ផលវិបាកធំៗរបស់ប៉ាគីស្ថាន ក្នុងនាមជា អ្នកសម្របសម្រួលសន្តិភាពពិភពលោក

នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយអន្តរជាតិដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍​ នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បាននិងកំពុងព្យាយាមបោះជំហានចូលទៅក្នុងតួនាទីថ្មីមួយ នោះគឺ «អ្នកសម្របសម្រួលសន្តិភាព»។ ជាក់ស្តែង កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ កន្លងទៅនេះ ទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ បានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចចរចាជាប្រវត្តិសាស្ត្រ (Islamabad Talks) ដើម្បីសម្របសម្រួលការឈប់បាញ់ និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់។

ដ្បិត​ការប៉ុនប៉ងនេះ បានធ្វើឱ្យប៉ាគីស្ថាន ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក៏ដោយ ក៏​អ្នកវិភាគភូមិសាស្ត្រនយោបាយ យល់ឃើញថា ដំណើរផ្លូវមួយនេះ មិនមែនងាយស្រួល​នោះទេ គឺប៉ាគីស្ថានកំពុងប្រឈមមុខនឹងផលវិបាក និងសម្ពាធធំៗចំនួន ៣ ដែលកំពុងគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពផ្ទាល់ខ្លួន។

---

១. ការរក្សាតុល្យភាពរវាងមហាអំណាច៖ សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីរ៉ង់ និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត

ផលវិបាកដ៏ធំបំផុតរបស់ប៉ាគីស្ថាន គឺការព្យាយាមផ្គាប់ចិត្តភាគីជម្លោះ ដែលមានផលប្រយោជន៍ផ្ទុយគ្នាទាំងស្រុង។ ប៉ាគីស្ថាន ត្រូវការរក្សាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈពេលដែលខ្លួនមានព្រំដែនជាប់ជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ លើសពីនេះ ប៉ាគីស្ថានក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិយុទ្ធសាស្ត្រ ជាមួយព្រះរាជាណាចក្រអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (ដែលជាគូប្រជែងរបស់អ៊ីរ៉ង់) ដែលចែងថា ការវាយប្រហារណាមួយលើអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នឹងត្រូវចាត់ទុកជាការវាយប្រហារ​លើប៉ាគីស្ថានដែរ។

យោងតាមការវិភាគរបស់វិទ្យាស្ថាន Stimson Center សម្ពាធការទូតនេះ អាចនឹងបែកបាក់ភ្លាមៗ ប្រសិនបើសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងភាគីផ្សេងទៀតផ្ទុះឡើងវិញ ព្រោះអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នឹងរំពឹងឱ្យប៉ាគីស្ថានចូលរួមការពារខ្លួន តាមកិច្ចព្រមព្រៀងយោធា ដែលនេះនឹងរុញឱ្យប៉ាគីស្ថានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងជម្លោះដោយផ្ទាល់ជាក់ជា​មិនខាន។

២. ផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខផ្ទៃក្នុងប្រទេស

ការដើរតួជាអ្នកសម្របសម្រួលរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានយ៉ាងខ្លាំង ដល់សន្តិសុខផ្ទៃក្នុងរបស់ប៉ាគីស្ថាន។ នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន មានប្រជាជនកាន់សាសនាឥស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីត (Shi’ite) ប្រមាណ ២០% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។ នៅពេលដែលមានភាពតានតឹង ឬការវាយប្រហារណាមួយលើមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ វាតែងតែបង្កឱ្យមានបាតុកម្មហិង្សាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ នៅក្នុងទីក្រុងភាគខាងជើងនៃប្រទេសប៉ាគីស្ថាន រហូតដល់ថ្នាក់រដ្ឋាភិបាលត្រូវប្រកាសបម្រាមគោចរ។

ការសិក្សាពី Stimson Center ដដែល បានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើការចរចាសន្តិភាព ដែលដឹកនាំដោយទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ត្រូវបរាជ័យ វានឹងរុញច្រានឱ្យជម្លោះនិកាយសាសនា នៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ផ្ទុះឡើងកាន់តែខ្លាំង ដែលជាការគំរាមកំហែងដល់ស្ថិរភាពសង្គមផ្ទាល់ខ្លួន។

៣. វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏រ៉ាំរ៉ៃ និងការខ្វះខាតទំនុកចិត្តអន្តរជាតិ

ទោះបីជាមេទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថាន ព្យាយាមបង្ហាញមុខមាត់ជា «អ្នកបង្កើតសន្តិភាព» យ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែបញ្ហាផ្ទៃក្នុងដ៏ទន់ជ្រាយ បានធ្វើឱ្យឥទ្ធិពលការទូតរបស់ខ្លួនមានកម្រិត។ ប៉ាគីស្ថាន កំពុងរងការរំជើបរំជួលដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ការកើនឡើងនៃអតិផរណា និងអស្ថិរភាពនយោបាយផ្ទៃក្នុង។

យោងតាមរបាយការណ៍វិភាគរបស់សារព័ត៌មាន Eurasia Review ភាពលេចធ្លោលើឆាកអន្តរជាតិតែមួយមុខ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ ដរាបណាប៉ាគីស្ថានមិនទាន់អាចដោះស្រាយបញ្ហាកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងអភិបាលកិច្ចក្នុងស្រុកបាន។ លើសពីនេះ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមប្រដាប់អាវុធ នាពេលកន្លងមក នៅតែធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសលោកខាងលិច មានមន្ទិលសង្ស័យ និងខ្វះទំនុកចិត្តទាំងស្រុង លើភាពស្មោះត្រង់របស់ប៉ាគីស្ថាន ក្នុងនាមជាអ្នកសម្របសម្រួលអព្យាក្រឹត នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ United Service Institution of India។

សរុបមក ការឈានជើងចូលធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលសន្តិភាពពិភពលោក គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ប្រថុយប្រថានមួយ សម្រាប់ប៉ាគីស្ថាន។ វាអាចជួយលើកមុខមាត់ប្រទេសនៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងទាក់ទាញការវិនិយោគពីមហាអំណាច ដូចជា អាមេរិក និងចិន ប៉ុន្តែវាក៏អាចក្លាយជាអន្ទាក់យុទ្ធសាស្ត្រ ដែលធ្វើឱ្យប៉ាគីស្ថានរងការគាបសង្កត់ជុំទិស និងបង្កជាភ្លើងសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុង ប្រសិនបើការទូតមួយនេះ ដើរខុសជំហានតែបន្តិច៕

អត្ថបទ៖ ឈាង