អ្នកវិភាគ ៖ ៣០ឆ្នាំក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស អ្នកនយោបាយគួរតែមានភាពចាស់ទុំ និងចេះដើរខ្លួនឯងហើយ

អ្នកវិភាគបញ្ហានយោបាយ បានលើកឡើងថា គិតមកដល់ពេលនេះ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស មានអាយុ​កាល ៣០ឆ្នាំមកហើយ។ ដូច្នេះអ្នកនយោបាយ គួរតែចេះចាស់ទុំ និងគួរតែចេះដើរខ្លួនឯងហើយ ដោយលោកថា «ចង់ទៅហៅបរទេសណាឲ្យមកដឹកដៃ ឬដាក់សម្ពាធដល់ណាទៀត!»។

លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រ​ធា​នវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកម្ពុជា នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងជាអ្នកវិភាគ​បញ្ហា​នយោបាយ មានប្រសាសន៍នៅរសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែតុលានេះថា កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុងបារីស ២៣ តុលា ១៩៩១​ មកដល់​ឆ្នាំ​២០២១នេះ មានអាយុ ៣០ឆ្នាំហើយ។ លោកថា តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បាននាំឲ្យ​មានការបោះឆ្នោត​នៅកម្ពុជាចំនួន ៦លើករួចមកហើយ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១៨។ ប៉ុន្តែមជ្ឈដ្ឋានមួយ​ចំនួន ជាពិសេសក្រុមអតីតគណបក្សប្រឆាំង តែងតែលើកឡើងពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះ ហើយ​ចង់ឃើញអន្តរាគមន៍ ឬក៏សម្ពាធបរទេស នៅពេលពួកគេជួបបញ្ហាខ្លួនឯង ឬក៏ស្ថានភាពនយោបាយនៅកម្ពុជា មិន​សូវល្អជាដើម។

លោកបណ្ឌិត គិន ភា មានប្រសាសន៍ថា «ពួកគាត់តែងតែអំពាវនាវ រកការកោះប្រជុំភាគីហត្ថលេខី នៃកិច្ចព្រម​ព្រៀង​​សន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ខ្ញុំយល់ថា មិនចាំបាច់ ពីព្រោះកម្ពុជា បានដើរក្នុងរយៈពេល ៣០ឆ្នាំមកនេះ យើងបាន​កសាងនូវសមិទ្ធផលច្រើន យើងទទួលស្គាល់ថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសំខាន់មួយ សម្រាប់ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា និងដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពនៅកម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព​ទីក្រុងប៉ារីសតែមួយគត់ ក៏មិនអាចបញ្ចប់សង្រ្គាមបានដែរ គឺការគូបផ្សំគ្នារវាងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស និងនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ របស់សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលដាក់ចេញចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ដល់ចុងឆ្នាំ ១៩៩៨ ដែលយើងស្គាល់នូវសុខសន្តិភាពពេញលេញ»។

អ្នកវិភាគរូបនេះ បានលើកឡើងបន្តថា ឈរលើមូលដ្ឋានសុខសន្តិភាព និងស្ថេរភាពនយោបាយនេះ លោកយល់ថា អ្នកនយោបាយខ្មែរទាំងអស់ គួរតែចេះដឹកដៃគ្នាធ្វើដំណើរតាមមាគ៌ាកម្ពុជា ទាំងមាគ៌ានៃការអភិវឌ្ឍ មាគ៌ានៃការក​សា​​ងជាតិ និងមាគ៌ានៃទស្សនៈវិទ្យានយោបាយជាតិ។ លោកថា «យើងមិនគួរនៅតែចាំឲ្យបរទេស មកដឹកដៃ ចាំឲ្យ​បរទេសមកដាក់សម្ពាធនោះទេ»។

តាមលោកបណ្ឌិត គិន ភា បញ្ហានយោបាយ ឬក៏បញ្ហាសង្គមផ្សេងទៀត គឺខ្មែរមានមេរៀន មានបទពិសោធន៍ និង​មានចំណេះដឹង អាចដោះស្រាយបញ្ហារបស់ខ្មែរខ្លួនឯងបានហើយ។ លោកបន្តទៀតថា ស្មារតីនានានៅក្នុងកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះ ត្រូវបានយកទៅដាក់បញ្ចូលរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៩៩៣​។ ដូច្នេះអ្វីដែលអ្នកនយោបាយខ្មែរ និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ត្រូវគោរពឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននោះ គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃ​ព្រះរាជា​ណា​​​​ចក្រកម្ពុជា ដែលជាមរតក និងជាស្មារតី ដកស្រង់ចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស​ និងកេរ្ដិ៍ដំណែល​នយោ​បាយជាតិ ពីសម័យសង្គមរាស្រ្ដនិយមផង ពីសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងរដ្ឋកម្ពុជាផង គឺត្រូវ​បា​នដាក់បញ្ចូលទៅជាច្បាប់កំពូលរបស់ជាតិ៕

អត្ថបទ៖ ឃួន សុភ័ក្រ