ដើមហេតុដែលនាំ​ឲ្យ​របបរាជានិយមអ៊ីរ៉ង់រលាយសាបសូន្យ

កាលពីខែមករា​ឆ្នាំ​១៩៧៩ ពិភពលោកបានសំឡឹង​មើលរបបរាជានិយមដ៏ចំណាស់បំផុតមួយលើផែនដី បានដួលរលំក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្លាក់ចុះនៃអំណាចរបស់ព្រះចៅ Shah Mohammad Reza Pahlavi មិនមែនបណ្តាលមកពីការឈ្លានពានពីបរទេសនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការផ្ទុះឡើងនៃកំហឹងរបស់ប្រជាជនយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែលបានសន្សំទុកជាច្រើនទសវត្សរ៍។

បញ្ហាបានចាប់ផ្តើមឡើងនៅពេលដែលស្ដេចសាហ៍បានព្យាយាមបង្ខំ​ឲ្យ​ប្រទេសអ៉ីរ៉ង់ដើរទៅមុខលឿនពេក។ យុទ្ធនាការ «បដិវត្តន៍ស» របស់ទ្រង់បានធ្វើ​ឲ្យសាលារៀន និងផ្លូវថ្នល់មានភាពទំនើប ហើយថែមទាំងផ្តល់សិទ្ធិដល់ស្ត្រីកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែវាបានធ្វើ​​ឲ្យ​ប៉ះពាល់ដល់ជំនឿសាសនារបស់ប្រទេស។ អ្នកស្រែចំការ​ក្រីក្ររាប់លាននាក់បានសម្រុកមកទីក្រុងដើម្បីរកការងារធ្វើ ប៉ុន្តែបែរជាត្រូវជួបការលំបាកដោយសារទំនិញឡើងថ្លៃ ខណៈដែលស្ដេចសាហ៍ និងមន្ត្រីជិតស្និទ្ធរស់នៅក្នុងជីវភាពសោយសុខហួសហេតុ។ សម្រាប់មនុស្សជាច្រើន ស្ដេចសាហ៍មើលទៅដូចជាអ្នកដឹកនាំដែលខ្វល់តែពីការធ្វើខ្លួន​ឲ្យ​ដូចបស្ចិមប្រទេស និងធ្វើ​​ឲ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិកពេញចិត្ត ជាងការជួយប្រជាជនខ្លួនឯង។

នៅពេលដែលភាពមិនសុខចិត្តកាន់តែរីកធំឡើង ស្ដេចសាហ៍បានក្តោបក្តាប់អំណាចកាន់តែខ្លាំង។ ទ្រង់បានហាមឃាត់គណបក្សនយោបាយដទៃទៀត និងប្រើប្រាស់នគរបាលសម្ងាត់ SAVAK ដើម្បីបំបិទមាត់អ្នកដែលរិះគន់។ ដោយសារគ្មានកន្លែងសុវត្ថិភាពសម្រាប់និយាយរឿងនយោបាយ ប្រជាជនអ៉ីរ៉ង់ក៏បាននាំគ្នាទៅកាន់វិហារសាសនាវិញ។ ពួកបព្វជិតសាសនា ដែលដឹកនាំដោយលោក Ayatollah Khomeini បានក្លាយជាសំឡេងតែមួយគត់ដែលហ៊ានប្រឆាំងនឹងស្ដេចសាហ៍។ សាររបស់លោក Khomeini បានសន្យាថានឹងនាំយកតម្លៃសាសនាអ៉ីស្លាមមកវិញ និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលបម្រើអ្នកក្រីក្រ។

នៅចុងឆ្នាំ​១៩៧៨ ស្ថានភាពបានប្រែជាហិង្សា។ បាតុកម្មដ៏ធំបានពាសពេញដងផ្លូវ ហើយនៅពេលដែលយោធាបានបាញ់ប្រហារលើហ្វូងមនុស្ស កំហឹងកាន់តែឆេះសន្ធោសន្ធៅឡើង។ អ្វីដែលមហាជនមិនបានដឹងគឺ ស្ដេចសាហ៍កំពុងមានជំងឺមហារីកជាសម្ងាត់ ដែលធ្វើ​ឲ្យ​ទ្រង់អស់កម្លាំង និងមិនអាចសម្រេចចិត្តបានច្បាស់លាស់ថាតើគួរតតាំង ឬស្វែងរកសន្តិភាព។ នៅថ្ងៃទី១៦​ខែមករា ឆ្នាំ​១៩៧៩ ដោយដឹងខ្លួនថា ទ្រង់បានបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើប្រជាជននិងកងទ័ព ស្ដេចសាហ៍បានឡើងយន្តហោះចាកចេញពីប្រទេសអ៉ីរ៉ង់ជារៀងរហូត។ ការចាកចេញរបស់ទ្រង់បានកត់សម្គាល់នូវការបញ្ចប់នៃរបបស្ដេចពែរ្សដែលមានអាយុកាល ២ ៥០០​ឆ្នាំ និងជាការចាប់ផ្តើមនៃសាធារណរដ្ឋអ៉ីស្លាម៕

ដោយ៖ ឈាង