អ្នកជំនាញលើកឡើងថា សីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក

ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពប្រចាំថ្ងៃខ្លាំងបានកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់រយៈទទឹងទាប និងមធ្យម ជាកន្លែងដែលប្រជាជនភាគច្រើននៃពិភពលោករស់នៅ នេះបើយោងតាមការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្តិ Nature។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

ការស្រាវជ្រាវដែលធ្វើឡើងដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Nanjing និងបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន បានវិភាគទិន្នន័យអាកាសធាតុពីឆ្នាំ ១៩៦១ ដល់ឆ្នាំ ២០២០ និងការព្យាករណ៍ដែលលាតសន្ធឹងដល់ឆ្នាំ ២១០០ ដោយរកឃើញថា ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពភ្លាមៗ និងធំពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលជាទម្រង់នៃអាកាសធាតុខ្លាំងដែលត្រូវបានមើលរំលង កំពុងកាន់តែញឹកញាប់ កាន់តែខ្លាំង និងធំជាងមុន។

ការសិក្សាបានសន្មតថា និន្នាការនេះជាចម្បងទៅនឹងការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដោយដីស្ងួត និងការប្រែប្រួលកើនឡើងនៃសម្ពាធខ្យល់ និងសំណើមដីត្រូវបានកំណត់ថាជាកត្តារួមចំណែកសំខាន់ៗ ខណៈពេលដែលតំបន់រយៈទទឹងខ្ពស់បានជួបប្រទះនឹងការប្រែប្រួលទាំងនេះតិចជាងមុន តំបន់រយៈទទឹងទាប និងមធ្យមនៅអឌ្ឍគោលទាំងពីរបង្ហាញពីការកើនឡើងយ៉ាងច្បាស់ និងលឿនជាងមុន។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានព្រមានថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងធ្វើឲ្យអាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃកាន់តែប្រែប្រួលខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ក្តៅ ហើយការប្រែប្រួលនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកាន់តែអាក្រក់ទៅៗរហូតដល់ចុងសតវត្សរ៍នេះ។

លោកស្រី Deniz Demirhan អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាកាសធាតុនៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកទេសអ៊ីស្តង់ប៊ុល បានប្រាប់ Anadolu ថា ការឡើងកំដៅផែនដីកំពុងបង្កើនភាពប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងរយៈទទឹងកណ្តាល ខណៈពេលដែលកាត់បន្ថយវានៅក្នុងតំបន់ប៉ូល។

លោកស្រីបញ្ចាក់ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុផ្លាស់ប្តូរលំនាំពពក និងសំណើមបរិយាកាស ដែលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់វដ្តសីតុណ្ហភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ក្នុងករណីខ្លះ ការកើនឡើងនៃពពកកំណត់កំដៅពេលថ្ងៃ និងភាពត្រជាក់ពេលយប់ ដែលធ្វើឲ្យជួរសីតុណ្ហភាពរួមតូច ខណៈពេលដែលក្នុងករណីផ្សេងទៀត ការឡើងកំដៅធ្វើឲ្យមានភាពផ្ទុយគ្នារវាងថ្ងៃ និងយប់កាន់តែច្បាស់។ ជាពិសេស ការបង្ខំឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់គឺជាកត្តាជំរុញរយៈពេលវែងដ៏សំខាន់នៃការប្រែប្រួលនៃការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពប្រចាំថ្ងៃ ដោយសារកំហាប់កើនឡើងរំខានដល់តុល្យភាពថាមពលរបស់ផែនដី ធ្វើឲ្យភពផែនដីមានភាពកក់ក្តៅ និងផ្លាស់ប្តូរចរន្តខ្យល់ និងដំណើរការផ្ទៃ។

ជាងនេះទៀតដែរ ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពភ្លាមៗអាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ បង្កបញ្ហាសុខភាព និងបង្កើនអត្រាមរណភាពដោយធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធសរសៃឈាមបេះដូង និងផ្លូវដង្ហើមតានតឹង ដែលអាចនាំឲ្យមានជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល គាំងបេះដូង និងជំងឺហឺតកាន់តែច្រើន។

លោកស្រីក៏លើកឡើងទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច ភាពប្រែប្រួលបែបនេះអាចបណ្តាលឲ្យមានការខាតបង់ផ្នែកកសិកម្ម ការកើនឡើងភ្លាមៗនៃតម្រូវការថាមពល ធ្វើឲ្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតានតឹង និងរំខានដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយ។

ការរកឃើញនេះក៏បង្ហាញថា ការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពភ្លាមៗ និងពិបាកទស្សន៍ទាយអាចក្លាយជាលក្ខណៈពិសេសមួយនៃអាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងតំបន់ដែលមានប្រជាជនរស់នៅច្រើន ដែលបង្កបញ្ហាប្រឈមកាន់តែខ្លាំងឡើងសម្រាប់ប្រព័ន្ធសុខភាពសាធារណៈ សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខស្បៀងនៅទូទាំងពិភពលោក៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអានខាងក្រោមនេះ៖

កូរ៉េខាងជើង ហៅកូរ៉េខាងត្បូង ថា «ប្រទេសអរិភាពលេខ១»