ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ
យោងតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ ចិន ជាប្រទេសដំបូងគេដែលផលិតត្រីវិស័យ
Zinanzhen ឬត្រីវិស័យគឺជាការច្នៃប្រឌិតដ៏សំខាន់មួយក្នុងចំណោមការច្នៃប្រឌិតសំខាន់ៗទាំងបួន របស់ប្រទេសចិនបុរាណ។ ត្រីវិស័យនេះមានប្រវត្តិជាង ២ពាន់ឆ្នាំ ដែលបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងនៅក្នុងសម័យ Zhanguo (រដ្ឋសង្គ្រាម)។
ត្បិតថានៅតែមានរឿងរ៉ាវចម្រូងចម្រាសរវាងពួកអឺរ៉ុបនិងចិនថា អ្នកណាបង្កើតត្រីវិស័យមុនគេបង្អស់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានភស្តុតាងដ៏សំខាន់បញ្ចាក់ថា ចិនគឺជាប្រទេសដែលផលិតនិងប្រើប្រាស់មុនគេលើពិភពលោក។
ត្រីវិស័យដំបូងត្រូវបានផលិតចេញពីថ្មម៉ាញេទិកធម្មជាតិ។ វាមានរាងដូចស្លាបព្រាជាមួយនឹងបាតរលោងភ្លឺចាំង។ វាអាចបង្វិលដោយសេរីនៅលើ dipan (ចានទិសដៅ) ធ្វើពីទង់ដែងឬឈើ។ នៅពេលដែលត្រីវិស័យបង្វិលឈប់ ផ្នែកដូចស្លាបព្រានៃត្រីវិស័យតែងតែចង្អុលទៅទិសខាងត្បូង។ ដូច្នេះត្រីវិស័យត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ស៊ីណាន (ត្រីវិស័យខាងត្បូង) ។

ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃត្រីវិស័យបានចាប់ផ្តើមជាង ២ពាន់ឆ្នាំមុនក្នុងកំឡុងរាជវង្សហាន (២០២ – ២២០ នៃគស។ ត្រីវិស័យទីមួយត្រូវបានធ្វើឡើងពីថ្មកែវ ដែលជាថ្មម៉ាញេទិកធម្មជាតិនៃជាតិដែក ។ វាត្រូវបានគេហៅថា ត្រីចង្អុលខាងត្បូង ហើយត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការរុករកដីនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១១ កំឡុងរាជវង្សសុង (៩៦០-១២៧៩ គស។
តារាវិទូចិន Shen Kuo បានផ្តល់ការពិពណ៌នាច្បាស់លាស់ដំបូងនៃម្ជុលមេដែកនៅឆ្នាំ ១០៨៨ ហើយ Zhu Yu បានរៀបរាប់ពីការប្រើប្រាស់របស់វាក្នុងការរុករកតាមសមុទ្រនៅក្នុងអត្ថបទ Pingzhou Table Talks ចុះថ្ងៃទី ១១១១–១១១៧។ ក្រោយមកត្រូវបានគេធ្វើឡើងពីម្ជុលដែក ដែលត្រូវបានបង្កើតជាមេដែកដោយការវាយវាដោយដុំថ្ម។ ម្ជុលមេដែក និងត្រីវិស័យត្រូវបានពិពណ៌នាជាលើកដំបូងនៅអឺរ៉ុបមជ្ឈិមសម័យ ដោយអ្នកទ្រឹស្ដីអង់គ្លេស Alexander Neckam (១១៥៧–១២១៧ គ.ស.) វិញ។
ការប្រើប្រាស់ត្រីវិស័យជាលើកដំបូងនៅអឺរ៉ុបខាងលិច ត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងរង្វង់ឆ្នាំ ១១៩០ និងនៅក្នុងពិភពអ៊ីស្លាម ១២៣២។ ត្រីវិស័យស្ងួតចាប់ផ្តើមលេចឡើងនៅប្រហែលឆ្នាំ ១២៦៩ នៅអឺរ៉ុបមជ្ឈិមសម័យ និង ១៣០០ នៅក្នុងពិភពឥស្លាមមជ្ឈិមសម័យ។ នេះត្រូវបានជំនួសនៅដើមសតវត្សទី ២០ ដោយត្រីវិស័យម៉ាញេទិកដែលពោរពេញទៅដោយរាវ។
ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ចិនមិនត្រឹមតែជាប្រទេសដំបូងគេក្នុងពិភពលោកដែលបង្កើតត្រីវិស័យនោះទេ។ ប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រជាជាតិដំបូងគេដែលប្រើត្រីវិស័យសម្រាប់ការធ្វើនាវាចរណ៍។ ពីភស្តុតាងដែលបានកត់ត្រាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ជនជាតិចិនបានរៀនប្រើត្រីវិស័យចុចមូលសម្រាប់ការរុករកនៅសតវត្សរ៍ទី ១២៕

ប្រែសម្រួល៖ សាង ស្រីល័ក្ខ
ចុចអាន៖មីយ៉ាន់ម៉ា ខឹង ចិន ដែលផលិតរឿង “No More Bets” បង្កើតឧក្រិដ្ឋកម្មបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រទេសខ្លួន
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ២ ថ្ងៃ agoធ្លាក់យន្តហោះឯកជនមួយនៅអាមេរិក បណ្តាលឱ្យមនុស្សក្នុងយន្តហោះ ស្លាប់ទាំងអស់
-
កីឡា៦ ថ្ងៃ agoល្ងាចនេះ U19 កម្ពុជា ប៉ះ ថៃ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ខណៈជួបគ្នាចុងក្រោយ ថៃ ខកចិត្តម្តងហើយ
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៥ ថ្ងៃ agoឥណ្ឌា តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះអាមេរិកដែលវាយប្រហារនាវាដឹកប្រេងបណ្តាលនាវិកឥណ្ឌា ៣នាក់ស្លាប់
-
អត្ថាធិប្បាយ១ សប្តាហ៍ agoវិចារណកថាចក្ខុវិស័យកែទម្រង់យោធាកម្ពុជា៖ ពីកម្លាំងបរិមាណ ឆ្ពោះទៅកងទ័ពជំនាញឌីជីថល និងមនសិកាការពារជាតិ
-
សន្តិសុខសង្គម១ ថ្ងៃ agoត្រួតពិនិត្យទីតាំងខុនដូ ១ កន្លែង រកឃើញជនជាតិវៀតណាម ៦ នាក់ ពាក់ព័ន្ធ Online Scams នៅខណ្ឌ ៧ មករា
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ ថ្ងៃ agoយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ អាមេរិក B-52 ធ្លាក់នៅ កាលីហ្វ័រញ៉ា ស្លាប់សមាជិកអាកាសយានិក ៨នាក់
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ ថ្ងៃ agoទីបំផុត ថៃ ព្រមទៅ UN ដោយជ្រើសរើសអ្នកជំនាញ ២រូប ដើម្បីតតាំងជាមួយកម្ពុជា ក្រោមយន្តការ UNCLOS
-
ព័ត៌មានជាតិ៣ ថ្ងៃ agoអាជ្ញាធរខណ្ឌទួលគោក បន្តចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងលក់គ្រឿងទេស ត្រី សាច់បង្កក៤ទីតាំងបន្ថែមទៀត


