ថៃរង​ការ​បំ​ពុល​បរិស្ថាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​​​ពីការ​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែកម្រ​ដោយ​ក្រុមយោធា​នៅ​​មីយ៉ាន់ម៉ា

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation កាលពីថ្ងៃទី២៤ខែមិថុនា ប្រទេសថៃកំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិ​ពុល​បរិស្ថានដ៏ធ្ងន់​ធ្ងរ​ ដោយសារតែ​​សកម្មភាព​​​​ធ្វើ់​អាជីវកម្ម​ធាតុរ៉ែកម្រ (REE) នៅក្នុងរដ្ឋ Shan របស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បាន​​បំពុល​​ទឹក​ទន្លេ Kok និង Sai ជាមួយនឹងកម្រិតអាសេនិចលើសពីស្តង់ដារសុវត្ថិភាព។

ការជីកយករ៉ែដែលភាគច្រើនគ្រប់គ្រងដោយក្រុមយោធា United Wa State Army (UWSA) និងគាំទ្រដោយអ្នកវិនិយោគចិន បាននាំឱ្យមានការបំពុលឆ្លងដែនធ្ងន់ធ្ងរ គំរាមកំហែងដល់សុខភាពសាធារណៈ កសិកម្ម នេសាទ និងទេសចរណ៍តាមដងទន្លេនៅ​ភាគឧត្តរ​ប្រទេសថៃ។ ទោះបី​ជា​​កា​រធ្វើអាជីវកម្ម​​សារធាតុរ៉ែកម្រទាំងនេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាបៃតង និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ប៉ុន្តែការទាញយក និងការបន្សុតពួកវាគឺត្រូវ​ឆ្លងកាត់​នីតិវិធី​ស្មុគស្មាញ និងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់បរិស្ថាន។

កន្លងមានការតវ៉ានៅក្នុងភូមិ Thaton ខេត្តឈៀងម៉ៃប្រទេសថៃ​ បានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះបញ្ហានេះតាំងពីខែមីនា ហើយក្រោយមកអាជ្ញាធរថៃបានបញ្ជាក់ពីការបំពុលអាសេនិច​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​។

បើតាមរូបភាពផ្កាយរណបទីតាំងរុករករ៉ែភាគច្រើននៅទីក្រុង Mong Pawk ក្នុងរដ្ឋ Wa កើនឡើងពី ៣កន្លែងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដល់ ២៦ កន្លែងនៅឆ្នាំ២០២៥ ភាគច្រើននៅជិតតំបន់លំនៅដ្ឋាន។ ប្រតិបត្តិការទាំងនេះប្រើវិធីសាស្រ្តមួយគឺបង្ហូរសារធាតុគីមីចូលទៅក្នុងដីដើម្បីទាញយកសារធាតុរ៉ែកម្រ ខណៈវិធីសាស្រ្តនេះគឺមានគ្រោះថ្នាក់ព្រោះសារធាតុគីមីអាចលេចធ្លាយចូលទៅក្នុងទន្លេ និងទឹកក្រោមដីបានយ៉ាងងាយ ដែលធ្វើឱ្យវាមិនមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ទឹកផឹក ឬប្រើប្រាស់។

ការិយាល័យគ្រប់គ្រងការបំពុល និងសកម្មជនបរិស្ថាន ដូចជា Pianporn Deetes មកពី International Rivers កំពុងស្នើសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃចាត់វិធានការកាន់តែខ្លាំង។ ប៉ុន្តែ​មក​ទល់​ពេល​នេះ រដ្ឋាភិបាល​ថៃបាន​ត្រឹម​តែ​ផ្ញើ​លិខិត​ជា​ផ្លូវការ​ពី​ការ​ព្រួយ​បារម្ភប៉ុណ្ណោះ។ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស ដូចជាមូលនិធិសិទ្ធិមនុស្ស Shan (SHRF) និយាយថា អាជីវកម្មបរទេសកំពុងទាញយកផលប្រយោជន៍ពីច្បាប់ទន់ខ្សោយនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ ២០២១។ លើសពីនេះក៏មានការ ស្នើសុំឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតជាសាកល ហើយចង់ឱ្យការរុករករ៉ែដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ផងដែរ៕

អត្ថបទ៖ ប៊ុន សុភាព