រះបដិមាមួយអង្គមានលក្ខណៈពិសេសលើសគេ ដោយមានចម្លាក់ព្រះលោកេសូរ និងព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីអមសងខាង ប៉ុន្តែគួរឱ្យស្តាយ ចម្លាក់អមសងខាងនោះ ត្រូវបានខូចខាតបាត់បង់រូបរាង។

ដោយឡែក កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា សហការជាមួយសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី (NUS) ក៏បានធ្វើកំណាយនៅប្រាសាទទន្លេស្ងួត ដែលជាសំណង់មន្ទីរពេទ្យបុរាណក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ និងបានរកឃើញព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុផងដែរ។ 

បច្ចុប្បន្ន ព្រះបដិមាភៃសជ្យគុរុទាំងនោះ ត្រូវបានថែរក្សា និងដាក់តាំងបង្ហាញយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់នៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តម សីហនុ-អង្គរ ដើម្បីឱ្យសាធារណជនបានទស្សនា និងសិក្សាស្វែងយល់៕ 

អត្ថបទ៖ ឆាយ ផាន់នី

រូបភាព៖ ស៊ិន ប្រណី,សារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ

The post តើព្រះភៃសជ្យគុរុជានរណា?  appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ទម្រាំឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងប្រគល់មកវិញនាពេលនេះ គឺក្រសួងបាន ចរចាជាច្រើនឆ្នាំ និងខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់ ក្នុងការស្វែងរក និងទាមទារសម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរដែលបាន បាត់បង់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ឱ្យដឹងថា លោក István Zelnik ជាជនជាតិហុងគ្រី និងជាអ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជនមួយរូប ដែលបានប្រមូលវត្ថុសិល្បៈ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី រួមទាំងវត្ថុសិល្បៈខ្មែរផងដែរអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ លោកបានបង្កើតវិទ្យាស្ថានអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហុងគ្រី (Hungarian Southeast Asian Institute) នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០។ ក្រោមក្របខណ្ឌនៃវិទ្យាស្ថាននេះ ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រសំខាន់ៗត្រូវបានអនុវត្តនៅតំបន់អង្គរ និងកោះកេរ ដោយមានការឧបត្ថម្ភថវិកាពីលោក Zelnik រួមទាំងការធ្វើអង្កេតបុរាណវិទ្យា ការស្រាវជ្រាវដោយបច្ចេកវិទ្យា (LiDAR) និងការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងនេះបានរួមចំណែកផងដែរដល់ការរៀបចំឯកសារដាក់បញ្ចូលរមណីយដ្ឋានប្រាសាទកោះកេរ ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌ ពិភពលោក។

ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ អរគុណ និងចាត់ទុកការស្ម័គ្រចិត្តរបស់លោក Zelnik បច្ចុប្បន្នមានវ័យជាង៧០ឆ្នាំ  ដែលបានប្រគល់រតនវត្ថុសិល្បៈមកកាន់កម្ពុជាវិញ ថាជាការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវ ហើយកន្លងមក លោកក៏ធ្លាប់បានប្រគល់វត្ថុសិល្បៈខ្មែរមួយចំនួនជូនមកកម្ពុជាវិញ និងបានចូលរួមវិភាគទាន ដ៏សំខាន់ក្នុងគម្រោងស្រាវជ្រាវបុរាណវិទ្យា និងការបោះពុម្ពស្នាដៃស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនផងដែរពាក់ព័ន្ធនឹង បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ សិលាចារឹក និងសិល្បៈខ្មែរសម័យទំនើប។

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ គូសបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយទើបផ្តល់ឱកាសឱ្យកម្ពុជាអាចនាំយកមកវិញនូវព្រលឹងដូនតាខ្មែរ និងរតនសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃនានា ដែលបានរសាត់ចាកឆ្ងាយពីមាតុភូមិកំណើតអស់ជាច្រើនឆ្នាំក្នុងអំឡុងនៃសង្គ្រាមច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងទៅនេះ។

ក្រសួងវប្បធម៌ វាយតម្លៃថា៖«ការប្រគល់វត្ថុបុរាណខ្មែរជូនមកកម្ពុជាវិញដោយស្ម័គ្រចិត្តនេះ គឺជាកាយវិការមួយដែលគួរទុកជាគំរូ។ ក្រសួង វប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ សូមអំពាវនាវ និងលើកទឹកចិត្តដល់គ្រប់អ្នកកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជន ក៏ដូចជាស្ថាប័ននានាលើ សាកលលោក ដែលកំពុងរក្សាទុកវត្ថុបុរាណរបស់កម្ពុជា សូមសហការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ឬតាមរយៈស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំការក្នុងប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងការសម្របសម្រួលប្រគល់សម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរ ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ »។

«រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះកាយវិការប្រកបដោយសុឆន្ទៈនេះ។ ការប្រគល់ សម្បត្តិវប្បធម៌ខ្មែរជូនមកកម្ពុជាវិញដែលជាម្ចាស់ដើម គឺជាកាយវិការដ៏ថ្លៃថ្លាគួរឱ្យគោរព ដែលមិនត្រឹមតែបង្ហាញពី ក្រមសីលធម៌ ក្នុងការចូលរួមលើកតម្លៃដល់វប្បធម៌នៃជាតិសាសន៍មួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានចូលរួមចំណែក ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ក្នុងការការពារសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់មនុស្សជាតិផងដែរ។»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់ក្រសួងវប្បធម៌។

សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន​ ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមនាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា បានស្វាគមន៍ចំពោះមាតុភូមិនិវត្តន៍នៃរតនវត្ថុសិល្បៈខ្មែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បញ្ជាក់ថារតនវត្ថុសិល្បៈខ្មែរដ៏មានតម្លៃទាំងនេះ គឺសុទ្ធសឹងជាកេរតំណែលពីបុព្វបុរសខ្មែរសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ ដោយប្រៀបបាននឹងការវិលត្រឡប់នូវព្រលឹងដូនតាខ្មែរ។

គិត​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៦​រហូត​ដល់​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២៤​ វត្ថុ​សិល្បៈ​ខ្មែរ​សរុប​ចំនួន​ ១០៩៨​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ ៥៧១​ប្រគល់​ដោយ​សប្បុរជន​ និង​ ៥២៧ ​ប្រគល់​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ ឬ ​ស្ថាប័ន​នានា​ ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ពី​ប្រទេស​ចំនួន​១៥ ​ដូច​ជា​ សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ បារាំង​ អូស្ត្រាលី​ អង់គ្លេស​ ថៃ​ ជប៉ុន ​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ ហូឡង់ ​ស្វ៊ីស​ កាណាដា ​ដាណឺម៉ាក​ អាល្លឺម៉ង់​ ហុងគ្រី ​ណ័រវេស ​និង​ ចិន។​

សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ធ្លាប់បានថ្លែងក្នុងពិធីទទួលវត្ថុបុរាណរបស់កម្ពុជា ដែលទទួលបានពីសហរដ្ឋអាមេរិករៀបចំក្នុងខែសីហាឆ្នាំ២០២៤ថា  បើកម្ពុជាគ្មានសង្គ្រាម ក្រុមជនទុច្ចរិតមិនអាចលួចយកសម្បត្តិវប្បធម៌ដូនតាខ្មែរទៅលក់ឱ្យបរទេស ហើយព្រលឹងដូនតាខ្មែរក៏មិនត្រូវឃ្លាតឆ្ងាយពីប្រទេសកំណើតឡើយ៕

ដោយ៖ ង៉ិល ណារ៉ាត់

ចុចអាន៖សម្ដេចធិបតី ថា ដោយសារសង្គ្រាម ទើបវត្ថុបុរាណខ្មែរត្រូវបានលួចយកទៅលក់នៅបរទេស

The post ជនជាតិហុងគ្រីកាន់កាប់សមុច្ច័យឯកជនមួយរូប ស្ម័គ្រប្រគល់វាយនភណ្ឌសូត្រខ្មែរ១៨៣ផ្ទាំង និងវត្ថុបុរាណដែលលួចនាំចេញក្នុងសម័យសង្គ្រាមមកឱ្យកម្ពុជាវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥  ក្នុងពិធីបើកដំណើរការគម្រោង ស្តីពី ការស្រាវជ្រាវ និងបកប្រែសិលាចារឹកជាភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាបាលី  នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យកូនខ្មែរបានស្គាល់ និងយល់ច្បាស់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរតាមរយៈការចារលើសិលាចារឹកដោយបុព្វបុរសខ្មែរក្នុងសម័យមហានគរ។

តាមការសង្កេត ក្នុងពេលសម័យកាលជឿនលឿននេះ មនុស្សនិយមជ្រើសរើសប្រើប្រាស់អ្វីដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល និងលឿន ហើយបោះបង់ចោលនូវសម្ភារៈចាស់ៗពីបុរាណ ធ្វើឱ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេស អ្នករស់នៅទីក្រុង មិនសូវបានដឹង និងស្គាល់ពីរបស់របរប្រើប្រាស់ពីជំនាន់មុនឡើយ។

ត្រង់ចំណុចនេះ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ ក៏បានលើកឡើងនៅក្នុងពិធីបើកកម្មវិធីដែរថា ប្រទេសមួយចំនួនបានតាំងបង្ហាញរបស់របរប្រើប្រាស់ជាប្រចាំថ្ងៃ តាមសម័យកាលមួយៗដើម្បីបង្ហាញពីស្ថានភាពសង្គមក្នុងប្រទេសគេ ប៉ុន្តែ កម្ពុជាហាក់មិនមាននោះទេ បែរជាប្រទេសជិតខាងទិញយកទៅទុក ហើយយូរៗទៅថា របស់ទាំងនោះគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ លោកនិយាយថា៖ “មានអ្នកនយោបាយខ្លះចេះតែថាប្រទេសអ្នកលក់ មិនមែនប្រទេសណាអ្នកលក់ គឺប្រជាជនលក់។ គេប្រមូលទិញទៅ គេថាគេជាម្ចាស់ទៅវិញ”។

លោកបណ្ឌិត ផ្តាំទៅប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ កុំចេះតែប្រមូលលក់របស់របរទាំងនោះពេក ចំណែកខាងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ ក៏សំណូមពរឱ្យជួយប្រមូលទិញវត្ថុប្រើប្រាស់ចាស់ៗពីប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីរក្សាឱ្យបាននូវអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ។

អ្នកជំនាញរូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា៖ “ចេះតែលក់ៗអ៊ីចឹងមិនកើតទេ បាត់អត្តសញ្ញាណជាតិអស់ហើយ ឥឡូវសម័យគ្រឿងយន្ត សម័យAI អ្វីដែលជារបស់យើងធ្លាប់ប្រើ បាត់អស់រលីង”។

លោកលើកឡើងថា កាលពីសម័យមហានគរ បុព្វបុរសខ្មែរបានចារលើផ្ទាំងសិលា ទើបកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយអាចសិក្សា និងបានស្គាល់ពីវត្ថុប្រើប្រាស់ និងរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងអស់នេះ ប៉ុន្តែសម័យបច្ចុប្បន្នមិនមែនដូចសម័យមុនឡើយ។ ហេតុនេះ ទើបលោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ ជំរុញឱ្យសិស្សនិស្សិតជំនាន់ក្រោយ​ខិតខំសិក្សា កត់ត្រាឱ្យបានច្រើនដើម្បីអាចបន្សល់ដល់ជំនាន់ក្រោយៗទៀត៕

The post បណ្ឌិត យង់ ពៅ ផ្តាំទៅពលរដ្ឋ កុំលក់របស់របរពីបុរាណទៅបរទេសអស់ពេក ទុកជាអត្តសញ្ញាណជាតិផង appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

កាលពីថ្ងៃសុក្រទី៤ខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីវប្បធម៌ថ្មីរបស់ថៃ លោកស្រីផែថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត្រ បានប្រាប់ទៅក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា ការប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២៣ដុំមកឲ្យកម្ពុជាគឺធ្វើរួចហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៥ ប៉ុន្តែវត្ថុបុរាណដែលនៅសេសសល់ចំនួន២០ដុំទៀត ត្រូវផ្អាកប្រគល់សិន។

លោកស្រីលើកឡើងថា «នេះមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងបន្ទាន់ទេ ហើយក៏មិនអាចផ្តល់មូលនិធិដោយថវិកាកណ្តាលបានដែរ។ សំណើ​នេះ​អាចដាក់ជាថ្មី​សម្រាប់​ការ​កំណត់​ថវិកា​ថ្នាក់​ក្រសួងនិង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ហើយដោយ​មើល​ឃើញ​ស្ថានការណ៍​បច្ចុប្បន្ន​រវាង​​ថៃនិង​កម្ពុជា ក្រសួង​វប្បធម៌សូម​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ឲ្យ​ពិនិត្យ​បន្ថែម​ទៀត»។

ឆ្លើយតបរឿងនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា លោកជំទាវ ភឿង សកុណា បានសរសេរលិខិតជូនលោកស្រី ផែថងថាន ដោយផ្ទាល់ ដោយជម្រាបថា ភាគីកម្ពុជាជាអ្នកចំណាយទាំងអស់លើការដឹកជញ្ជូនវត្ថុបុរាណ។

ទោះបែបនេះក្តី មកដល់ថ្ងៃនេះហើយ លោកស្រី ផែថងថាន មិនទាន់ឆ្លើយតបឬនិយាយអ្វីនោះទេ ជុំវិញការប្រគល់វត្ថុបុរាណដែលនៅសេសសល់មកឲ្យកម្ពុជាវិញ។

សូមជម្រាបជាថ្មី វត្ថុបុរាណចំនួន២០នេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃវត្ថុបុរាណសរុប៤៣ដុំ ដែលរត់ពន្ធចេញពីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ហើយត្រូវអាជ្ញាធរថៃរឹបអូសបាន។ ក្រោយផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពដើម នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈថៃ បានប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២៣ដុំមកវិញរួចហើយកាលពីឆ្នាំ២០០៨និង២០១៥។

បន្ទាប់មកទៀត នៅថ្ងៃទី២១ខែឧសភាឆ្នាំ២០២៤ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន បានអនុម័តជាគោលការណ៍ នូវសំណើរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ដើម្បីប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២០ដុំដែលនៅសល់នេះ។ សេចក្តីសម្រេចគឺផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ និងអ្នកជំនាញឯករាជ្យដែលបានបញ្ជាក់ថា វត្ថុទាំងនោះគឺពិតជាមានប្រភពដើមពីកម្ពុជាមែន។

តាមការគ្រោងទុក ពិធីប្រគល់-ទទួលវត្ថុបុរាណជាផ្លូវការនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះក្នុងទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ហើយវត្ថុបុរាណនឹងមកដល់កម្ពុជានៅខែសីហា។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឥឡូវគេមិនដឹងឡើយថាតើថៃនឹងប្រគល់មកឲ្យកម្ពុជា នៅពេលណា?

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

ចុចអាន៖ ផែថងថាន ផ្អាកការប្រគល់វត្ថុបុរាណមកឲ្យកម្ពុជា ព្រោះបញ្ហាព្រំដែន និងក្រសួងវប្បធម៌ថៃ ខ្វះថវិកា

The post ថៃមិនទាន់ឆ្លើយតប ក្រោយកម្ពុជា ប្រកាសចំណាយទាំងអស់ លើការដឹកជញ្ជូនវត្ថុបុរាណ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃសុក្រទី៤ខែកក្កដាឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងនាមរដ្ឋមន្ត្រីវប្បធម៌ថ្មី លោកស្រីផែថងថាន បញ្ជាក់ថា ការប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២៣មកឲ្យកម្ពុជាគឺធ្វើរូចហើយកាលពីឆ្នាំ២០១៥ ប៉ុន្តែវត្ថុបុរាណដែលនៅសេសសល់ ត្រូវផ្អាកប្រគល់សិន។

លោកស្រីលើកឡើងថា «នេះមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងបន្ទាន់ទេ ហើយក៏មិនអាចផ្តល់មូលនិធិដោយថវិកាកណ្តាលបានដែរ។ សំណើ​នេះ​អាចដាក់ជាថ្មី​សម្រាប់​ការ​កំណត់​ថវិកា​ថ្នាក់​ក្រសួង និង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ហើយដោយ​មើល​ឃើញ​ស្ថានការណ៍​បច្ចុប្បន្ន​រវាង​​ថៃនិង​កម្ពុជា ក្រសួង​វប្បធម៌សូម​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ឲ្យ​ពិនិត្យ​បន្ថែម​ទៀត»។

សូមជម្រាបថា វត្ថុបុរាណចំនួន២០នេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃវត្ថុបុរាណសរុប៤៣ ដែលរត់ពន្ធចេញពីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ហើយត្រូវអាជ្ញាធរថៃរឹបអូសបាន។ ក្រោយផ្ទៀងផ្ទាត់ប្រភពដើម នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈថៃ បានប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២៣ ចហើយ កាលពីឆ្នាំ២០០៨និង២០១៥។

បន្ទាប់មកទៀត នៅថ្ងៃទី២១ខែឧសភាឆ្នាំ២០២៤ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី សេដ្ឋា ថាវីស៊ីន បានអនុម័តជាគោលការណ៍ នូវសំណើរបស់ក្រសួងវប្បធម៌ ដើម្បីប្រគល់វត្ថុបុរាណចំនួន២០ ដែលនៅសល់នេះ។ សេចក្តីសម្រេចគឺផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយនាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ និងអ្នកជំនាញឯករាជ្យដែលបានបញ្ជាក់ថា វត្ថុទាំងនោះគឺពិតជាមានប្រភពដើមពីកម្ពុជាមែន៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

ចុចអាន៖ Google នឹងមិនប្តូរផែនទីនៅលើកម្មវិធី Maps តាមសំណើរបស់ថៃ ឡើយ

The post ផែថងថាន ផ្អាកការប្រគល់វត្ថុបុរាណមកឲ្យកម្ពុជា ព្រោះបញ្ហាព្រំដែន និងក្រសួងវប្បធម៌ថៃ ខ្វះថវិកា appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

វត្ថុបុរាណនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាលើកដំបូង នៅពេលដែលគណនីមួយបានបង្ហោះរូបថតរបស់វា ជាមួយនឹងចំណងជើងថា ជួបជាមួយ Labubu រាជវង្ស Zhou ខាងកើតនៅសារមន្ទីរ Luoyang នៅលើ Xiaohongshu ដែលជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមរបស់ចិន។ វត្ថុបុរាណធ្វើពីលង្ហិនមានរូបរាងដូចតុក្កតា ជាមួយនឹងមុខមូល និងត្រចៀកវែង ដែលពិតទៅនឹងសមាមាត្រក្បាល-ដងខ្លួនធម្មតារបស់ Labubu ។

អត្ថបទ​ខាងលើ​បាន​បង្កើត​ឲ្យមានការ​ពិភាក្សា​យ៉ាង​ក្តៅគគុក​។ អ្នក​អត្ថាធិប្បាយមួយចំនួនបាន​និយាយ​ថា «​នេះ​គឺ​ជា​ការ​បោះពុម្ព​ដែល​មាន​កំណត់​ចុងក្រោយ​»។ អ្នក​​លេង​អ៊ីនធឺណិត​ជា​ច្រើន​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ថា សោភ័ណ​ភាព​បុរាណ​របស់​ចិន​គឺ​ហួស​ពេល​វេលា​។ មនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយបែបលេងសើចថា នៅពេលដែលអ្នកទទួលយកការប្រៀបធៀបនេះ អ្នកនឹងមិនអាចត្រលប់ទៅកោតសរសើរវត្ថុបុរាណធម្មតាម្តងទៀតទេ។

កំណត់ត្រាបុរាណវិទ្យាកំណត់អត្តសញ្ញាណវត្ថុបុរាណលង្ហិននេះថាជា Danglu ដែលជាការតុបតែងក្បាលសេះដែលបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងអំឡុងនិទាឃរដូវ និងសរទរដូវ (ឆ្នាំ ៧៧០ ដល់ ៤៧៦ មុនគ.ស)។ វត្ថុបុរាណដែលត្រូវបានរកឃើញនៅទីក្រុង Luoyang ដែលធ្លាប់ជារដ្ឋធានីនៃរាជវង្ស Zhou ភាគខាងកើត ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានអាយុកាលជាង ២,២០០ ឆ្នាំ។

អ្នកជំនាញពន្យល់ថា lu មានន័យថាលលាដ៍ក្បាល។ វត្ថុបុរាណ​នេះ​ជា​គ្រឿង​តុបតែង​សំខាន់​នៅ​លើ​ក្បាល​សេះ ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា “Danglu”។ នេះគឺជាការតុបតែងសេះដ៏សំខាន់នៅសម័យបុរាណ។ ជាពិសេស Danglu ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​របាំង​ការពារ​សុវត្ថិភាព​របស់​សេះ។ ក្រៅ​ពី​នេះ វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​សោភ័ណភាព និង​ភាព​ឆើតឆាយ​របស់​សេះ ខណៈ​ដែល​រំលេច​ពី​ឋានៈ​ខ្ពង់ខ្ពស់ និង​ឋានៈ​របស់​ម្ចាស់។

យោងតាមបុគ្គលិកសារមន្ទីរ Luoyang ថា danglu គឺជាវត្ថុបុរាណដែលគ្រប់គ្រងដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវបុរាណវត្ថុ Luoyang ។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុត ចំពោះការរចនារបស់វាស្រដៀងនឹងតុក្កតា Labubu វត្ថុបុរាណកំពុងទាក់ទាញអ្នកទស្សនាជាច្រើនទៅកាន់សារមន្ទីរ។

បច្ចុប្បន្ននេះ danglu ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុងសាលតាំងពិព័រណ៍នៅជាន់ទីពីរនៃសារមន្ទីរ Luoyang ។ ពិព័រណ៍នេះត្រូវបានសហការរៀបចំដោយសារមន្ទីរ Luoyang និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវបុរាណវត្ថុ Luoyang ហើយនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែសីហាឆ្នាំ២០២៥៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអាន៖មិនទទួលបានពាន Liu Yifei ស្រាប់តែចេញចរិតក្រអឺតក្រទមភ្លាម

The post រកឃើញវត្ថុបុរាណ​សំរឹទ្ធ​អាយុកាល​២២០០​ឆ្នាំ ដូចគ្នាបេះដាក់នឹងតុក្កតា Labubu appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

បច្ចុប្បន្នទីនោះ មិនត្រឹមតែជាកន្លែងរក្សាទុកវត្ថុសិល្បៈបុរាណជាច្រើនប្រភេទ និងដាក់តាំងបង្ហាញឱ្យភ្ញៀវជាតិ អន្តរជាតិបានទស្សនាប៉ុណ្ណោះទេ គឺថែមទាំងមានអ្នកជំនាញអភិរក្សវត្ថុបុរាណនានាឱ្យមានភាពរឹងមាំយូរអង្វែងបន្តទៀត។

លោក កង ច័ន្ទតារា ជាប្រធានក្រុមការងារអភិក្សវត្ថុបុរាណផ្នែកថ្មភក់ នៅក្នុងសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងសារមន្ទីរ ព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ គឺមានអ្នកជំនាញផ្នែកអភិរក្សថ្មភក់ ចំនួន៣នាក់ តែងធ្វើការសម្អាតវត្ថុសិល្បៈបុរាណដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានរកឃើញ និងយកមករក្សាទុកនៅទីនោះ។

លោក កង ចាន់តារា បញ្ជាក់ទៀតថា ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ក្រុមរបស់លោកអភិរក្សវត្ថុបុរាណ រួមមានធ្វើពីថ្មភក់ លោហៈ និងកុលាលភាជន៍ជាដើម។ ក្នុងការងារអភិរក្សវត្ថុបុរាណទាំងនោះ មុនដំបូងត្រូវធ្វើការសម្អាតស្ងួត សម្អាតកំណកដី សម្អាតស្លែ និងសម្អាតផ្ទៃវត្ថុសិល្បៈទាំងមូលដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ចៀសវាងការខូចខាត និងរក្សាបាននូវរូបរាងដើមរបស់វត្តសិល្បៈ។ វត្ថុបុរាណទាំងនោះ បន្ទាប់ពីទទួលបានការអភិក្សហើយ ត្រូវយកទៅរក្សាទុក ឬក៏វត្ថុខ្លះត្រូវដាក់តាំងបង្ហាញអចិន្ត្រៃយ៍ និងមិនអចិន្ត្រៃយ៍សម្រាប់ឱ្យភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិបានទស្សនា។

ចាប់តាំងពីកំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នក្រុមអ្នកជំនាញនៃសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ កំពុងធ្វើការសម្អាតវត្ថុបុរាណមួយចំនួនទៀត ដែលក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវទើបតែបានរកឃើញដូចជា ព្រះកេសរបស់ទេវរូប ចំនួន២ ដែលយកមកពីខ្លោងទ្វារជ័យនៃក្រុងអង្គរធំ បំណែកចម្លាក់ទ្វារបាល ដែលយកមកពីប្រាសាទបន្ទាយប្រី ចំនួន៧បំណែក និងសិលាចារឹក១ផ្ទាំង ដែលមានលេខសម្គាល់K170 យកមកពីការិយាល័យវប្បធម៌ស្រុកជីក្រែង។ល។

ក្រុមការងារអភិរក្សថ្មភក់ បានឱ្យដឹងថា ថ្វីត្បិតតែវត្ថុបុរាណនៅក្នុងសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ បច្ចុប្បន្នមានការអភិរក្ស ដើម្បីឱ្យវត្ថុទាំងនោះមានភាពរឹងមាំ និងសោភ័ណភាពឡើងវិញក្តី ក៏ប៉ុន្តែ ចំពោះវត្ថុសិល្បៈខ្លះដែលបាក់បែក គឺមិនទាន់មានការជួសជុលឱ្យល្អឡើងវិញទេ។ ក្រុមអ្នកអភិរក្សវត្ថុបុរាណនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុ-អង្គរ ក៏ស្នើសុំឱ្យអ្នកជំនាញផ្នែកជួសជុល ជួយជួសជុលវត្ថុសិល្បៈបុរាណជាច្រើននោះ ឱ្យបានល្អឡើងវិញផងដែរ៕

The post បំណែកវត្ថុបុរាណជាច្រើន ត្រូវបានអ្នកជំនាញអភិរក្សជួសជុលឱ្យរឹងមាំឡើងវិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ វត្ថុបុរាណទាំងនោះ គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​វត្ថុ​បុរាណ​ចំនួន​៤៣ ដែលរត់ពន្ធពី​សិង្ហ​បុរី ចូលប្រទេសថៃ ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០០។​

ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះដែរ អ្នកនាំពាក្យរងរដ្ឋាភិបាលថៃ លោកស្រី Radklao Inthawong Suwankiri លើកឡើងថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានឯកភាពសំណើរបស់នាយកដ្ឋានវិចិត្រសិល្បៈ ប្រគល់វត្ថុបុរាណមកឲ្យកម្ពុជាវិញ ស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី កម្ពុជា-ថៃ។

តាមការបញ្ជាក់ពីលោកស្រី តាមពិតទៅមានវត្ថុបុរាណកម្ពុជាដល់ទៅ ៤៣ឯណោះដែល​អាជ្ញាធរ​ថៃ ​រឹបអូស​បានពីអ្នករត់ពន្ធ​ ហើយក្រោយពេលនាយកដ្ឋាន​វិចិត្រសិល្បៈ ពិនិត្យជាក់លាក់ពីប្រភពដើម ក្នុងឆ្នាំ២០០៨និង២០១៥ ថៃ ក៏បានប្រគល់ឲ្យកម្ពុជានូវវត្ថុបុរាណចំនួន២៣រួចទៅហើយដែរ ទើបមកដល់ឆ្នាំ២០២៤នេះ ថៃ បានឯកភាពប្រគល់ចំនួន ២០ទៀត៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ

ចុចអាន៖ អាមេរិក បញ្ជូន​វត្ថុបុរាណ​៣០​ដុំ ​ដែល​ត្រូវ​គេ​លួច​ខុស​ច្បាប់ មក​ឲ្យ​កម្ពុជា និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី

The post ថៃ ព្រមប្រគល់វត្ថុបុរាណ ២០ទៀត មកឲ្យកម្ពុជា វិញ appeared first on Kampuchea Thmey Daily.