ខេត្តរតនគិរី! ទោះសម័យជឿនលឿន ប៉ុន្តែអ្នកភូមិប្រើវិធីបុរាណចងទីងមោងដេញសត្វចាបស៊ីស្រូវ

ទីងមោង គឺជារូបម្យ៉ាងដែលមនុស្សបង្កើតឡើងមកដើម្បីចាំស្រែកដេញចាប និងស្វតផ្សេង​ដែលមក​ស៊ីដំណាំ ឬស្រូវជាដើម។ ពេលខ្លះទីងមោង គេដាក់តាំងនៅមុខខាងមុខផ្ទះដេញព្រាយបិសាចដូចដែលចាស់ៗធ្លាប់តំណាលពីមុនមក។
នាបច្ចុប្បន្ននេះ ទោះបីមានការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ប៉ុន្តែអ្នកភូមិ​មួយចំនួននៅក្នុងខេត្តរតនគីរី នៅតែរក្សាទំនៀមទម្លាប់បុរាណ ដោយបានបង្កើតទីង​មោងដាក់​នៅ​ចំក្នុងចម្ការស្រែដើម្បីដេញ​សត្វដែលនឹងមកស៊ីស្រូវរបស់ពួកគេដែលជិតប្រមូលផល។

លោក ប៊ុន ថាឡៃ ជនជាតិដើមភាគតិចគ្រឹង រស់នៅក្នុងខេត្តរតនគិរី បាននិយាយថា ជាទម្លាប់ឱ្យតែ​ដល់ពេលរដូវជិតប្រមូលផលស្រូវ តែងចងទីងមោង ឬទៅរកដើមឬស្សីស្រុក ប្រវែង ៥ម៉ែត្រ ធ្វើជាសំឡេងឱ្យលឺខ្លាំង ដើម្បីដេញចាប និងសត្វស៊ីស្រូវ។ លោករៀបរាប់ថា៖«ឱ្យតែដល់រដូវប្រមូលស្រូវនាំគ្នាទៅរកដើមឬស្សីស្រុកមានបំពង់ធំៗ ប្រវែង៥ ម៉ែត្រ មកពុះជ្រែកវាពាក់កណ្តាល រួចយកទៅចងផ្អោបនិងបង្កោលឈើ រួចយកខ្សែក្របីចងមួយចំហៀងឬស្សីជ្រៀកនោះ តខ្សែទៅដល់ផ្ទះដើម្បីទាញវាពីផ្ទះ ឱ្យ​ប៉ះទង្គិចគ្នាលាន់ឮសំឡេងដេញសត្វសេក លលក  និងហ្វូងសត្វចាបព្រៃ»។

លោកបញ្ជាក់ ការធ្វើនេះមិនត្រឹមតែ១ កន្លែងនោះទេ ចាំបាច់ត្រូវឱ្យ​បាន ២ កន្លែង ថែមទៀត រួមផ្សំជាមួយវាយសង្ក័សីចាស់ៗបន្ថែមទៀត ពេលហ្វូងរបស់វាចុះច្រើនម្តងៗ។ លោកថា បើពុំមានវិធីការពារនោះទេសត្វទាំងនោះនឹងចុះមកស៊ីគ្រាប់ស្រូវជិតទុំគ្មានសល់ឡើយ។បើតាមកសិកររូបនេះ៖«ក្រុមគ្រួសារខ្ញុំមានការនឿយហត់នឹងដេញសត្វទាំងនោះពីព្រោះពួកវាចាំតែចុះមកស៊ីស្រូវតាំងពីព្រលឹមដល់យប់ បើយើងមិនមានឧបករណ៍ការពារនេះទេ អត់មានស្រូវប្រមូលទេ»។

បើតាមកសិកររូបនេះ ពេលខ្លះចងអង្រឹងដេកចាំដេញសត្វទាំងនោះតាំងពីព្រលឹមដល់ព្រលប់ក៏មាន ដើម្បីការពារស្រូវរបស់ពួកគេ។

ចំណែកកសិករម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី ឡុង ទ្រឿង រស់នៅស្រុកវើនសៃ ដែលបានដាំស្រូវចម្ការប្រមាណ ១ហិកតា បានថ្លែងថា  ក្រុមគ្រួសារចាប់ផ្តើមដាំស្រូវ ចាប់ពីខែឧសភា ដែលគ្រោងប្រមូលផលនៅខែវិច្ឆិកា។ ប៉ុន្តែអំឡុងខែសីហានេះ សត្វចាប ឬសត្វផ្សេងៗ ចេះតែមកស៊ីគ្រាប់ស្រូវដែលជិតទុំ ។ អ្នកស្រីថា ៖«នៅពេលស្រូវចេញគ្រាប់មក ស្រាប់តែមានហ្វូងសត្វចាបព្រៃ រាប់រយ ហើរមកពីព្រៃភ្នំមកចុះក្នុងចម្ការ ពួនសម្ងំស៊ី ឃើញដូច្នោះ ខ្ញុំនាំកូននិងប្តី ធ្វើទីងមោងដេញសត្វទាំងនោះនោះ»។

ខេត្តរតនគិរី ជនជាតិដើមភាគតិច និយមដាំស្រូវមានពីរប្រភេទ គឺស្រូវចម្ការ និងស្រូវស្រែ ។ ស្រូវចម្ការមានរយៈពេល៣ខែ ទើបដល់ពេលត្រូវវាទុំ ហើយប្រមូលផល។ នៅអំឡុងពេលដែលវាចាប់ផ្តើមផើបដាក់គ្រាប់ សត្វចាបព្រៃហើរពីព្រៃភ្នំ ទាំងហ្វូងៗ មកដេកចាំជញ្ជក់ស៊ី រហូតដល់ស្រូវទុំតែម្តង៕

អត្ថបទ៖ ខៀវ ចាប