ច្រកសមុទ្រ​អន្តរជាតិ ​ប្រឈម​អសន្តិសុខខ្លាំងបំផុត ដោយសារទំនាស់រវាង​មហាអំណាចពិភពលោក 

នៅដើមឆ្នាំ២០២៦ ស្ថានការណ៍ពិភពលោកកំពុងក្តៅដូចបាយពុះ ជាពិសេសទំនាស់រវាងមហាអំណាចពិភពលោករវាងសហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងចិន។

វាមិនមែនជាបញ្ហាតូចតាចនោះទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងបង្កហានិភ័យធំបំផុតដល់ច្រកសមុទ្រអន្តរជាតិសំខាន់ៗផងដែរ។ ជម្លោះរវាងមហាអំណាច ធ្វើឲ្យច្រកសមុទ្រអន្តរជាតិ ប្រឈមនឹងអសន្តិសុខយ៉ាងខ្លាំង ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទាំងមូល។

តាមការផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Wind Ward, ច្បាស់ណាស់ទំនាស់បច្ចុប្បន្ន ពិតជាធ្វើឲ្យច្បាប់សមុទ្រអន្តរជាតិ (UNCLOS) ស្ថិតក្នុងភាពរង្គោះរង្គើ។ 

ជាក់ស្តែងដូចជាករណីអាមេរិកស្ទាក់ចាប់នាវាដឹកប្រេង Marinera ក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិក្បែរប្រទេសស្កុតឡែនអ៊ីចឹង។ សកម្មភាពនេះ អាចធ្វើឲ្យមហាអំណាចផ្សេងទៀតដូចជារុស្ស៊ីឬចិនយកតម្រាប់តាម តាមរយៈការប្រើកម្លាំងបាយស្ទាក់ចាប់នាវាដែលខ្លួនសង្ស័យក្នុងតំបន់ឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដែរ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ការប្រើប្រាស់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចមកធ្វើជាមូលហេតុដើម្បីឡោមព័ទ្ធផ្លូវទឹក បានធ្វើឲ្យនាវាដឹកទំនិញស៊ីវិលទាំឡាយ លែងមានសុវត្ថិភាពទៀតផង។

ទន្ទឹមនោះ ទំនាស់រវាងមហាអំណាចពិភពលោក ក៏កំពុងធ្វើឲ្យច្រកសមុទ្រយុទ្ធសាស្ត្រ ក្លាយជាទីលានប្រកួតប្រជែងយោធាផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាច្រកសមុទ្រ Malacca អ៊ីចឹង! ការប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងអាមេរិកនិងចិន ក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក នាំឲ្យច្រកនេះប្រឈមនឹងការបិទខ្ទប់ ឬការយាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដែលប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញពីអាស៊ីទៅអឺរ៉ុប។

ចំណែក ច្រកសមុទ្រ Hormuz វិញ, ភាពតានតឹងរវាងអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរុស្ស៊ី តែងតែរុញឲ្យច្រកដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏ធំបំផុតលើលោកមួយនេះប្រឈមនឹងការបិទបណ្ដោះអាសន្ន។

មិនត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ដើម្បីគេចពីទណ្ឌកម្ម មហាអំណាចមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ «នាវាខ្មោច» ដែលគ្មានការធានារ៉ាប់រងច្បាស់លាស់ និងប្តូរឈ្មោះឬទង់ជាតិញឹកញាប់។

នាវាទាំងនេះច្រើនតែចាស់ៗ និងមិនសូវមានសុវត្ថិភាព ដែលអាចឈានដល់ការបុកគ្នា ឬលេចធ្លាយប្រេងក្នុងកម្រិតមហន្តរាយដល់បរិស្ថានសមុទ្រ ហើយវត្តមាននាវាដែលមិនច្បាស់អត្តសញ្ញាណ ធ្វើឲ្យកងទ័ពជើងទឹក ងាយនឹងភាន់ច្រឡំ និងឈានដល់ការប្រើអាវុធតែម្តង។

អ្វីដែលកាន់តែគ្រោះថ្នាក់ជាងនេះគឺ នៅពេលមហាអំណាចរវល់តែឈ្លោះគ្នា ស្ថិរភាពនៅតំបន់មួយចំនួនដូចជាសមុទ្រក្រហម ឬឈូងសមុទ្រ Aden នឹងចុះខ្សោយ ដែលហុចឱកាសឲ្យក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ ដូចជាក្រុម Houthi ឬក្រុមចោរសមុទ្រ បើកការវាយប្រហារលើនាវាដឹកទំនិញបានកាន់តែងាយស្រួល៕

អត្ថបទ៖ សុខ សុវណ្ណ