ព័ត៌មានជាតិ

គម្រោង CAPFISH-Capture ជួយប្រជាសហគមន៍នេសាទស្រីចឹកយល់ពីតម្លៃនៃភាពគង់វង្សរបស់ត្រី

បានផុស

១ year មុន

នៅ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ៨ ឧសភា ២០២៥

ដោយ

សហគមន៍ស្រីចឹក ក្នុងឃុំកញ្ជរ ស្រុកកណ្ដៀង មានចំងាយប្រមាណ៣០គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តពោធិ៍សាត់។ ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍នេះប្រកបរបរជាអ្នកនេសាទដោយសារពួកគេនៅជិតបឹងធម្មជាតិដ៏ធំនៃកម្ពុជាស្រាប់គឺបឹងទន្លេសាប។

ពីមុនសហគមន៍នេះធ្លាប់រងគ្រោះពីការនេសាទត្រីខុសច្បាប់ ដែលមិនត្រឹមតែប្រព្រឹត្តិដោយអ្នកមកពីខាងក្រៅទេ តែក្នុងសហគមន៍ក៏មានផងដែរ។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

ប្រជាសហគមន៍ស្រីចឹកអ្នកស្រី យ៉ង សារី បានថ្លែងថា៖ «កាលពីមិនទាន់បង្កើតសហគមន៍គាត់(ពលរដ្ឋ)គាត់អត់មានរបរអីចឹងជួនកាលគាត់បង្កើតជាក្បាលឆក់(ត្រី)ដល់ពេលបង្កើតសហគមន៍គេហៅគាត់ទៅប្រជុំច្រើនដល់គាត់យល់ទៅក៏គាត់ឈប់រកទៅ»។

ត្រីកាន់តែខ្សត់ហើយពលរដ្ឋក៏ខំប្រឹងរកតាមមធ្យោបាយខុសច្បាប់ច្រើនឡើងដើម្បីរកត្រីឱ្យបានបំពេញតម្រូវការមួយថ្ងៃៗរបស់ខ្លួន។ ក្នុងពេលដែលពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ការឆក់ត្រី និងបង់សំណាញ់ក្រឡាញឹកជាដើមនោះ ជនល្មើសដែលមកពីខាងក្រៅចូលរួមជួយបំផ្លាញដែរ។

ប្រធានសហគមន៍នេសាទស្រីចឹកលោក ឌុក សុខា៖ «ពីមុនបទល្មើសដែលកើតឡើងមកនៅតំបន់ផ្សេងហើយវាហៀរចូលមកតំបន់យើង យើងព្រួយបារម្ភណាស់! យើងព្យាយាមបង្ក្រាប ផ្សព្វផ្សាយ ផ្ដល់ព័ត៌មានដល់ថ្នាក់ដឹកនាំដើម្បីជួយអន្តរគមន៍ធ្វើមិចឱ្យបង្ក្រាបបទល្មើសហ្នឹងឱ្យបាន»។

ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ជាឆ្នាំដែលមានការបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទធំបំផុតក្រោយពីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្ដេចតេជោព្រមានដកតំណែងអភិបាលខេត្តនៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចេញបើបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទមិនបាន។ ការបញ្ជានេះគឺបន្ទាប់ពីសម្ដេចទទួលបានរបាយការណ៍ពីការទន្ទ្រានដីព្រៃលិចទឹក និងបទល្មើសនេសាទពីរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុងពិធីបិទសន្និបាតការងារក្រសួងកសិកម្មកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ៖ «និយាយគ្នាឱ្យត្រង់ៗ ហើយក៏មិនចាំបាច់ធ្វើរដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម មិនចាំបាច់ធ្វើរដ្ឋមន្ត្រីធនធានទឹក មិនបាច់ធ្វើរដ្ឋមន្ត្រីបរិស្ថានអីទេ បើគ្រាន់តែធ្វើប៉ុណ្ណឹង ធ្វើមិនឈ្នះនោះ កុំធ្វើជាមេទាហាន មេប៉ូលីសបន្តទៀត អាឡូវមើល នាំគ្នាបន្ទាប់ពីហ្នឹងទៅនាំគ្នាធ្វើទៅ»។

វិធានការពេលនោះក៏ស្របគ្នាដែលគម្រោងរបស់អង្គការ FAO សហការជាមួយរដ្ឋបាលជលផលដាក់អនុវត្តន៍គម្រោងជំរុញកំណើនវិស័យជលផលប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាបន្នផ្នែកនេសាទ CAPFISH-Capture នៅតំបន់នេះ(២០២១-២០២៥)ផងដែរ។

គម្រោង CAPFISH-Capture គឺជាគម្រោងដែលបង្កើតឡើងដើម្បីលើកកម្ពស់ការអភិរក្សធនធានជលផល ការគ្រប់គ្រង ការអនុវត្តច្បាប់ជលផលក្នុងដែននេសាទទឹកសាប និងសមុទ្រ ព្រមទាំងលើកកម្ពសល់ភាពធន់នឹងអាកាសធាតុរបស់សហគមន៍នេសាទទាំងតំបន់បឹងទន្លេសាប និងតំបន់ឆ្នេរ។ តំណាងអង្គការ FAO ប្រចាំកម្ពុជាលោកស្រី Rebeacka Bell បានលើកឡើងថានៅ FAO មានគណៈកម្មការពិភពលោកដែលមានការព្រមពៀងដោយប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ថា ការនេសាទដែលមាននិរន្តរភាពគឺត្រូវមានការគ្រប់គ្រងឱ្យបានល្អ។

លោកស្រីថា៖ «តាមរយៈការគ្រប់គ្រងនូវទិន្នផលទឹកសាបនេះបានល្អយើងនឹងឃើញនូវវឌ្ឍនភាពដ៏សំបូរបែបនៃជីវចម្រុះក៏ដូចជាការការចូលរួមចំណែករបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធនិងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ យើងក៏ឃើញមានការកំណត់ព្រំដែននៃជលផលរបស់យើងថាតើក្នុងកម្រិតណាដែលសហគមន៍អាចធ្វើការនេសាទបាន និងកន្លែងណាដែលគេមិនអនុញ្ញាត»។

ងាកមកសហគមន៍ស្រីចឹកវិញ កាលពីដំបូងបញ្ហានេសាទខុសច្បាប់នៅមិនទាន់អាចដោះស្រាយបញ្ហាបានភ្លាមៗនៅឡើយទេដោយសារពលរដ្ឋនៅកង្វះការយល់ដឹង និងតម្រូវការក្រពះខ្លាំងជាងទៀតនោះតម្រូវឱ្យសហគមន៍បង្កើតវគ្គអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាលពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ជារឿយៗរហូតដល់ថ្ងៃមួយគឺពលរដ្ឋបាននាំយកឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ទៅប្រគល់ឱ្យសមត្ថកិច្ចតែម្ដង។

ប្រជាសហគមន៍ស្រីចឹកអ្នកស្រី យ៉ង សារី បានថ្លែងថា៖ «ពីមុនៗដូចថាគាត់អត់ទាន់មានការយល់ដឹងគាត់អាចលួចរកក្នងសហគមន៍នេះដែរដល់ពេលចាប់គាត់បានយកទៅអប់រំទៅដោះលែងគាត់វិញទៅគាត់យល់ដឹងច្រើនក៏គាត់យករបស់របរគាត់ទៅប្រគល់ឱ្យសហគមន៍ សហគមន៍ប្រគល់ឱ្យអាជ្ញាធរដែនដីដុតចោល។ ឥឡូវគាត់រាយមងរាយសន្ទូច គាត់បង់សំណាញ់ ចូកត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារ»។

ប្រជាសហគមន៍ស្រីចឹកអ្នកស្រី សេង ហួយ៖ «យើងជួយការពារមើលការខុសត្រូវ បើអ្នកណាធ្វើខុសច្បាប់ខុសអីយើងជួយគ្នាចឹងទៅមើលការខុសត្រូវចឹងទៅ។ ប្រជាជនចេះតែជួយគ្នាចឹងទៅ»។

អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម កញ្ញា អ៊ឹម រចនា បានលើកឡើងថា ភាពជោគជ័យនៃសហគមន៍ស្រីចឹកក៏ដូចជាភាពជោគជ័យនៃសហគមន៍នេសាទដទៃទៀតដែលទទួលបានអនុវត្តន៍គម្រោង CAPFISH-Capture ដូចគ្នា ហើយកញ្ញាសង្ឃឹមថាទោះបីគម្រោងនេះនឹងបិទបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២៥នេះក្ដីសហគមន៍នឹងនៅតែបន្តនិរន្តភាពរបស់ខ្លួន និងការចូលរួមជួយការពារធនធានជលផលបន្តទៀតដែរ។

កញ្ញា អ៊ឹម រចនា៖ «យើងក៏ឃើញមានសហគមន៍ដែលលូតខ្លាំង និងសហគមន៍ដែលលូតតាមសមាជីរ។ ប៉ុន្ដែយ៉ាងណាក៏ដោយតាមរយៈគម្រោងនេះយើងអាចធានាពីនិរន្តភាពធនធានជលផលទាំងទឹកសាបនិងទឹកប្រែជាពិសេសគឺនៅតំបន់ទឹកសាបតែម្ដងនៅតំបន់បឹងទន្លេសាបនេះ»។

គម្រោង CAPFISH-Capture ទទួលបានជំនួយពីសហភាពអឺរ៉ុបលើសហគមន៍ចំនួន២៥០នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាដោយក្នុងមួយសហគមន៍ទទួលបានទឹកប្រាក់១ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំដើម្បីជួយដល់ការគ្រប់គ្រងសហគមន៍។

តំណាងអនុប្រធានសហប្រតិបត្តិប្រចាំសហភាពអឺរ៉ុបនៃកម្ពុជាលោក Koen Everaert បានលើកឡើងថាសហភាពអឺរ៉ុបបានជួយលើវិស័យជលផលកម្ពុជាជាង២០ឆ្នាំមកហើយ ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ១ពាន់លានអឺរូសម្រាប់កិច្ចការនេះ។ លោកថាត្រីគឺជាបេះដូងនៃវប្បធម៌នៃបេតិកភណ្ឌរបស់កម្ពុជា ភាពរីកចំរើននៃអរិយធម៌កម្ពុជាគឺកើតមានដោយសារការរួមចំណែកសម្បត្តិធម្មជាតិនេះហើយ ដែលអាចមើលឃើញបានលើជញ្ជាំងប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ហើយអឺរ៉ុបចង់ឃើញកម្ពុជារក្សាបានភាពរុងរឿងនិងរីកចម្រើនទាំងនេះបន្តទៀត។

លោក Koen Everaert ៖ «សូមអរគុណដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាល អរគុណដល់អ្នកអនុវត្តន៍គម្រោង FAO និងសហគមន៍ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធដែលបានធ្វើឱ្យបទល្មើសនេសាទបានថយចុះជាច្រើន។ ពួកយើងរីករាយជាមួយរឿងនេះ និងសង្ឃឹមថាការនេសាទខុសច្បាប់នឹងថយចុះដល់កម្រិតទាបបំផុត ជាប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ព្រោះនេះជាធនធានរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ »។

អភិបាលខេត្តពោធិ៍សាត់លោក ខូយ រីដា ថាបន្ទាប់ពីវិធានការក្ដៅ និងការអប់រំដល់សហគមន៍នេសាទនៅប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះបានធ្វើឱ្យពូជត្រីកើនឡើងច្រើនដោយក្នុងឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅមានការកើនឡើងដល់ជាង១ម៉ឺនតោន។ លោកបន្ថែមថាវិធានការដែលបានដាក់ចេញកន្លងមកទោះបីជាធ្វើឱ្យប្រជានេសាទអាចប្រឈមនឹងការលំបាកមួយរយៈក្ដីតែលទ្ធផលនៅពេលនេះ និងពេលខាងមុខទៀតគឺពលរដ្ឋនឹងសាទរជាមិនខាន។

លោក ខូយ រីដា៖ «មិនខុសទេ! ចាំមើលតែ២-៣ឆ្នាំទៅមុខទៀតតែបើយើងកែប្រែទម្លាប់ ឥរិយាបទនេះបានប្រជាជនយើង កូនចៅជំនាន់ក្រោយ និងឱ្យតម្លៃគោលនយោបាយដឺកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ឱ្យតម្លៃក្រសួង អាជ្ញាធរដែនដី គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ជាមិនខាន»។

រដូវបិទនេសាទនៅបឹងទន្លេសាបនឹងចាប់ផ្ដើមនៅខែមិថុនា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីទុកពេលឱ្យត្រីពង និងអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់តែឧបករណ៍នេសាទគ្រួសារប៉ុណ្ណោះ។ ពេលសាកសួរពលរដ្ឋនៅសហគមន៍ស្រីចឹកថាតើពេលបិទនេសាទពួកគាត់នឹងធ្វើអ្វីចម្លើយជាសាមញ្ញថា ប្រុសៗទៅធ្វើការខាងក្រៅដូចជាធ្វើសំណង់ជាដើម ខណៈស្រីៗនៅផ្ទះនិងនេសាទលក្ខណៈគ្រួសារតិចតួច។

ពេលនេះពលរដ្ឋបានលើកឡើងពីសារៈសំខាន់របស់ភាពគង់រង្សរបស់ត្រីដល់ជីវភាពរបស់គាត់ថាគឺជាភាពគង់វង្ស និងរីកចម្រើនតកូនចៅរបស់គាត់ផងដែរ។

ប្រធានសហគមន៍ស្រីចឹក លោក ឌុក សុខា៖ «បើយើងមិនគ្រប់គ្រងមិនការពារទេវានឹងធ្វើឱ្យបាត់ប្រាក់ចំណូល និងធ្វើឱ្យចំណាកស្រុកគាត់អត់មានចំណូលអត់អាចប្រកបរបរនេសាទតទៀតទេ។ អ៊ីចឹងត្រីសំខាន់ណាស់! គឺជាអាហាររបស់គាត់ប្រចាំថ្ងៃ ទី២គាត់អាចលក់ទៅទីផ្សារដើម្បីបានចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ឱ្យកូនគាត់បានទៅរៀន ទិញឧបករណ៍សម្ភារៈនិយមអីសម្រាប់ជីវភាពរបស់គាត់។ ធនធានត្រីនេះគឺសំខាន់ណាស់»។

អ្នកស្រី យ៉ង សារី៖ «ត្រីមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពលរដ្ឋ ប្រសិនជាយើងអត់បង្កបទល្មើសហ្នឹងច្រើនត្រីវាកាន់តែកើនច្រើនទៅចិញ្ចឹមក្មេងៗជំនាន់ក្រោយតទៅមុខទៀតកាន់តែបានច្រើន។ កាលណាយើងបំផ្លាញទៅវាកាន់តែហិនហោចទៅម្ដងបន្តិចៗវាអត់មានផលប្រយោជន៍ទៅមុខ»។

ការផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថ និងភាពជោគជ័យនៃសហគមន៍នេសាទស្រីចឹកបង្ហាញពីការចូលរួមគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាល អង្គការពាក់ព័ន្ធ និងប្រជាជនផ្ទាល់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតមាន និងក៏បង្ហាញផងដែរពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំកែប្រែឥរិយាបថរបស់ពលរដ្ឋដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ និងនិរន្តរភាពនៃជីវភាពពលរដ្ឋតកូនតចៅ៕