មូលហេតុ នាំឲ្យ វៀតណាម ជួបព្យុះនិងទឹកជំនន់ មកក្នុងពេលទន្ទឹមគ្នា

ប្រទេសវៀតណាម រងការវាយប្រហារដោយគ្រោះមហន្តរាយដ៏សាហាវ និងទឹកជំនន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមកជាបន្តបន្ទាប់ នៅឆ្នាំ២០២៥នេះ ដែលបានបង្កការខាតបង់យ៉ាងហោចណាស់ ៣ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក និងបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសធាតុដ៏ទន់ខ្សោយរបស់ប្រទេសជាតិ។

ជាពិសេស គ្រួសារជាច្រើនបានបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង និងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីទឹកជំនន់ដ៏យូរបានធ្វើឲ្យរដូវព្យុះដ៏ក្តៅគគុករួចទៅហើយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

យ៉ាងណាមិញ ចំពោះមូលហេតុដែលនាំឲ្យវៀតណាមក្លាយជាប្រទេសជួបព្យុះ និង ទឹកជំនន់ មកក្នុងពេលដំណាលគ្នា ជាញឹកញាប់ ដោយសារមូលហេតុធម្មជាតិ និងភូមិសាស្ត្រចម្បងៗខ្លះៗដូចខាងក្រោម៖

១ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រចំកណ្តាលផ្លូវព្យុះទីហ្វុងប៉ាស៊ីហ្វិក

ប្រទេសវៀតណាមស្ថិតនៅតាមបណ្តោយច្រករបៀងព្យុះទីហ្វុងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ដែលជាតំបន់ព្យុះសកម្មបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានព្យុះត្រូពិច ឬព្យុះទីហ្វុងចំនួន ១០ទៅ១២ វាយប្រហារចូលទឹកដីវៀតណាមជារឿយៗ ខណៈដែលព្យុះទាំងនោះនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ខ្យល់បក់ខ្លាំង និងរលកខ្ពស់ៗ ដែលបណ្តាលឲ្យមានទឹកជំនន់ភ្លាមៗ។

២. ប្រព័ន្ធខ្យល់មូសុងធ្វើឲ្យភ្លៀងធ្លាក់ភ្លាមៗ

ប្រទេសមួយនេះរងឥទ្ធិពលពី មូសុងត្បូង–កើត និងមូសុងត្បូង–លិច នៅក្នុងរដូវវស្សាពីខែឧសភាដល់តុលា ដែលនាំមកនូវសំណើមពីសមុទ្រ បង្កជាភ្លៀងធ្ងន់ធ្ងរ។ ខ្យល់មូសុងឦសាន ពីខែវិច្ឆិកាដល់មីនា នាំឲ្យមានខ្យល់ត្រជាក់ប៉ះទង្គិចជាមួយខ្យល់ត្រូពិចសើម។ នៅពេលដែលព្យុះមកដល់ក្នុងរដូវមូសុង ខ្យល់មូសុងបន្ថែមសំណើមកាន់តែច្រើន ដែលធ្វើឲ្យភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាងធម្មតា ហើយកើតជាទឹកជំនន់កើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

៣ ឆ្នេរសមុទ្រវែង និង ភ្នំបណ្តាលឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន

វៀតណាមមានឆ្នេរសមុទ្រប្រវែងជាង ៣,២០០គីឡូម៉ែត្រ និងជួរភ្នំដែលលាតសន្ធឹងពីខាងជើងទៅខាងត្បូងជិតសមុទ្រ។ នៅពេលដែលព្យុះរុញខ្យល់សើមចូលទៅក្នុងដីគោក ខ្យល់នឹងប៉ះភ្នំហើយឡើងខ្ពស់ដោយបណ្ដាលឲ្យភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង (ទឹកភ្លៀងកើនឡើងពីភ្នំ) បង្កជាទឹកជំនន់ភ្លាមៗ និងការបាក់ដីជាដើម។

៤. ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុធ្វើឲ្យព្យុះកាន់តែខ្លាំងក្លា

ខណៈពេលដែលការសិក្សាអំពីលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចង្អុលបង្ហាញពីតួនាទីនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ក្នុងការធ្វើឲ្យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងនូវភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិថ្មីៗនេះ ផលប៉ះពាល់ក៏កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងដោយការបរាជ័យក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រភាពធន់ផងដែរ រួមទាំង ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការអភិវឌ្ឍទីក្រុងដែលមិនបានគ្រោងទុក ដំណើរការបង្កើតដីថ្មីពីផ្ទៃទឹក ឬការស្ដារដីដែលរេចរឹលឡើងវិញ និងការរាំងស្ទះប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹកធម្មជាតិ។

ក្រៅពីកត្តាខាងលើនេះ លោកស្រី Nguyen Phuong Loan អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាកាសធាតុនៅសាកលវិទ្យាល័យ New South Wales បាននិយាយដែរថា «វៀតណាមគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះបំផុតចំពោះហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ»។ លោកស្រីថា ផលប៉ះពាល់ទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរគឺជាលទ្ធផលនៃ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ស្ថានភាពធម្មជាតិ និងគោលនយោបាយសម្របខ្លួនមិនល្អ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ដោយសារព្យុះធំៗចំនួន ១៤ បានវាយប្រហារប្រទេសវៀតណាមនៅឆ្នាំនេះ និងមួយទៀតកំពុងធ្វើដំណើរមក ដូច្នេះហើយ បញ្ហាប្រឈមនឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងសម្រាប់ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍នេះ ដែលឆ្នេរសមុទ្រប្រវែង ៣២០០ គីឡូម៉ែត្រ ធ្វើឲ្យវាងាយរងគ្រោះជាពិសេសចំពោះរលកព្យុះ និងទឹកជំនន់៕

អត្ថបទ៖ សាង ស្រីល័ក្ខ

ចុចអានខាងក្រោមនេះ៖

វៀតណាម ខាតបង់ប្រាក់ជាង ៣ពាន់លានដុល្លារ ដោយសារទឹកជំនន់ និងព្យុះដ៏សាហាវ