ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

សន្និសញ្ញាមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) ប្រឈមរំលោភកាន់តែខ្លាំងក្លា

បានផុស

១ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ៣០ មេសា ២០២៦

ដោយ

គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៦ សន្ធិសញ្ញាមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) ប្រឈមមុខនឹងភាពតានតឹងធ្ងន់ធ្ងរនៃការរំលោភបំពានដោយសារតែជម្លោះប្រដាប់អាវុធដ៏ខ្លាំងក្លាកំពុងបន្ត និងការបែកបាក់នៃជំនឿទុកចិត្តខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ នាំឱ្យមានការព្រមានថាសន្ធិសញ្ញានេះស្ថិតក្រោមការរស់រានមានជីវិត ឬកំពុងរលាយបាត់។

យោងតាមភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរ៉យទ័រ និងគេហទំព័រ UN ផ្សាយចុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ហានិភ័យនៃការរំលោភបំពានបានកើនឡើង ដោយសារតែការគំរាមកំហែងនៃការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងសង្គ្រាម ការដួលរលំនៃការគ្រប់គ្រងអាវុធទ្វេភាគី និងការលើកទឹកចិត្តកាន់តែខ្លាំងឡើងសម្រាប់រដ្ឋដែលមិនមាននុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីបន្តសមត្ថភាពបរមាណូ។

សម័យប្រជុំកំពូលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ រូបភាព៖ Reuters

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

គួរបញ្ជាក់ថា សន្ធិសញ្ញាមិនរីករាលដាលអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (NPT) ពឹងផ្អែកលើគោលការណ៍ បី គឺការមិនរីកសាយភាយអាវុធ ការរំសាយអាវុធ និងការប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល កំពុងត្រូវបានដាក់សម្ពាធតាមវិធីជាច្រើន៖

១. ការគំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ពីសង្គ្រាមក្នុងតំបន់

សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន៖ ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីបានរំលោភលើស្មារតីនៃ NPT ជាពិសេសនៅក្នុងពន្លឺនៃអនុស្សរណៈទីក្រុង Budapest ឆ្នាំ ១៩៩៤ ដែលរុស្ស៊ីបានប្តេជ្ញាគោរពសន្តិសុខរបស់អ៊ុយក្រែន បន្ទាប់ពីខ្លួនបានបោះបង់ចោលឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

អស្ថិរភាពនៅមជ្ឈិមបូព៌ា៖ នៅឆ្នាំ២០២៦ សក្តានុពលសម្រាប់ជម្លោះដោយផ្ទាល់រវាងអ៊ីរ៉ង់និងអ៊ីស្រាអែលបង្កហានិភ័យដ៏ធំមួយ។ អ៊ីរ៉ង់បានខិតទៅជិតកម្រិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយកម្រិតខ្ពស់បណ្តាលឱ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពី «ការផ្ទុះឡើង» ដែលអាចកើតមាន។

ការពង្រីកឆ័ត្រនុយក្លេអ៊ែរ៖ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងជម្លោះ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប ដូចជាបារាំងបានស្នើឱ្យពង្រីក ឆ័ត្រនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួនទៅកាន់សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបកាន់តែច្រើន។

២. ការបំបែកការគ្រប់គ្រងអំណាចសំខាន់ៗឆ្នាំ២០២៦

ការផុតកំណត់នៃសន្ធិសញ្ញា New START៖ សន្ធិសញ្ញា New START រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ី កំណត់ឃ្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរធំជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោកបានផុតកំណត់នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦។ ការដួលរលំនេះ ទំនងគ្មានការជំនួស នឹងលុបបំបាត់របាំងការពារដ៏សំខាន់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការពង្រីកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យ។

ទំនើបកម្ម និងការពង្រីក៖ រដ្ឋដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរមិនត្រឹមតែមានទំនើបកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះកំពុងពង្រីកឃ្លាំងអាវុធ ដោយប្រទេសចិនកំពុងបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ការរិចរិលនៃការផ្អាក៖ រុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានពិភាក្សាអំពីការបន្តការធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរ ដោយគំរាមកំហែងដល់ការផ្អាករយៈពេល ៣០ឆ្នាំ។

៣. ហានិភ័យនៃការរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរកើនឡើង និងការមិនពេញចិត្តចំពោះ NPT

ការកើនឡើងនៃការការពារសុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ៖ ការបរាជ័យនៃការធានាសន្តិសុខអន្តរជាតិ (ដូចនៅអ៊ុយក្រែន) ជំរុញឱ្យប្រទេសដូចជាកូរ៉េខាងត្បូង និងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ជជែកវែកញែកយ៉ាងសកម្ម ឬឆ្ពោះទៅរកការទទួលបានសមត្ថភាពវដ្តឥន្ធនៈនុយក្លេអ៊ែរ។

ការឯកភាពគ្នាដ៏តានតឹង៖ សន្និសីទពិនិត្យឡើងវិញនៃ NPT ឆ្នាំ ២០២៦ កំពុងប្រព្រឹត្តទៅក្រោមភាពតានតឹងខ្លាំង ដោយប្រទេសជាច្រើន ជាពិសេសប្រទេសនៅភាគខាងត្បូង កំពុងសួរថាហេតុអ្វីបានជាពួកគេគួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវបទដ្ឋានមិនរីកសាយភាយអាវុធ ខណៈមហាអំណាចមិនអាចបំពេញកាតព្វកិច្ចរំសាយអាវុធរបស់ពួកគេផង។

៤. បញ្ហាប្រឈមផ្នែកបច្ចេកទេសនិងនយោបាយ

ការបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗនិងមិនអាចគ្រប់គ្រង៖ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងបច្ចេកវិទ្យាល្បឿនលឿនជាងសំឡេង (Hypersonic) ធ្វើឱ្យ កាន់តែពិបាកក្នុងការបែងចែករវាងប្រព័ន្ធអាវុធធម្មតានិងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ បង្កើនហានិភ័យនៃការគណនាខុស អំឡុងពេលមានវិបត្តិ។

ការធ្វើអាវុធនីយកម្មថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល៖ តម្រូវការថាមពលនុយក្លេអ៊ែរកើនឡើង ផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ប្រទេសនានាក្នុងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីថាមពលស៊ីវិលជាគម្រប សម្រាប់ការកសាងសមត្ថភាព ដើម្បីផលិតសម្ភារៈកម្រិតអាវុធ៕

ប្រែសម្រួល៖ ណឺ មិនា

Related Topics:ពិភពលោក នុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល

ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១៤ ម៉ោង ago

អស់សង្ឃឹមហើយ ក្នុងការសង្គ្រោះជីវិត បុរស ២នាក់ទៀត ដែលជាប់ក្នុងរូងភ្នំ នៅឡាវ

សេដ្ឋកិច្ច៣ ថ្ងៃ ago

ធនាគារ ARDB ចាក់បញ្ចូលទុនលើស្វាយចន្ទី និងដំឡូងមី

ព័ត៌មានជាតិ១ សប្តាហ៍ ago

រដ្ឋបាលខណ្ឌកំបូល សហការជាមួយក្រុមហ៊ុនមីនេបៀ ប្រើប្រាស់កម្លាំងជាង ៨០០នាក់ សម្អាតអនាម័យនៅតាមដងផ្លូវ

កីឡា៤ ថ្ងៃ ago

មូលហេតុកីឡាករអាមេរិ Penrose ធ្វើមិនបានល្អជាមួយក្រុមស្នងការខេត្តស្វាយរៀង

ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៦ ថ្ងៃ ago

អ៊ីរ៉ង់ បើកច្រកចូលរូងភ្នំ ផ្ទុកមីស៊ីលសម្ងាត់របស់ខ្លួនឡើងវិញ ទោះរងការវាយប្រហារយ៉ាងដំណំ

សេចក្ដីជូនដំណឹង២ ថ្ងៃ ago

ក្រុមហ៊ុន Danone ប្រារព្ធទិវាកុមារអន្តរជាតិ និងយុទ្ធនាការសុវត្ថិភាពចំណីអាហារដើម្បីបន្តកាត់បន្ថយភាពស្លេកស្លាំងដោយសារកង្វះជាតិដែកក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា