ភ្លើងសង្គ្រាមឆាបឆេះជាថ្មីរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់៖ តើអ៊ុយក្រែន នឹងត្រូវរងគ្រោះ ឬចំណេញពីវិបត្តិនេះ?

សភាពការណ៍ពិភពលោក កំពុងតែមានការប្រែប្រួលយ៉ាងគំហុក បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដ៏ផុយស្រួយរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានដួលរលំទាំងស្រុង។ ការវាយប្រហារសងសឹកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ច្រកសមុទ្រ Hormuz មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាឡើងកម្តៅខ្លាំងនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏កំពុងបង្កើតជាសំណួរភូមិសាស្ត្រនយោបាយយ៉ាងធំមួយផងដែរថា តើជម្លោះផ្ទុះអាវុធជាថ្មីនេះ នឹងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងណាដល់សង្គ្រាម ដែលកំពុងបន្តនៅអ៊ុយក្រែន?

យោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់សារព័ត៌មាន The Guardian ភាពតានតឹងបានផ្ទុះឡើងដល់ចំណុចកំពូល នៅពេលដែលកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់ បានបើកការវាយប្រហារលើនាវាពាណិជ្ជកម្មចំនួន ៣គ្រឿងនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យបញ្ជាការដ្ឋានកណ្តាលអាមេរិក (CENTCOM) បើកការវាយប្រហារតាមអាកាសយ៉ាងចាស់ដៃទៅលើគោលដៅជាង ៨០កន្លែងរបស់អ៊ីរ៉ង់។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានសម្រេចលុបចោលការលើកលែងទណ្ឌកម្មប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ភ្លាមៗផងដែរ ដែលនេះជាការប្រកាសបិទបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ដែលទើបតែចុះហត្ថលេខា កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅ។

ខណៈពេលដែលខ្សែភ្នែកពិភពលោកទាំងមូល កំពុងសម្លឹងមើលទៅមជ្ឈិមបូព៌ា អ្នកវិភាគបានមើលឃើញថា វិបត្តិនេះនឹងជះឥទ្ធិពលទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានទៅលើសមរភូមិនៅអ៊ុយក្រែន ដោយក្នុងនោះផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានហាក់មានទម្ងន់ធ្ងន់ធ្ងរជាង។

ការបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់ និងជំនួយយោធាពីអ៊ុយក្រែន

ផលប៉ះពាល់ដ៏ធំបំផុត និងភ្លាមៗសម្រាប់ទីក្រុងកៀវ គឺការបាត់បង់ការយកចិត្តទុកដាក់ពីសំណាក់លោកខាងលិច។ យោងតាមការវិភាគជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់វិទ្យាស្ថាន GLOBSEC ការផ្ទុះអាវុធរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានធ្វើឱ្យបញ្ហាសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែន ដែលធ្លាប់តែជាចំណុចកណ្តាលនៃរបៀបវារៈរបស់លោកខាងលិច អស់រយៈពេលជិត ៤ឆ្នាំមកនេះ ត្រូវធ្លាក់មកនៅទំព័រក្រោយៗនៃព័ត៌មានអន្តរជាតិ។ វាមិនត្រឹមតែជាការបាត់បង់ការចាប់អារម្មណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែធនធានយោធាពិតប្រាកដ ដូចជា គ្រាប់រំសេវកម្រិតធ្ងន់ និងប្រព័ន្ធការពារអាកាសទំនើបៗ (ដូចជា មីស៊ីល Patriot) ដែលអ៊ុយក្រែនកំពុងត្រូវការជាចាំបាច់ ក៏អាចនឹងត្រូវសហរដ្ឋអាមេរិកបង្វែរទិសដៅយកទៅការពារមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួន និងសម្ព័ន្ធមិត្តនៅតំបន់ឈូងសមុទ្រពែក្សវិញដែរ។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យអ៊ុយក្រែនប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតអាវុធកាន់តែខ្លាំង ក្នុងការទប់ទល់នឹងរុស្ស៊ី។

រុស្ស៊ីចំណេញសេដ្ឋកិច្ចពីតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ

ទន្ទឹមនោះ ការគំរាមកំហែង និងការបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដោយសារតែជម្លោះនេះ បានធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងឆៅនៅលើទីផ្សារពិភពលោកហក់ឡើងយ៉ាងគំហុក។ ការកើនឡើងនៃតម្លៃថាមពលនេះ គឺជាឱកាសមាស សម្រាប់ប្រទេសរុស្ស៊ីដែលជាប្រទេសនាំចេញប្រេងដ៏ធំមួយ។ ប្រាក់ចំណូលបន្ថែមយ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ពីការលក់ប្រេងក្នុងតម្លៃខ្ពស់ នឹងជួយដកដង្ហើម និងផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងក្រាស់ក្រែលដល់វិមានក្រឹមឡាំង ដើម្បីបន្តយុទ្ធនាការយោធារបស់ខ្លួននៅអ៊ុយក្រែន ទោះបីជាត្រូវរងទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការព្យាយាមបិទខ្ទប់ហិរញ្ញវត្ថុពីលោកខាងលិចយ៉ាងណាក៏ដោយ។

ចំណុចវិជ្ជមាន៖ ការចុះខ្សោយនៃសម្ព័ន្ធភាពយោធារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជម្លោះនេះក៏អាចផ្តល់ផលចំណេញខាងយុទ្ធសាស្ត្រខ្លះដល់អ៊ុយក្រែនផងដែរ។ អ៊ីរ៉ង់ គឺជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ដ្រូនអត្តឃាតប្រភេទ Shahed និងបច្ចេកវិទ្យាមីស៊ីលយ៉ាងសំខាន់ទៅឱ្យរុស្ស៊ី ដើម្បីយកទៅវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពល និងទីក្រុងនានារបស់អ៊ុយក្រែន។ ដូចដែលវិទ្យាស្ថាន Chatham House បានលើកឡើង ការដែលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវរងការវាយប្រហារផ្ទាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងធ្វើឱ្យសមត្ថភាពផលិតកម្មយោធា និងឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ត្រូវរងការខូចខាតយ៉ាងដំណំ។ ការចុះខ្សោយនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របស់អ៊ីរ៉ង់ នឹងកាត់បន្ថយសមត្ថភាព ក្នុងការបញ្ជូនអាវុធទៅជួយរុស្ស៊ី ទោះបីជាបច្ចុប្បន្នរុស្ស៊ី បានចាប់ផ្តើមបង្កើតរោងចក្រផលិតដ្រូនដោយខ្លួនឯងខ្លះហើយក៏ដោយ។

សរុបមកវិញ ទោះបីជាការចុះខ្សោយរបស់អ៊ីរ៉ង់ អាចជួយសម្រាលបន្ទុកយោធាមួយផ្នែកនៅលើសមរភូមិអ៊ុយក្រែនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែការបង្វែរជំនួយអាវុធ និងការយកចិត្តទុកដាក់របស់អាមេរិកទៅកាន់មជ្ឈិមបូព៌ា រួមផ្សំនឹងការហក់ឡើងនៃតម្លៃប្រេងដែលផ្តល់ផលចំណេញដល់រុស្ស៊ី គឺជាកត្តាប្រឈមដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ទីក្រុងកៀវ។ វិបត្តិទាំងពីរនេះ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា សង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបខាងកើត មិនមែនជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែកពីគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែវាជាសរសៃឈាមភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលជះឥទ្ធិពល និងចងភ្ជាប់គ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុត៕

អត្ថបទ៖ ឈាង