យល់ដឹងអំពីរោគសញ្ញា និងការព្យាបាល ជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ (Esophagus cancer)

ក) តើអ្វីទៅជា ជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ?
ជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ គឺជាការវិវត្តន៍មិនប្រក្រតី (លឿនខុសធម្មតា) នៃកោសិការបស់បំពង់អាហារបង្កើតបានជាដុំសាច់ ដែលយើងតែងតែហៅថា ជំងឺដុំសាច់មហារីក (cancer) នៃបំពង់អាហារ។ ជំងឺនេះត្រូវបានចែកជា២ប្រភេទធំៗគឺ ពួកស្កេមមើសសែល ការសីណូមម៉ា (sqamous cell carcinoma) និងអាដេណូការស៊ីណូមម៉ា (adenocarcinoma)។

ខ) តើជំងឺដុំមហារីកបំពង់អាហារ អាចមានរោគសញ្ញាអ្វីខ្លះ?
យើងតែងតែសង្កេតឃើញថា អ្នកជំងឺដែលមានដុំមហារីកបំពង់អាហារនេះ គឺមានរោគសញ្ញាដូចជា៖
   – អួលណែន និងពិបាកលេបអាហារចូល (ដំបូង អាហាររឹង បន្ទាប់មករាវ និងចុងក្រោយទឹកក៏ពិបាកលេបដែរ)។
   – ឈឺចុកចាប់ នៅពេលបរិភោគអាហារ
   – ក្អូតចង្អោរ បន្ទាប់ពីបរិភោគអាហាររួច
   – មានការចុកណែនអួល ក្នុងដើមទ្រូង
   – មានការស្លេកស្លាំង និងខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម
   – ចុះខ្សោយ អស់កម្លាំងកំហែង និងល្ហិតល្ហៃ
   – មិនចង់ទទួលទានអាហារ និងធុំសាច់
   – ស្រកទម្ងន់ខ្លាំងខុសពីធម្មតា
   – ពេលខ្លះវាក៏អាចបណ្តាលអោយមានការហូរធ្លាក់ឈាមផងដែរ។ល។

គ) តើមានមូលហេតុអ្វីខ្លះដែលអាចបណ្តាលឱ្យមានកើតឡើងនៃដុំមហារីកនេះ?
កត្តាប្រឈមដែលអាចបង្កឱ្យមានដុំមហារីកនេះកើតមានបានមានដូចជា៖
   – ការពិសារបារី រយៈពេលវែង
   – បរិភោគសុរាច្រើនហួសកម្រិត
   – ជំងឺច្រាលជាតិអាស៊ីតរបស់ក្រពះ និងរលាកបំពង់អាហាររ៉ាំរ៉ៃដោយមិនបានព្យាបាលត្រឹមត្រូវតាមក្បួនច្បាប់វេជ្ជសាស្រ្ត (GERD)។
   – អាយុច្រើន (លើសពី ៥៥ ឆ្នាំ)
   – ភេទ ប្រុស
   – ការទទួលទានចំណីរអាហារមិនសមស្រប។ល។

ឃ) ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ៖
វិធីតែមួយគត់ដែលច្បាស់លាស់ ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកបំពង់អាហារនេះបាននោះគឺ ការថតឆ្លុះក្រពះ ព្រមទាំងធ្វើការយកសាច់ទៅវិភាគនៅមន្ទីរពិសោធ៍ (Gastric Fibroscopy and Anapath)។ បន្ទាប់ពីនោះក៏ត្រូវមានផងដែរគឺ ការថតស្គេន មើលដើមទ្រូង និងផ្ទៃពោះ (Thoraco-abdomonal CT-SCAN with injection) ដើម្បីកំណត់បាននៅដំណាក់កាល និងការវិត្តន៍របស់ជំងឺ ហើយក៏ដើម្បីអនុញ្ញាតអោយក្រុមគ្រូពេទ្យកំណត់ទៅលើការព្យាបាលផងដែរ។

ង) ការព្យាបាល៖
ការព្យាបាលជំងឺដុំមហារីកបំពង់អាហារនេះ គឺត្រូវទាមទារឱ្យមានការចូលរួម ពីសំណាក់ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតច្រើនមុខជំនាញ ដើម្បីធ្វើការពិភាក្សារិះរកវិធីមួយដែលល្អបំផុតសំរាប់អ្នកជំងឺ ទើបការព្យាបាលអាចមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ និងចំគោលដៅ ក្នុងនោះមាន៖
   – ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែក ថ្លើម ក្រពះ ពោះវៀន
   – ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែកវះកាត់
   – ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែក ជំងឺមហារីក
   – ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសវិភាគកោសិកា និងជាលិកាមហារីក
   – និងក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតផ្នែករូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រ។​

សំខាន់ជាងនេះទៅទៀតក្រុមគ្រួសារអ្នកជំងឺ និងអ្នកជំងឺផ្ទាល់ក៏ត្រូវចូលរួមក្នុងការធ្វើការសម្រេចចិត្តផងដែរ។ ជម្រើសជាច្រើន និងត្រូវបានលើកឡើង ផលប្រយោជន៍ និងផលវិបាកនៃជម្រើសនីមួយៗត្រូវបានពន្យល់ និងធ្វើការពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំងឺ និងក្រុមគ្រួសារ។

ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិទ្ធិភាពនៃការព្យាបាលជំងឺមហារីកបំពង់អាហារគឺមានកម្រិត ដោយភាគច្រើននៃអ្នកជំងឺមកជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យគឺមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដោយការយឺតយ៉ាវក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ (អ្នកជំងឺមកជួបគ្រូពេទ្យយឺតពេល)។ ការព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតគឺត្រូវធ្វើនៅដំណាក់កាលដំបូង ដែលអ្នកជំងឺមិនទាន់មានលេចចេញជារោគសញ្ញា។ ការឆ្លុះក្រពះគឺជាវិធីសាស្រ្តតែមួយគត់ដែលអាចអោយយើងដោះស្រាយបញ្ហានេះបាន (តាមដាន និងរុករកជំងឺមហារីកក្នុងដំណាក់កាលដំបូង)។

គេអាចពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញនៃមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងឈានទៅរកការព្យាបាលជំងឺនេះឱ្យទាន់ពេលវេលា៕

អត្ថបទ៖ រស្មី