វេទិកា ស្តីពី “ទំនៀមជំនុំច្បាប់ខ្មែរ” បានបិទបញ្ចប់ ប្រកបដោយផ្លែផ្កា

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីបិទវេទិកា ស្តីពី “ទំនៀមជំនុំច្បាប់ខ្មែរ” នៅសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ព្រមទាំងវត្តមាន លោក ហ៊ែល ចំរើន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និង លោក យក់ ប៊ុនណា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការក្រសួងមុខងារសាធារណៈ និងជានាយកសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល។

កម្មវិធីជំនុំច្បាប់ខ្មែរ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗ ២ គឺ៖ ទី១. បង្ហាញអំពីអត្ថិភាព នៃអត្តសញ្ញាណច្បាប់ និងទស្សនច្បាប់ខ្មែរពីបុរាណ និងទី២. ការផ្សារភ្ជាប់គ្នា នៃដំណើរវិវត្តច្បាប់ទំនៀម មកច្បាប់ទំនើប តាមប្រព័ន្ធច្បាប់របស់បារាំង ចាប់តាំងពីការរៀបចំនូវរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដំបូង ឆ្នាំ១៩៤៧។

ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងខាងលើ សកម្មភាពសំខាន់ៗចំនួន៣ ត្រូវបានរៀបចំឡើងរួមមាន៖ ទី១. ការរៀបចំចងក្រងបោះពុម្ពផ្សាយអត្ថបទ និងបទបង្ហាញនៃអង្គវេទិកា ទី២. ច្បាប់ទំនៀម និងទំនើបត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយបញ្ជ្រាប និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងដល់មន្ត្រីរាជការក្រសួងស្ថាប័នព្រមទាំងគ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាល និងទី៣. ការរៀបចំជាវេទិកាក្នុងទម្រង់នេះដោយបន្តផ្សព្វផ្សាយបញ្ជ្រាប និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាទៀងទាត់រៀងរាល់ ១ ឬ ២ឆ្នាំម្តង។

បណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចែករំលែកពីចំណេះដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងសិលាចារឹកខ្មែរដែលបានបន្សល់ទុកតាំងពី ៩សតវត្សមុន មានចំនួនជាង ១៤០០ ផ្ទាំង សុទ្ធសឹងជាឃ្លាំងចំណេះដឹងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអក្សរសាស្ត្រដែលជាយានដឹកនាំត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយរៀនសូត្របន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់បង្កើតបាននូវធនធានមនុស្សប្រកបដោយគុណភាពឈានទៅកសាងបាននូវសង្គមមួយប្រកបដោយអរិយធម៌រីកចម្រើន។

ជាមួយនេះដែរ វេទិកា ស្ដីពី “ទំនៀមជំនុំច្បាប់ខ្មែរ” ពិតជាឱកាសបង្ហាញ និងពិភាក្សាក្នុងក្របខ័ណ្ឌបើកចំហដែលផ្ដោត សំខាន់លើប្រពៃណីក្នុងការពិភាក្សាច្បាប់ដែលកំណត់ដោយគុណតម្លៃស្នូលចំនួន ៤គឺ៖ ១. គុណតម្លៃគតិយុត្តិ ២. គុណតម្លៃវប្បធម៌ ៣. គុណតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និង៤. គុណតម្លៃអប់រំ ដោយឈរលើតម្រាយផ្លូវចំនួន២៖ គឺទំនៀម និងទំនើប ឬច្បាប់ទំនៀមទៅច្បាប់ទំនើប ដែលមានគោលដៅឆ្ពោះទៅកាន់ “វប្បធម៌នីតិរដ្ឋ” ដោយមានការចូលរួមពីអន្តរក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងឈរលើអភិក្រម “ប្រព័ន្ធតួអង្គតែមួយ” តាមរយៈការជំនុំគ្នារវាងអ្នកច្បាប់អ្នកអក្សរសាស្ត្រអ្នកវប្បធម៌អ្នកទស្សនវិជ្ជារួមទាំងទស្សនវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនាអ្នកមានចំណេះដឹងខាងភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹតដែលនឹងបង្កើតនូវគំហើញថ្មីមួយដោយផ្សារភ្ជាប់ពីទំនៀមមកជាទំនើប។

បណ្ឌិតសភាចារ្យ បានផ្តាំផ្ញើទៅអង្គវេទិកាទាំងមូលឱ្យ ១. បន្តផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ជ្រាបនូវចំណេះដឹងដែលទទួលបានពីវេទិកានេះជូនដល់គ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ២. បន្តសិក្សាស្រាវជ្រាវនិងចងក្រងបន្ថែមទៀតនូវស្នាដៃថ្មីៗពាក់ព័ន្ធនឹងគុណតម្លៃគតិយុត្តិគុណតម្លៃវប្បធម៌គុណតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រនិងគុណតម្លៃអប់រំ និង៣. បន្តរៀបចំវេទិកា ស្ដីពីទំនៀមជំនុំច្បាប់ខ្មែរក្នុងដំណាក់កាលនៃច្បាប់ទំនើបដើម្បីឆ្ពោះទៅកាន់ “វប្បធម៌នីតិរដ្ឋ”៕