វិបត្តិប្រេង និងការទូតបែប​លឹបលៗ ជា​ល្បែង​សង្រ្គាមត្រជាក់រវាង​អាមេរិក និង​គុយបា

នៅក្នុងល្បែងវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលដ៏តានតឹងនៃសតវត្សទី២១នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក និងគុយបា កំពុងជាប់គាំងក្នុងស្ថានភាពប្រឈមមុខដាក់គ្នា ដែលមានទាំងការលួងលោមតាមច្រកក្រោយ​ដ៏អាថ៌កំបាំង និងការច្របាច់កផ្នែកថាមពលយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅ។

យោងតាម​ការ​ផ្សាយ​របស់ Al Jazeera កាលពីថ្ងៃចន្ទ​ទី​២​ខែ​កុម្ភៈ​ឆ្នាំ​២០២៦ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសគុយបា លោក Carlos Fernandez de Cossio បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាការអង្គុយនៅតុចរចាផ្លូវការនៅតែជាក្តីសង្ឃឹមដ៏ឆ្ងាយក៏ដោយ ក៏សត្រូវចាស់ទាំងពីរបានចាប់ផ្តើមខ្សឹបខ្សៀវគ្នាតាមរយៈស្រមោលការទូត ដោយការផ្លាស់ប្តូរសារតាមរយៈស្ថានទូតរៀងៗខ្លួន។ ការព្យាយាមទាក់ទងគ្នា​បែប​លឹបលៗ​នេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីការអះអាងដ៏គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើលរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបានលើកឡើងពីភូមិគ្រឹះ Mar-a-Lago របស់​លោក​​ ថា កិច្ចព្រមព្រៀងមួយជិតនឹងលេចរូបរាងឡើង ដែលជាសម្តីផ្ទុយស្រឡះពីការចាត់ទុកគុយបា​ពី​មុន​ថាជា «ការគំរាមកំហែងមិនធម្មតា» ដល់សន្តិសុខអាមេរិក។

ដ្បិត​​មាន​ដំណឹង​អំពី​​ការ​ជជែក​គ្នា​តាម​រយៈ​ការទូត ពន្លឺភ្លើងនៅពាសពេញកោះគុយបាកំពុងតែត្រៀម​​រលត់សូន្យឈឹង​។ នៅក្នុងចំណាត់ការដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីផ្តាច់សរសៃឈាមថាមពលចុងក្រោយរបស់គុយបា លោក​ត្រាំ​បានប្រកាសនៅវិមានប្រធានាធិបតីថា ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដែលជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ប្រេងដ៏ស្មោះត្រង់បំផុតរបស់គុយបា នឹងបញ្ឈប់ការដឹកជញ្ជូន។ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ការគំរាមកំហែងនៃពន្ធគយសងសឹក ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនហាក់ដូចជាបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបង្ខំអ្នកជិតខាងក្នុងតំបន់​ឲ្យ​បោះបង់ទីក្រុងហាឡាវ៉ាន ដែលធ្វើ​ឲ្យ​ការហ៊ុមព័ទ្ធប្រេងឥន្ធនៈទាំងស្រុងបានសម្រេចជាស្ថាពរ បណ្តាល​ឲ្យ​រដ្ឋធានីមួយនេះជួបវិបត្តិដាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងតម្លៃអាហារហក់ឡើងខ្ពស់កប់ពពក។ យុទ្ធនាការ «សម្ពាធជាអតិបរមា» នេះ មានគោលបំណងប្រើប្រាស់ការច្របាច់កសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីបង្ខំ​ឲ្យ​មានការចុះញ៉ម ដែលទណ្ឌកម្មរាប់ទសវត្សរ៍មុនៗមិនអាចធ្វើទៅបាន។

លទ្ធផលចុងក្រោយនៃល្បែងនេះ នៅតែជាអាថ៌កំបាំងរវាងការស៊ូទ្រាំខាងនយោបាយ និងការរស់រានខាងសេដ្ឋកិច្ច។ ទីក្រុងហាឡាវ៉ានបានបង្ហាញសញ្ញានៃការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ «កិច្ចសន្ទនាប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ» ប៉ុន្តែបានដាក់ខ្សែបន្ទាត់ក្រហមយ៉ាងរឹងមាំ ដោយប្រកាសថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញសង្គមនិយម និងការគ្រប់គ្រងផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន គឺមិនអាចយកមកចរចាបានដាច់ខាត។ ខណៈដែលរដ្ឋបាលលោកត្រាំ កំពុងភ្នាល់លើការដួលរលំទាំងស្រុងនៃវិស័យថាមពលរបស់គុយបា ដើម្បីបង្ខំ​ឲ្យ​មានការផ្លាស់ប្តូរ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ មន្ត្រីគុយបា​ក៏​កំពុងរំពឹងលើប្រតិកម្មតបតពីអន្តរជាតិដើម្បីបំបែកការឡោមព័ទ្ធនេះផងដែរ៕

ប្រែសម្រួល៖ ឈាង