បទវិចារណកថា៖ តើនរណាជាម្ចាស់ពិតប្រាកដនៃគតិបណ្ឌិតនិងបទពិសោធសម្រាប់សង្គម?

នៅក្នុងសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ន ឱ្យតែនិយាយដល់ពាក្យថា «បុគ្គលជោគជ័យ» ឬ «អ្នកមានគតិបណ្ឌិត» មនុស្សភាគច្រើនតែងតែក្រឡេកទៅមើលអ្នកដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ អ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ អ្នកមានសញ្ញាប័ត្រខ្ពស់ត្រដែត ឬអ្នកមានឈ្មោះល្បីល្បាញពេញបណ្តាញសង្គម។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើយើងពិនិត្យឱ្យបានស៊ីជម្រៅតាមរយៈកែវភ្នែកនៃការណ៍ពិត តើបុគ្គលគ្រប់រូបដែលមាន «សម្បកក្រៅ» ដ៏ភ្លឺចិញ្ចាចទាំងនោះ សុទ្ធតែអាចក្លាយជាអ្នកចែករំលែកគតិបណ្ឌិតនិងបទពិសោធពិតប្រាកដដល់សង្គមបានដែរឬទេ?

ចម្លើយគឺ៖ មិនប្រាកដនោះទេ។ គតិបណ្ឌិតនិងបទពិសោធដែលមានតម្លៃពិត មិនមែនដុះចេញពីមាសប្រាក់ដែលបានមកដោយងាយ ឬបានមកពីការផ្ទេរមរតកនោះទេ ហើយវាក៏មិនមែនកើតចេញពីអំណាចដែលបានមកដោយការអែបអប ការទិញ ការធ្វើជាតំណាងរបស់គេ ឬការប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិតនោះដែរ។ សង្គមមួយអាចរីកចម្រើនទៅបាន គឺអាស្រ័យលើការរៀនសូត្រពីបុគ្គលដែល «កសាងខ្លួនចេញពីបាតដៃទទេនិងការខិតខំប្រឹងប្រែងពិតប្រាកដ»។

ស្នាមរបួសនិងញើសឈាម គឺជាគ្រឹះពិតនៃគតិបណ្ឌិត

មនុស្សដែលអាចចែករំលែកមេរៀនជីវិតដ៏មានតម្លៃបំផុតដល់សង្គម ជាពិសេស សម្រាប់យុវជន គឺជាមនុស្សដែលបានឆ្លងកាត់ការតស៊ូ និងការប្រឹងប្រែងដោយកម្លាំងញើសឈាមផ្ទាល់ខ្លួន។ ពួកគេចាប់ផ្តើមពីចំណុចសូន្យ ប៉ុន្តែពួកគេមានអាវុធពិសេសម្យ៉ាង គឺ «ការរៀនសូត្រ និងការអភិវឌ្ឍខ្លួនមិនចេះនឿយណាយ»។

• អ្នកកសាងខ្លួនពីបាតដៃទទទេ៖ ពួកគេស្គាល់ច្បាស់ណាស់នូវរសជាតិនៃការខ្វះខាត រសជាតិនៃការបដិសេធ និងការបរាជ័យ។ នៅពេលដែលពួកគេដួល ហើយក្រោកឈរឡើងវិញដោយខ្លួនឯង រាល់ស្នាមរបួសទាំងនោះហើយដែលបានក្លាយទៅជា«គតិបណ្ឌិត»។ ផ្ទុយទៅវិញ បុគ្គលដែលជោគជ័យដោយសារតែមរតកដូនតា ឬដោយសារខ្សែញាក់ពីក្រោយ ពួកគេស្គាល់តែ «លទ្ធផល» ប៉ុន្តែមិនស្គាល់ «ដំណើរការ» នោះទេ។ ដូច្នេះ អ្វីដែលពួកគេអាចចែករំលែកបាន មានត្រឹមតែទ្រឹស្តីស្ដួចស្តើង ការនិយាយស្មានៗ ឬការអួតអាងដែលគ្មានព្រលឹងឬអត្ថន័យស៊ីជម្រៅទេ។
• ការធ្វើការងារសុចរិត គឺជាខ្នាតតម្រង់ទិសដ៏សំខាន់បំផុត។ មនុស្សដែលបង្កើតសមិទ្ធផលដោយភាពស្មោះត្រង់ មិនពុករលួយ មិនកេងប្រវ័ញ្ច គឺជាមនុស្សដែលមានសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត។ បទពិសោធរបស់ពួកគេគឺជា «ពន្លឺ» ជួយតម្រង់ផ្លូវអ្នកដទៃឱ្យដើរលើផ្លូវត្រូវ។ ចំណែកឯអ្នកដែលជោគជ័យលើគំនរទុក្ខរបស់អ្នកដទៃ ឬតាមរយៈផ្លូវងងឹត ដូចជា ការបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ជាដើម ពួកគេមិនអាចចែករំលែកអ្វីដែលជាប្រយោជន៍ពិតប្រាកដបានឡើយ ពីព្រោះសូម្បីតែសេចក្តីសុខពិតប្រាកដ ក៏ពួកគេមិនទាន់រកឃើញផង។

ទឡ្ហីករណ៍និងឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងនៃវីរភាពជីវិត

ដើម្បីឱ្យកាន់តែច្បាស់ យើងអាចក្រឡេកមើលបុគ្គលគំរូមួយចំនួនដែលពិភពលោក និងសង្គមយើងមិនអាចបំភ្លេចបាន៖

លោក អាប្រាហាំ លីនខុន (Abraham Lincoln)

អតីតប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក រូបគាត់ចាប់កំណើតក្នុងគ្រួសារកសិករក្រីក្របំផុតនៅក្នុងផ្ទះឈើដំបូលស្លឹក។ គាត់មិនមានឱកាសរៀនសូត្រខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងសាលាថ្លៃៗនោះទេ ប៉ុន្តែគាត់បានអភិវឌ្ឍខ្លួនតាមរយៈការអានសៀវភៅដោយខ្លួនឯង និងការធ្វើការងារសុចរិតចាប់ពីអ្នកកាប់ឈើ រហូតដល់ក្លាយជាមេដឹកនាំរដ្ឋដ៏អស្ចារ្យដែលបានលុបបំបាត់របបទាសភាព។ បទពិសោធ និងការតស៊ូរបស់គាត់ គឺជាគតិបណ្ឌិតមិនចេះរីងស្ងួតសម្រាប់មនុស្សជាតិ។

លោក សូអ៊ីឈីរ៉ូ ហុងដា (Soichiro Honda)

ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Honda ដ៏ល្បីល្បាញ។ គាត់ចាប់ផ្តើមជីវិតជាកូនជាងជួសជុលឡាន ចំណេះដឹងក៏រៀនមិនបានខ្ពស់។ គាត់ធ្លាប់រងការបដិសេធ ធ្លាប់រងគ្រោះដោយសារគ្រាប់បែកក្នុងសង្គ្រាមលោក និងការរញ្ជួយដីរហូតដល់រលាយទ្រព្យសម្បត្តិអស់ពីខ្លួន។ ប៉ុន្តែដោយ​សារស្មារតីតស៊ូមិនបោះបង់ និងការស្រឡាញ់ការរៀនសូត្រ គាត់​បានសាងខ្លួនឡើងវិញពីបាតដៃទទេ រហូតបង្កើតអាណាចក្រម៉ូតូនិងឡានដ៏ធំ។ ពាក្យស្លោករបស់គាត់បានដាស់តឿនយុវជនថា៖ «ភាពជោគជ័យតំណាងឱ្យ ១ភាគរយ នៃពលកម្មរបស់អ្នកដែលកើតចេញពី ៩៩ភាគរយនៃអ្វីដែលគេហៅថាការបរាជ័យ» ឬអាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា «ភាពជោគជ័យ គឺជាផលផ្លែផ្ការបស់ពលកម្មត្រឹមតែ១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានចម្រាញ់ចេញពីបទពិសោធន៍ ៩៩ភាគរយ នៃអ្វីដែលមនុស្សលោកហៅថាការបរាជ័យ។»។ 

សង្គមយើងនឹងមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនិងគុណធម៌ លុះត្រាតែយើងចេះជ្រើសរើស «ប្រភពនៃគតិបណ្ឌិត»ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។

ដើម្បីក្រេបជញ្ជក់យកបទពិសោធជីវិតពិត និងគតិបណ្ឌិតដ៏មានតម្លៃពីអ្នកជំនាញ ឬបុគ្គលជោគជ័យ អ្នកសិក្សាត្រូវតែមានស្មារតីប្រុងប្រយ័ត្ន និងចេះវិនិច្ឆ័យឱ្យបានខ្ពស់បំផុត។

• សម្រាប់យុវជន៖ សូមកុំចាញ់បោក «ពន្លឺភ្លើងពណ៌» ឬ «សម្បកក្រៅ» នៃភាពជោគជ័យដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ ការគោរពកោតសរសើរបុគ្គលម្នាក់ មិនមែនមើលលើទំហំនៃឡានដែលគេជិះ ម៉ាកកាបូបដែលគេយួរ ឬចំនួនសញ្ញាប័ត្រដែលគេព្យួរនៅលើជញ្ជាំងនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវមើលលើ «ស្នាមមេដៃនៃការតស៊ូនិងគុណធម៌នៃសកម្មភាពរបស់គេ»ឬ«អ្វីដែលបន្សល់ទុកជាការចងចាំឬជាគំរូល្អសម្រាប់មនុស្ស​ជំនាន់ក្រោយ» ។
• ចំពោះសង្គម៖ យើងត្រូវរួមគ្នាលើកកម្ពស់និងផ្តល់តម្លៃដល់មនុស្សដែលសាងខ្លួនដោយភាពសុចរិត។ ទោះបីជាពួកគេគ្រាន់តែជាកសិករគំរូ មេដឹកនាំសហគមន៍ លោកគ្រូអ្នកគ្រូនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ឬជាសហគ្រិនខ្នាតតូច ដែលតស៊ូដោះស្រាយជីវភាពដោយស្មោះត្រង់ក៏ដោយ ក៏ពួកគេទាំងនោះ គឺជា «ត្បូងពេជ្រពិត» ដែល​មានបទពិសោធរស់រវើក អាចជួយបណ្តុះគំនិតយុវជនឱ្យស្គាល់ពីតម្លៃពិតនៃជីវិតដែរ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖

            គតិបណ្ឌិតពិត មិនមែនជាទំនិញដែលអាចទិញបានដោយលុយទុច្ចរិត ឬអំណាចបុណ្យ​សក្តិដែលបានមកពីការអែបអបនោះទេ។ វាគឺជាផលគ្រីស្តាល់ដែលចម្រាញ់ចេញពី«ការតស៊ូ ញើសឈាម ការរៀនសូត្រ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ»។ មនុស្សប្រភេទនេះហើយ ដែល​សង្គមជាតិត្រូវការបំផុត ដើម្បីធ្វើជាត្រីវិស័យនាំផ្លូវយុវជនជំនាន់ក្រោយ ឆ្ពោះទៅរកភាពរីកចម្រើនពិតប្រាកដ រឹងមាំ និងមានកិត្តិយស៕

ដោយបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជានិងសមាជិកបម្រុងនៃរាជបណ្ឌិត្យ​សភាកម្ពុជា