ហេតុអ្វីបានជាចិន និងជប៉ុន ប្រកែកគ្នា​ជុំវិញ​កោះតៃវ៉ាន់?

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសចិន និង​ប្រទេស​ជប៉ុន មិនស្ថិតនៅក្នុង«ការប្រយុទ្ធ» ឬជម្លោះយោធាដោយផ្ទាល់ទៅលើតៃវ៉ាន់នោះទេ ពីព្រោះប្រទេសជប៉ុនមិនទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជាប្រទេសអធិបតេយ្យជាផ្លូវការនោះឡើយ។ ជំនួសមកវិញ ពួកគេកំពុងមានជម្លោះការទូតដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដែលកើតចេញពីការទាមទារទឹកដីរបស់ប្រទេសចិនលើតៃវ៉ាន់ និងការព្រួយបារម្ភអំពីសន្តិសុខរបស់ជប៉ុនចំពោះការឈ្លានពានដែលអាចកើតមានឡើងពីសំណាក់ក្រុង​ប៉េកាំង។

យោង​តាម Wall Street Journal​ ភាពតានតឹងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានបង្កឡើងដោយមតិយោបល់ថ្មីៗរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី សៈណាអិ តាកៃឈិ (Sanae Takaichi) ដែលបានថ្លែងថា ការវាយប្រហារ ឬការបិទផ្លូវរបស់ប្រទេសចិនលើតៃវ៉ាន់ អាចបង្កើតជា«ការគំរាមកំហែងដល់អត្ថិភាព» ចំពោះសន្តិសុខរបស់ជប៉ុន ដែលអាចបង្ក​ឲ្យ​មានការឆ្លើយតបយោធារបស់ជប៉ុន ក្រោមច្បាប់សន្តិសុខជាតិរបស់ខ្លួន។

មូលហេតុស្នូលនៃភាពតានតឹង

ការទាមទារអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិន៖ ទីក្រុងប៉េកាំងចាត់ទុកកោះតៃវ៉ាន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង និងតាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ ថាជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយ​ជា​«ផ្នែកដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន»របស់ប្រទេសចិន ដែលត្រូវតែបង្រួបបង្រួមជាមួយដីគោក ទោះបីជាចាំបាច់ត្រូវប្រើកម្លាំងក៏ដោយ។ ចិនចាត់ទុកការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់បរទេសក្នុងបញ្ហាតៃវ៉ាន់ថាជាការជ្រៀតជ្រែកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។

កង្វល់សន្តិសុខរបស់ជប៉ុន៖ ការព្រួយបារម្ភរបស់ជប៉ុន គឺភាគច្រើនទាក់ទងនឹងភូមិសាស្ត្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រ។ កោះតៃវ៉ាន់ស្ថិតនៅចម្ងាយតិចជាង៧០ម៉ាយល៍ (១០០គីឡូម៉ែត្រ) ពីកោះជប៉ុនដែលនៅជិតបំផុត គឺកោះយ៉ូណាហ្គូនី (Yonaguni)។ ការកាន់កាប់របស់ប្រទេសចិនលើតៃវ៉ាន់នឹងរំខានដល់ខ្សែទំនាក់ទំនងសមុទ្រដ៏សំខាន់ ដែលជប៉ុនពឹងផ្អែកសម្រាប់ការនាំចូលថាមពល និងពាណិជ្ជកម្មផ្សេងទៀតជាង៨០%របស់ខ្លួន ដែលបង្កជាការគំរាមកំហែងដល់អត្ថិភាពនៃសេដ្ឋកិច្ច និងការរស់រានរបស់ជាតិជប៉ុន។

អរិភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ជម្លោះនេះក៏ត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែង និងចម្រូងចម្រាសរវាងចិន និងជប៉ុនផងដែរ រួមទាំងការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុនលើប្រទេសចិនក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលបន្តជំរុញ​ឲ្យ​មានមនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងជប៉ុននៅក្នុងប្រទេសចិន។

ការផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់ជប៉ុន៖ ជាប្រពៃណី ប្រទេសជប៉ុនបានរក្សាគោលនយោបាយ«ភាពមិនច្បាស់លាស់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ» ទាក់ទងនឹងជម្លោះដែលអាចកើតមាន ដោយសង្ឃឹម​ថា​មាន​ការដោះស្រាយដោយសន្តិភាពតាមរយៈកិច្ចសន្ទនា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការលើកឡើងយ៉ាងច្បាស់លាស់នាពេលថ្មីៗនេះរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន និងយុទ្ធសាស្ត្រសន្តិសុខជាតិថ្មី និងកាន់តែច្បាស់លាស់ បានបញ្ជាក់ពីជំហររឹងមាំក្នុងការបង្ហាញសាមគ្គីភាពជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិករបស់ខ្លួន និងជាការឆ្លើយតបទៅនឹងអំណាចយោធាដែលកំពុងកើនឡើងរបស់ប្រទេសចិន ដែលបានធ្វើ​ឲ្យ​ទីក្រុងប៉េកាំងខឹងសម្បារ។

ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន

ជម្លោះការទូត៖ ប្រទេសចិនបានឆ្លើយតបដោយកំហឹង ដោយទាមទារ​ឲ្យ​ដកការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោកស្រីសៈណាអិ ចេញការព្រមានអំពីការធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនទាក់ទងនឹងប្រទេសជប៉ុន និង​​ប្រើប្រាស់​នយោបាយការទូត​បង្ហាញ​ពី​ភាព​តានតឹង​ខ្លាំង។

ការដាក់ពង្រាយយោធា៖ ប្រទេសជប៉ុនបានបង្កើនការកសាងសមត្ថភាពការពារជាតិរបស់ខ្លួន ខណៈដែលប្រទេសចិនបានធ្វើសមយុទ្ធយោធា និងបង្កើនសកម្មភាពកងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពអាកាសនៅក្នុងតំបន់ រួមទាំងនៅជិតកោះជប៉ុនផងដែរ។

ទំនាក់ទំនងក្រៅផ្លូវការ៖ ទោះបីជាមានជម្លោះការទូតជាផ្លូវការ និងការខ្វះខាតទំនាក់ទំនងផ្លូវការក៏ដោយ ក៏ប្រទេសជប៉ុននៅតែរក្សាទំនាក់ទំនងក្រៅផ្លូវការដ៏សំខាន់ និងការទាក់ទងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយតៃវ៉ាន់៕

ប្រែសម្រួល៖ ឈាង