តើទោសលបធ្វើឃាតប្រធានាធិបតីអាមេរិក ធ្ងន់ធ្ងរ​កម្រិតណា?

នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ការប៉ុនប៉ង ឬការធ្វើឃាតប្រធានាធិបតី មិនមែនជាបទល្មើសធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ការវាយប្រហារលើសន្តិសុខជាតិ និងស្ថិរភាពនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញទាំងមូល។ ផ្អែកតាមក្រមច្បាប់សហរដ្ឋអាមេរិក មាត្រា១៧៥១ (18 U.S. Code § 1751) ទោសទណ្ឌសម្រាប់សកម្មភាពទាំងនេះ ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដែលអាចឈានដល់ការកាត់ទោសប្រហារជីវិត ឬដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។

កម្រិតនៃទោសទណ្ឌតាមប្រភេទបទល្មើស

យោងតាមប្រភពច្បាប់ពី បណ្ណាល័យច្បាប់ Cornell (Cornell Law School) និងគេហទំព័រច្បាប់ FindLaw ទោសទណ្ឌត្រូវបានបែងចែកជាច្រើនកម្រិតដូចខាងក្រោម៖

ការធ្វើឃាតបានសម្រេច៖ ប្រសិនបើជនល្មើសធ្វើឃាតប្រធានាធិបតី ឬអនុប្រធានាធិបតីបានសម្រេច ជននោះនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងទោស «ប្រហារជីវិត» ឬ «ដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត» ដោយគ្មានការលើកលែង។

ការប៉ុនប៉ងធ្វើឃាត៖ ទោះបីជាការលបធ្វើឃាតនោះមិនបានសម្រេច ឬគ្រាន់តែជាការរៀបចំផែនការក៏ដោយ ជនល្មើសនៅតែត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ «អស់មួយជីវិត» ឬក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដែលតុលាការយល់ថាខ្ពស់បំផុត។

ការសមគំនិត៖ ប្រសិនបើមនុស្សពីរនាក់ ឬច្រើននាក់ រៀបចំផែនការរួមគ្នាដើម្បីសម្លាប់ប្រធានាធិបតី ពួកគេទាំងអស់នឹងត្រូវទទួលទោសដូចអ្នកអនុវត្តផ្ទាល់ដែរ ពោលគឺអាចឈានដល់ការប្រហារជីវិត បើមានការស្លាប់កើតឡើងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នោះ។

ការគំរាមកំហែង៖ សូម្បីតែការគំរាមកំហែងតាមសម្តី ឬតាមរយៈសំណេរ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជាបទល្មើសសហព័ន្ធ (ក្រោមមាត្រា៨៧១) ដែលអាចជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

ហេតុអ្វីបានជាច្បាប់នេះមានភាពតឹងរ៉ឹងខ្លាំង?

ច្បាប់សហព័ន្ធ ត្រូវបានពង្រឹងកាន់តែខ្លាំងបន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ឃាតកម្មលើលោក John F. Kennedy ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣។ មុនពេលនោះ ការសម្លាប់ប្រធានាធិបតី ជួនកាលត្រូវបានចាត់ទុកជាបទល្មើសកម្រិតរដ្ឋធម្មតា ប៉ុន្តែក្រោយមក អាមេរិកបានសម្រេចថា រាល់ការវាយប្រហារលើថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល គឺជាយុត្តាធិការរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធផ្ទាល់ (FBI និងភ្នាក់ងារសម្ងាត់ Secret Service)។

«រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ចាត់ទុកបទល្មើសនេះ ជាការគំរាមកំហែងដល់ដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ។ ជនល្មើសមិនត្រឹមតែត្រូវតតាំងនឹងច្បាប់រដ្ឋប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវប្រឈមមុខនឹងប្រព័ន្ធតុលាការសហព័ន្ធទាំងមូល»។ — សម្រង់សម្តីពី FindLaw៕

អត្ថបទ៖ ឈាង