វិចារណកថាចក្ខុវិស័យកែទម្រង់យោធាកម្ពុជា៖ ពីកម្លាំងបរិមាណ ឆ្ពោះទៅកងទ័ពជំនាញឌីជីថល និងមនសិកាការពារជាតិ

ក្នុងទស្ស​នវិជ្ជានយោបាយ តាំងពីសម័យបុរាណរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន គ្រឹះការ​ពារជាតិ គឺជាសសរទ្រូងដ៏រឹងមាំដែលមិនអាចខ្វះបានសម្រាប់ការពារ «កិច្ចសន្យាសង្គម» និងសន្តិភាពរបស់ប្រជាជាតិ។ ក្នុងបរិបទដែលពិភពលោកកំពុងឆ្លងកាត់ការប្រែប្រួលភូមិសាស្ត្រនយោបាយយ៉ាងរហ័ស និងការហក់ឡើងនៃបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើប ការធ្វើកំណែទម្រង់វិស័យការ ពារជាតិ មិនមែនគ្រាន់តែជាជម្រើសនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាកាតព្វកិច្ចយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ចាំបាច់បំផុតសម្រាប់កម្ពុជា។

កម្ពុជាមានប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាដ៏ជូរចត់និងមានតម្លៃ ដែលដកស្រង់ចេញពីសមរភូមិពិតៗ និងយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ដើម្បីធានាបាននូវអធិបតេយ្យភាពជាតិក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១នេះ ដល់ពេលដែលកម្ពុជាត្រូវបោះជំហានឆ្លងឱ្យផុតពី «ទម្រង់យោធាបែបប្រពៃណី» ដែលពឹងផ្អែកលើបរិមាណមនុស្ស ឆ្ពោះទៅរក «កងទ័ពវៃឆ្លាត (Smart Army)» ដែលរួមផ្សំដោយបច្ចេកវិទ្យា វិន័យ និងមនសិកាជាតិ។ តុល្យភាពរវាងការរៀនសូត្រពីកំហុសអតីតកាល និងការស្រូបយកបទពិសោធល្អៗពីកងទ័ពឈានមុខលើពិភពលោក គឺជាគន្លឹះមាសសម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងការពារជាតិ ក្នុងការរៀបចំផែនការមេ។

១. ការហានឆ្លងឱ្យផុតពីចំណុចខ្វះខាតក្នុងអតីតកាល៖ ពីប្រព័ន្ធបក្ខពួក ឆ្ពោះទៅរកប្រព័ន្ធគុណាធិបតេយ្យ (Meritocracy)

​ផ្អែកលើទស្សនវិជ្ជានៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ រដ្ឋមួយអាចខ្លាំងទៅបាន លុះត្រាតែប្រព័ន្ធ​ដឹកនាំរដ្ឋនោះយក «សមត្ថភាពនិងគុណធម៌»ជាគោល មិនមែនយក«បក្ខពួកនិយម» ឡើយ។ មេរៀនមួយក្នុងចំណោមមេរៀនធំៗដែលកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ គឺតុល្យភាពនៃរចនាសម្ព័ន្ធឋានន្តរសក្តិ និងការគ្រប់គ្រងកម្លាំង។ យន្តការចាស់ ជារឿយៗ ជួបប្រទះនូវបញ្ហា «មេទ័ពច្រើនជាងពលទាហាន» និងការដំឡើងស័ក្តិដែលជួនកាលផ្អែកលើទំនាក់ទំនងឬបក្ខពួកនិយម ជាជាងសមត្ថភាពពិតប្រាកដនៅលើសមរភូមិ ឬការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ដើម្បីបំពេញចន្លោះប្រហោងនេះ កម្ពុជាត្រូវងាកមកអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានតឹងរ៉ឹង និង​យុត្តិធម៌ ដូចបណ្តាប្រទេសជឿនលឿន៖

• រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឱ្យបានរឹងមាំ៖ កាត់បន្ថយចំនួនយោធិនដែលមិនសកម្មឬទាហានខ្មោច និងកាត់បន្ថយតួនាទីរដ្ឋបាលដែលមិនចាំបាច់ ដើម្បីប្រមូលថវិកាមកបង្កើនប្រាក់បៀវត្សរ៍ និងសុខុមាលភាពដល់យុទ្ធជនជួរមុខវិញ។
• យន្តការវាយតម្លៃផ្អែកលើសមត្ថភាព៖ ការដំឡើងឋានៈ និងតួនាទី ត្រូវតែឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃសមត្ថភាពជាក់ស្តែង វិជ្ជាជីវៈ និងចំណេះដឹងខាងយុទ្ធសាស្ត្រ។ យុទ្ធជនដែលពូកែនិងមានវិន័យ ត្រូវតែទទួលបានឱកាសឡើងធ្វើជាអ្នកដឹកនាំ ដោយមិនខ្វល់ពីខ្សែស្រឡាយឡើយ។

២. បំពេញបន្ថែមដោយវិធីសាស្ត្រថ្មី៖ ការធ្វើទំនើបកម្មឌីជីថលនិងបច្ចេកវិទ្យាយោធា

សមរភូមិនាសតវត្សរ៍ទី២១នេះ មិនមែនវាស់វែងគ្នាតែលើទំហំសាច់ដុំ ឬចំនួនគ្រាប់កាំភ្លើងធំឡើយ ប៉ុន្តែវាស់វែងលើ«ល្បឿនព័ត៌មាននិងបច្ចេកវិទ្យា»។ បទពិសោធពីប្រទេសមហាអំណាចដូចជា សហរដ្ឋអាម៉េរិក ចិន និងអ៊ីស្រាអែល បង្ហាញថា កងទ័ពតូចតែទំនើប អាចវាយបកកងទ័ពធំបានយ៉ាងងាយ ប្រសិនបើពួកគេម្ចាស់ការលើលំហអាកាសបច្ចេកវិទ្យា។

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលក្នុងវិស័យយោធា តាមរយៈ៖

• ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធ C4ISR^[1] ឌីជីថល ឬ«ប្រព័ន្ធបញ្ជា ត្រួតពិនិត្យ គមនាគមន៍ កុំព្យូទ័រ កិច្ចការសម្ងាត់ ការឃ្លាំមើល និងការស៊ើបការណ៍»៖ បង្កើតប្រព័ន្ធបញ្ជាការដ្ឋានរួមមួយដែលប្រើប្រាស់ AI និងប្រព័ន្ធទិន្នន័យធំ (Big Data) ដើម្បីប្រមូលព័ត៌មានសម្ងាត់ ស៊ើបការណ៍ និងធ្វើការសម្រេចចិត្តបានរហ័សចំគោលដៅ។
• ប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធដ្រូន និងការការពារសន្តិសុខសាយប័រ៖ បង្កើតកងឯកភាពដ្រូន​ពិសេស ទាំងសម្រាប់ស៊ើបការណ៍ និងវាយប្រហារ ព្រមទាំងបង្កើត «កងទ័ពលំហសាយប័រ (Cyber Army)» ដើម្បីការពារប្រព័ន្ធទិន្នន័យជាតិ និងរារាំងការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតពីសត្រូវខាងក្រៅ។
• សេដ្ឋកិច្ចការពារជាតិប្រកបដោយចីរភាព៖ ទោះបីជាថវិកាយោធារបស់យើងមានកម្រិត ប៉ុន្តែការបែងចែកថវិកាត្រូវតែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ ដោយផ្តោតលើការទិញ និងថែទាំអាវុធយុទ្ធោបករណ៍យុទ្ធសាស្ត្រ ដូចជា ប្រព័ន្ធរ៉ាដា និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសខ្នាតតូច ជៀសវាងការចំណាយខ្ជះខ្ជាយលើសម្ភារៈហួសសម័យ។

៣. ការបណ្តុះមនសិកាស្នេហាជាតិ ភាពក្លាហាន និងវិន័យដែកថែប 

នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាអត់ធ្មត់និយម និងទស្សនវិជ្ជាយោធាបុរាណ កងទ័ពដែលមានតែអាវុធទំនើប ប៉ុន្តែគ្មានស្មារតីប្រយុទ្ធ គឺមិនខុសពីឡានទំនើបដែលគ្មានសាំងឡើយ។ ការបណ្តុះបណ្តាលផ្លូវចិត្ត និងការសាបព្រោះ «ទឹកចិត្តស្រឡាញ់ជាតិពិតប្រាកដ» គឺជារនាំងការពារខាងវិញ្ញាណដ៏រឹងមាំបំផុត ដែលគ្មានអាវុធណាអាចបំផ្លាញបានឡើយ ដូច​ដែលប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងអ៊ីស្រាអែលបានធ្វើដោយជោគជ័យ។

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា អាចយកចិត្តទុកដាក់លើចំណុចស្នូលទាំង៣នេះ៖

• ទី១ ការអប់រំមនោគមវិជ្ជានិងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ៖ កម្មវិធីសិក្សារបស់កងទ័ពគ្រប់កម្រិត រួមទាំងយោធិនកាតព្វកិច្ច ត្រូវតែបញ្ជ្រាបបញ្ចូលនូវប្រវត្តិសាស្ត្រការពារទឹកដីដ៏អង់​អាចរបស់បុព្វបុរសខ្មែរ។ យោធិនម្នាក់ៗត្រូវតែយល់ច្បាស់ថា ខ្លួនកំពុងឈរការពារអ្វី ហើយហេតុអ្វីបានជាខ្លួនត្រូវលះបង់។ មោទនភាពជាតិត្រូវតែជាឈាមជ័ររបស់កងទ័ព។
• ទី២ ការហ្វឹកហ្វឺនផ្លូវចិត្ត៖ បន្ថែមពីលើការហ្វឹកហ្វឺនកាយសម្បទា កងទ័ពត្រូវឆ្លងកាត់ការសាកល្បងផ្លូវចិត្តក្នុងស្ថានភាពមានសម្ពាធខ្ពស់ ដើម្បីបំបាត់ភាពភ័យខ្លាច បង្កើនភាពអំណត់និងភាពឆ្លាតវៃក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខ។
• ទី៣ ការធានា«ក្រោយខ្នង» ដើម្បីវាយលុក«ខាងមុខ»៖ ទឹកចិត្តស្នេហាជាតិពិតប្រាកដ​របស់រដ្ឋ គឺស្តែងចេញតាមរយៈការមើលថែអ្នកដែលលះបង់ដើម្បីជាតិ។ រដ្ឋត្រូវតែធានាថា ជីវភាពកងទ័ព ផ្ទះសម្បែង របបអាហារ សុខុមាលភាព និងការអប់រំរបស់កូនចៅរបស់ពួកគេ ត្រូវបានមើលថែយ៉ាងដិតដល់។ កាលណា «ក្រោយខ្នង» មានលំនឹង យុទ្ធជននៅ«ជួរមុខ» នឹងប្រយុទ្ធដោយភាពក្លាហានប្តូរផ្តាច់ គ្មានការរារែក។

សន្និដ្ឋាន៖

ការធ្វើកំណែទម្រង់វិស័យយោធារបស់កម្ពុជា មិនមែនជាការលុបបំបាត់ចោលនូវសមិទ្ធផលចាស់​នោះទេ ប៉ុន្តែជាការ«បន្តវេនដោយនវានុវត្តន៍»។ ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាង បទពិសោធការពារជាតិដ៏ជូរចត់របស់កម្ពុជា ជាមួយនឹង វិន័យ គុណាធិបតេយ្យ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលរបស់ពិភពលោក នឹងបង្កើតបានជាខែលការពារជាតិដ៏រឹងមាំមួយ។ តាមរយៈការផ្តល់កិត្តិយសខ្ពង់ខ្ពស់ដល់យុទ្ធជនក្នុងសង្គម ការពង្រឹងវិន័យដែកថែប និងការបើកចំហទទួលយកបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ រាជរដ្ឋាភិបាលនិងក្រសួងការពារជាតិ នឹងអាចកសាងបាននូវកងយោធពលខេមរភូមិន្ទមួយ ដែលមិនត្រឹមតែមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងវីរភាពក្នុងអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាកងទ័ពគំរូ ទំនើប និងជាទីពឹងដ៏កក់ក្តៅរបស់ប្រជាជាតិទាំងមូល នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ដោយឈរលើស្មារតីសាមគ្គីភាព និងសេចក្ដីស្រឡាញ់ជាតិដ៏បរិសុទ្ធពិតប្រាកដផងដែរ៕

ដោយបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង អ្នកជំនាញទស្សនវិជ្ជា និងសមាជិកបម្រុងនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា