ស្វែងយល់ពីចំណុចគន្លឹះនៃការចេញផ្សាយរបាយការណ៍ស្ថានភាពធនាគារឆ្នាំ២០២៥ និងកម្ចីមិនដំណើរការនៅកម្ពុជា

ជាទូទៅ របាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធធនាគារនៅកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំណាមួយ តែងតែត្រូវបានចេញផ្សាយ នៅរៀងរាល់ខែមីនានៃឆ្នាំបន្ទាប់ ដោយត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដូចជានីតិវិធីសវនកម្មឯករាជ្យជាដើម។

• ក្នុងន័យនេះ របាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធធនាគារប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ នឹងអាចចេញផ្សាយក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។
• សាធារណជនហាក់មានចំណាប់អារម្មណ៍លើវិស័យធនាគារក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារមានការ ដាក់ឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារជម្រះបញ្ជីតាមច្បាប់ ការកើនឡើងកម្ចីមិនដំណើរការ និងការលើកឡើងពីកង្វះអនុលោមភាពជាដើម។ 
• ការកើនឡើងនៃកម្ចីមិនដំណើរការគ្រាន់តែជាសញ្ញាក្រើនរំឭកពីការធ្លាក់ចុះសមត្ថភាពសងត្រលប់របស់អ្នកទទួលកម្ចីប៉ុណ្ណោះ  ដែលមិនមែនជាភស្តុតាងក្នុងការសន្និដ្ឋានថាគ្រឹះស្ថានណាមួយបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនោះឡើយ។
• គ្រឹះស្ថានធនាគារមួយត្រូវបានដាក់ឱ្យជម្រះបញ្ជីតាមច្បាប់។ អតិថិជនដែលមានប្រាក់បញ្ញើនៅធនាគារនោះនៅតែអាចដកប្រាក់បានធម្មតា។ ទន្ទឹមនេះ អតិថិជនដែលខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារនោះក៏ត្រូវបន្តបំពេញកាតព្វ​កិច្ចដែលមានជាប្រក្រតី។
• ក្នុងករណីដែលមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឱ្យជម្រះបញ្ជី ហើយគ្រឹះស្ថានធនាគារនោះនៅតែអាចដំណើរការបានជាធម្មតា គឺដោយសារតែពេលមុនជម្រះបញ្ជី គ្រឹះស្ថានដដែលនេះមិនទាន់បានប្រព្រឹត្តល្មើសនៅឡើយ ឬមិនទាន់មានព័ត៌មានសង្ស័យដែលតម្រូវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេត។
• ការច្បិចយកទិន្នន័យបច្ចេកទេសតែមួយផ្នែកមកបកស្រាយដោយមិនមានមូលដ្ឋានច្បាប់ និងជំនាញច្បាស់លាស់អាចនាំឱ្យសាធារណជនយល់ច្រឡំ ឬវាយតម្លៃខុសលើស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា។
• ការសន្និដ្ឋានទៅលើនិរន្តរភាពរបស់ធនាគារមួយ ដោយផ្អែកតែទៅលើឥណទានមិនដំណើរការ មិនត្រឹមត្រូវទេ។​ ការសន្និដ្ឋានដែលអាចទទួលយកបានត្រូវផ្អែកលើការវាយតម្លៃដោយហ្មត់ចត់លើកត្តាសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជាភាពគ្រប់គ្រាន់នៃដើមទុនរបស់ធនាគារដែលអាចស្រូបយកហានិភ័យពីការខាតបង់ សំវិធានធនលើឥណទានមិនដំណើរការ និងសន្ទនីយភាព ជាដើម។ ជាក់ស្តែង គិតត្រឹមដំណាច់ ឆ្នាំ២០២៤ ធនាគារ ព្រីនស៍ ម.ក មានភាពគ្រប់គ្រាប់នៃដើមទុន  ២១,២៣% (ខ្ពស់ជាងបទប្បញ្ញត្តិប្រុងប្រយ័ត្នរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាដែលមានអប្បមរមា ១៥% និងខ្ពស់ជាងស្តង់ដារក្រុងបាសែល ដែលជាស្តង់ដារអនុវត្តជាទូទៅលំដាប់អន្តរជាតិ ដែលតម្រូវអប្បរមា ៨%​) ដែលបង្ហាញពីលទ្ធភាពស្រូបយកការខាតបង់យ៉ាងច្រើនបន្ថែមទៀត។
  

• គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៤ ធនាគារមានអនុបាតសន្ទនីយភាព  ២៤៤,១៤% (កម្រិតអប្បបរមារ ១០០%)​ ដែលធានាបាននូវការទូទាត់បំណុលផ្សេងៗបាន រួមទាំង ការទូទាត់សងប្រាក់បញ្ញើផងដែរ។ ឥណទានរបស់ធនាគារ ៩៨,៩០% ជាឥណទានដែលមានការធានា ដោយអគារ ឬអចលនទ្រព្យ ដែលទោះក្នុងករណីណាក៏ដោយ ឥណទាននឹងមិនអាចបាត់បង់១០០% នោះទេ។
• ក្រោមស្តង់ដារគណនេយ្យ និងបទប្បញ្ញត្តិប្រុងប្រយ័ត្ន ឥណទានដំណាក់កាលទី២ (ឥណទានឃ្លាំមើល) មិនមែនជាការខាតបង់ឥណទានជាក់ស្តែងទេ ដោយសារឥណទានទាំងនោះនៅតែជាឥណទានដំណើរការ បន្តទទួលបានការទូទាត់សងប្រាក់ដើមនិង/ឬការប្រាក់ និងអាចដំឡើងទៅថ្នាក់ល្អវិញផងដែរ។ ឥណទានដំណាក់កាលទី៣ (ឥណទានមិនដំណើរការ) ជាឥណទានរងការខាតបង់ ប៉ុន្តែអាចស្តារឡើងវិញតាមវិធានការគ្រប់គ្រងឥណទានដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ដូច្នេះ ការសន្និដ្ឋានថា ការបូកចូលគ្នានៃប្រភេទឥណទានមិនដំណើរការ និងជិតលែងដំណើរការរបស់ធនាគារ ព្រីនស៍ ម.ក ធ្វើឱ្យធនាគារនេះដួលរលំ គឺមិនស្របលក្ខណៈបច្ចេកទេសនៃការវាយតម្លៃសុខភាពរបស់ធនាគារឡើយ។
• ការវាយតម្លៃដែលមិនមានជំនាញជាក់លាក់ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ផ្តល់នូវព័ត៌មានដែលមិនត្រឹមត្រូវនិងអាចនាំឱ្យសាធារណជនមានការមន្ទិលសង្ស័យលើសមត្ថភាព និងអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូល។