មូលហេតុដែលមនុស្សស្គម ក៏មានខ្លាញ់រុំថ្លើមដែរ

ចំពោះមនុស្សស្គមនៅតែមានខ្លាញ់រុំថ្លើម ដោយសារមូលហេតុជាច្រើនដូចជាខ្លាញ់ក្នុងពោះ ហ្សែន ជំងឺទឹកនោមផ្អែម របបអាហារមិនល្អ កង្វះលំហាត់ប្រាណ និងថ្នាំពេទ្យ។ ស្របពេលដែល ជំងឺមួយនេះហាក់ដូចជាកើតឡើងតែចំពោះមនុស្សដែលធាត់ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ ឬមានរោគសញ្ញាមេតាបូលីស។

យោងតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lam Nguyen Thuy An មន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្ត្រ និងឱសថស្ថាន ទីក្រុងហូជីមិញ ខ្លាញ់រុំថ្លើមដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាជំងឺថ្លើមខ្លាញ់មិនមែនដោយសារគ្រឿងស្រវឹង (NAFLD) គឺជាស្ថានភាពនៃការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ នៅក្នុងថ្លើមដែលមិនទាក់ទងនឹងការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង។

ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថាប្រហែល ១០-២០% នៃមនុស្សដែលមានខ្លាញ់រុំថ្លើមគឺស្គម ជាមួយនឹងសន្ទស្សន៍ម៉ាសរាងកាយធម្មតាទាំងស្រុង (BMI)។

ហេតុផលខាងក្រោមធ្វើឲ្យមនុស្សដែលមានទម្ងន់ធម្មតាទំនងជានៅតែមានខ្លាញ់រុំថ្លើម។

ខ្លាញ់ក្នុងពោះ និងការរំលាយអាហារមិនប្រក្រតី ខ្លាញ់ក្នុងពោះគឺជាប្រភេទជាតិខ្លាញ់ដែលប្រមូលផ្តុំនៅជុំវិញថ្លើម សរសៃឈាម និងពោះវៀន។ វាអាចបង្កជំងឺមេតាបូលីសបានយ៉ាងងាយស្រួល សូម្បីតែចំពោះមនុស្សដែលមានរាងកាយស្គមក៏ដោយ។ ជាធម្មតា ថ្លើមបំប្លែងជាតិស្ករទៅជាថាមពល។

ប្រសិនបើរាងកាយខ្វះជាតិស្ករ (ដោយសារតែរបបអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬការសម្រកទម្ងន់ច្រើនពេក) ថ្លើមត្រូវបង្ខំចិត្តប្រើខ្លាញ់ជំនួសវិញ។ បរិមាណជាតិខ្លាញ់ដែលប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងថ្លើមតាមពេលវេលានឹងបណ្តាលឲ្យមានការប្រមូលផ្តុំ និងជំងឺ។

ហ្សែន និងជំងឺមេតាបូលីស មនុស្សមួយចំនួនមានហ្សែន ដែលធ្វើឲ្យពួកគេងាយនឹងកើតជំងឺមេតាបូលីសខ្លាញ់ ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺថ្លើមខ្លាញ់។

ជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីន ជាតិស្ករក្នុងឈាមខ្ពស់ ក៏អាចធ្វើឲ្យថ្លើមងាយនឹងកើតជំងឺខ្លាញ់ សូម្បីតែចំពោះអ្នកដែលមិនធាត់ក៏ដោយ។

របបអាហារមិនមានតុល្យភាព ការទទួលទានជាតិខ្លាញ់ឆ្អែត ស្ករ និងអាហារកែច្នៃច្រើនអាចបង្កើនការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងថ្លើម ទោះបីជាវាមិនបណ្តាលឲ្យឡើងទម្ងន់ច្រើនក៏ដោយ។

ការញ៉ាំបួសមិនមែនជាវិទ្យាសាស្ត្រ ឬការតមអាហារច្រើនពេក បណ្តាលឲ្យរាងកាយខ្វះសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗ ដែលបណ្តាលឲ្យមានអតុល្យភាពនៃការរំលាយអាហារខ្លាញ់។

ខ្វះលំហាត់ប្រាណ មនុស្សស្គមដែលអង្គុយស្ងៀមក៏មានហានិភ័យនៃជំងឺមេតាបូលីសខ្លាញ់ ដែលនាំឲ្យកើតជំងឺថ្លើមខ្លាញ់។

ផលប៉ះពាល់នៃថ្នាំ និងកត្តាផ្សេងៗទៀត ថ្នាំមួយចំនួនដូចជាថ្នាំ corticosteroids, tamoxifen, amiodarone derivatives អាចបង្កើនការប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់នៅក្នុងថ្លើម។ ការជក់បារី និងការផឹកស្រាបៀរ និងគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ទោះបីជាមិនមានជាតិខ្លាញ់ក៏ដោយ ក៏អាចបំផ្លាញថ្លើម និងប្រមូលផ្តុំជាតិខ្លាញ់ផងដែរ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត An បានមានប្រសាសន៍ថា “មនុស្សស្គមច្រើនតែគិតថាពួកគេមិនស្ថិតនៅក្នុងក្រុមហានិភ័យទេ ដូច្នេះពួកគេមិនទៅពិនិត្យ ឬពិនិត្យសុខភាពទេ។ នៅពេលដែលជំងឺត្រូវបានរកឃើញ វាបានវិវត្តទៅជាជំងឺរលាកថ្លើមដែលមិនមានជាតិអាល់កុល (NASH) ដែលបណ្តាលឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម ខ្សោយថ្លើម និងសូម្បីតែមហារីកថ្លើម ដោយបន្ថែមថា ការសិក្សាមួយចំនួនបង្ហាញថា អត្រានៃផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរចំពោះមនុស្សស្គមគឺស្រដៀងគ្នា ឬខ្ពស់ជាងក្រុមមនុស្សធាត់។

ដូច្នេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អាន ណែនាំថា មនុស្សគ្រប់គ្នាគួរតែការពារថ្លើម និងការពារជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមដោយ៖

• រក្សារបបអាហារដែលមានសុខភាពល្អ៖ ញ៉ាំបន្លែបៃតង សណ្តែក ត្រី គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងប្រូតេអ៊ីនឲ្យបានច្រើន។ កំណត់ជាតិស្ករ ភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល តែទឹកដោះគោ អាហារកែច្នៃ អាហារចៀន ខ្លាញ់សត្វ និងភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល។
• បង្កើនលំហាត់ប្រាណ៖ ហាត់ប្រាណយ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយកុំសម្រាកលើសពី ២ ថ្ងៃដោយមិនហាត់ប្រាណ។ មនុស្សពេញវ័យគួរតែចំណាយពេលប្រហែល ១៥០ នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ធ្វើលំហាត់សាមញ្ញៗ ដោយរក្សាទម្លាប់ហាត់ប្រាណដើម្បីគាំទ្រដល់ការរំលាយអាហារខ្លាញ់ឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
• គ្រប់គ្រងជំងឺមូលដ្ឋាន៖ ប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺខ្លាញ់ក្នុងឈាម ជំងឺលើសឈាម សូមគ្រប់គ្រងវាឲ្យបានដិតដល់តាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ។ អ្នកគួរតែពិនិត្យអង់ស៊ីមថ្លើម ខ្លាញ់ក្នុងឈាម និងថតអ៊ុលត្រាសោនពោះយ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងមួយឆ្នាំ។
• ចៀសវាងកត្តាហានិភ័យ៖ កុំជក់បារី កំណត់គ្រឿងស្រវឹង។ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលប្រើថ្នាំដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ថ្លើម ហើយតែងតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យរបស់អ្នក៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអានខាងក្រោមនេះ៖

អាហារប៉ុន្មានមុខនេះ មានផ្ទុកទង់ដែងច្រើន ក៏ជួយឲ្យសុខភាពល្អប្រសើរ