ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​!

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ជា​បញ្ហា​ចម្បង​មួយ​សម្រាប់​សុខភាព​សាធារណៈ​របស់​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​ជា​ទូទៅ​វា​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង ​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យអ្នកជំងឺ​មក​ជួប​គ្រូពេទ្យ​។ ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​អាច​បង្ក​នូវ​ផលវិបាក​ជាច្រើន ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​ខួរក្បាល បេះដូង សរសៃឈាម និង​តម្រងនោម​។​

​ក​) តើ​អ្វី​ទៅជា​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​?

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ត្រូវ​បានធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​ដោយ​គ្រូពេទ្យ ហើយ​ត្រូវបាន​បែងចែក​សម្ពាធ​ឈាម​ទៅតាម​ចំណាត់ថ្នាក់ ដូចតទៅ​:

​សម្ពាធ​ឈាម​នៅពេល Systole (mmHg)

– សម្ពាធ​ឈាម​ធម្មតា តូច​ជាង ១២០

– ជិត​លើស​សម្ពាធ​ឈាម ចាប់ពី ១២០-១៣៩

– លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ដំណាក់កាល​ទី​១ ចាប់ពី ១៤០-១៥៩

– លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ដំណាក់កាល​ទី​២ ធំ​ជាង ១៦០

​សម្ពាធ​ឈាម​នៅពេល Diastole (mmHg)

– សម្ពាធ​ឈាម​ធម្មតា តូច​ជាង​៨០

– ជិត​លើស​សម្ពាធ​ឈាម ចាប់ពី ៨០-៨៩

– លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ដំណាក់កាល​ទី​១ ចាប់ពី ៩០-៩៩

– លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ដំណាក់កាល​ទី​២ ធំ​ជាង ១០០

​ខ​) មូល​ហេតុដែល​បង្កឲ្យ​មាន​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​៖

​ក្នុងចំណោម​អ្នកជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម ប្រហែលជា​៩០​ភាគរយ យើង​ពុំ​អាច​រកឃើញ​ពី​មូលហេតុ​បង្ក​នៅឡើយ​ទេ (Hypertension artérielle essentielle ou primitive) តែមាន​ប្រហែលជា​១០​ភាគរយ​ប៉ុណ្ណោះ ដែលមាន​មូលហេតុ​បង្ក​ច្បាស់លាស់ ដែល​នៅ​ក្នុងនោះ​រួមមាន​៖

– ការប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​បំបាត់​ការឈឺចាប់​ប្រភេទ AINS, Corticoïdes

– ជំងឺ Cushing (Maladie de Cushing)

– ជំងឺ​ដុំ​ក្រពេញ​លើ​តម្រងនោម (Phéochromocytose)

– ជំងឺ​ដុំ​គីស​ច្រើន​នៅ​តម្រងនោម (Polykystose rénale)

– ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​ដោយសារ​សរសៃឈាម​តម្រងនោម (Hypertension artérielle rénovasculaire)

– ជំងឺ​ត្បៀត​សរសៃឈាម​អា​អក (Coartation aortique)

– ជំងឺ​សរសៃឈាម​អា​អក (Maladie aortique)

​គ​) រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​

​ជាទូទៅ​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​មិនមាន​រោគសញ្ញា​អ្វី​អោយ​ច្បាស់លាស់​ទេ តែ​ភាគច្រើន​នៃ​រោគសញ្ញា ស្តែងចេញ​ជា​ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ​នោះ​។​

​ឃ​) ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​

១) ការប៉ះពាល់​ទៅលើ​បេះដូង​៖

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម គឺជា​កត្តា​ដែល​បង្កអោយមាន​កំណក​ខ្លាញ់​នៅក្នុង​សរសៃឈាម​បេះដូង (athérome) ដែល​អាច​បណ្ដាលឲ្យ​មាន​ជំងឺ​ស្ទះ​សរសៃឈាម​បេះដូង (cardiopathie ischémique)​។ ជំងឺ​នេះ​ក៏​ជា​កត្តា​ធ្វើ​ឲ្យ​សាច់ដុំ​បេះដូង​ឡើង​ក្រាស់ (Hypertrophie ventriculaire gauche) ដែលជា​កត្តា​មួយ ធ្វើឲ្យ​សាច់ដុំ​បេះដូង​ត្រូវការ​អុកស៊ីសែន​លើសពី​ធម្មតា ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​បេះដូង​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។​

​រោគសញ្ញា​ដែល​ស្ដែងចេញ​មានដូចជា​៖

– ឈឺទ្រូង​ចាក់​មក ក ឬ​ដើមដៃ​ឆ្វេង (Angine de poitrine)

– ហត់​នៅពេល​ធ្វើ​ការងារ​ប្រចាំថ្ងៃ ឬ​ក៏​ហត់​នៅពេល​សម្រាក​

២) ការប៉ះពាល់​ទៅលើ​សរសៃឈាម​៖

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​បង្កអោយមាន​

– កំណកខ្លាញ់​នៅក្នុង​សរសៃឈាម (arthérome)

– ការរីក​ប៉ោង​ធំ​នៃ​សរសៃឈាម (Anévrysmes)

– ការ​បែក​នូវ​សរសៃឈាម​ធំ (dissections aortiques)

– ការស្ទះ​សរសៃឈាម​នៅ​ជើង (artériopathie oblitérante des membres inférieurs) ដែល​ស្ដែងចេញ​ឲ្យ​ថមថយ​នៅ​ចម្ងាយ​ដើរ​របស់​អ្នកជំងឺ (claudication intermittente)

៣) ការប៉ះពាល់​ទៅលើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​៖

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជា​ជំងឺ​ស្ទះ​សរសៃឈាម​ខួរក្បាល ឬ​បែក​សរសៃឈាម​នៅ​ខួរក្បាល (Accident vasculaire cérébral ischémique ou hémorragique) ដែល​រោគសញ្ញា ស្ដែងចេញ​ដោយ​អ្នកជំងឺ​ទន់ដៃទន់ជើង ឬ​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន និយាយ​មិន​ច្បាស់ ឈឺក្បាល និង​បាត់បង់​ស្មារតី​។​

៤) ការប៉ះពាល់​ទៅលើ​តម្រងនោម​៖

​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​អាច​បង្កឲ្យ​មាន​ជំងឺ​ខ្សោយតម្រងនោម ដែល​ធ្វើឲ្យ​មាន​ជាតិ​សាច់​ចេញ​តាម​ទឹកនោម (​ទឹកនោមប្រៃ​) ដោយសារតែ​ផលប៉ះពាល់​ទៅលើ​សរសៃឈាម​តម្រងនោម ហើយ​ធ្វើឲ្យ​​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​រោគសញ្ញា​ស្ដែងចេញ​មានដូចជា ហើមជើង​ទាំងសងខាង ហើម​មុខ ពិសេស​ត្របកភ្នែក​។​

៥) ការប៉ះពាល់​ទៅលើ​ភ្នែក​៖

​វា​អាចធ្វើឲ្យ​គំហើញ​របស់​ភ្នែកមាន​ការធ្លាក់ចុះ ឬ​ធ្ងន់ធ្ងរ​រហូតដល់​មើល​ពុំ​ឃើញ​។​

​ជាទូទៅ​ផលវិបាក​នៃ​ជំងឺ​លើស​សម្ពាធ​ឈាម​អាច​ត្រូវបាន​ធើ្វ​ការបង្ការ ដោយ​អ្នកជំងឺ​ត្រូវ​៖

– ពិសា​ថ្នាំ​តាម​វេជ្ជបញ្ជា​

– មក​តាមដាន តាម​ការ​ណាត់ជួប​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ឲ្យ​បាន​ជាប់លាប់​

– អនុវត្តតាម​ដំបូន្មាន​របស់​គ្រូពេទ្យ តាមរយៈ​ការ​ពិសា​តម​ប្រៃ​ខ្លាញ់ និង​ធ្វើ​លំ​ហាត់ប្រាណ​ឲ្យ​បាន​ទៀងទាត់​។​

​ប្រសិនបើ​លោកអ្នក​មាន​រោគសញ្ញា និង​កត្តា​គ្រោះថ្នាក់​ដូច​បាន​រៀងរាប់​ខាងលើនេះ សូម​មក​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​នៅ​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត ដើម្បី​ស្វែងរក​ការការពារ និង​ការព្យាបាល​ឲ្យ​ទាន់ពេលវេលា និង​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព ជៀសវាង​បង្ក​ឲ្យ​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត​៕

​អត្ថបទ៖ រស្មី

សូមចុចអាន៖ ​បាក់​ខ្ទង់ច្រមុះ​និង​ការព្យាបាល !