ព័ត៌មានជាតិ

រកឃើញកំហុសធ្ងន់ធ្ងរ នៅក្នុងទិន្នន័យដែលគាំទ្រ ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ស្តីពីទំនប់វារិអគ្គិសនីរបស់ចិនប៉ះពាល់ដល់អាងទន្លេមេគង្គ

បានផុស

៤ years មុន

នៅ

ថ្ងៃចន្ទ ២១ មីនា ២០២២

ដោយ

អ្នកជំនាញខាងជលសាស្ត្រនៅសកលវិទ្យាល័យ Tsinghua របស់ប្រទេសចិនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានមានប្រសាសន៍ថា របាយការណ៍កម្រិតអាងស្តុកទឹកដែលចេញផ្សាយដោយកម្មវិធី “Mekong Dam Monitor (MDM)” ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយសហរដ្ឋអាមេរិក គឺពោរពេញទៅដោយកំហុសឆ្គងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលងាយនឹងប្រើប្រាស់ខុសក្នុងការអះអាងថា ទំនប់វារិអគ្គិសនីរបស់ប្រទេសចិន “ការគ្រប់គ្រងទឹក” និង “ការប៉ះពាល់បណ្តាប្រទេសនានា” នៅខាងក្រោមខ្សែទឹកដែលត្រូវបានGlobal Times រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃពុធសប្តាហ៍មុន។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

ក្រុមស្រាវជ្រាវចិនបានរកឃើញថា ទិន្នន័យដែលទទួលបានដោយការវាស់វែងពីចម្ងាយផ្កាយរណបរបស់ MDMបញ្ច្រាសនឹងការកើនឡើង និងការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតទឹកជាក់ស្តែងនៃអាងស្តុកទឹកXiaowanក្នុងរយៈពេលត្រួតពិនិត្យយ៉ាងហោចណាស់បីដងក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដែលមានកំហុសរហូតដល់ ១៤.៨៤ ម៉ែត្រ ដែលស្មើនឹងប្រហែល ២.៤ ពាន់លានម៉ែត្រគូបទឹក។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងកំហុសនោះ MDM បានទទួលស្គាល់កំហុសមួយចំនួននៅលើទំព័រ Facebook របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃពុធរួមទាំងកំហុស “វាយអក្សរ (typo)” នៅក្នុងទិន្នន័យរបស់ពួកគេ ហើយបានធ្វើការកែសម្រួលបន្ទាប់ពីត្រួតពិនិត្យម្តងហើយម្តងទៀតជាមួយនឹងរូបភាពផ្កាយរណបដែលមានគុណភាពខ្ពស់ពី Planet Labs ដែលជាក្រុមហ៊ុនចាប់រូបភាពពីផ្កាយរណប។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សូម្បីតែបន្ទាប់ពីការពិនិត្យឡើងវិញក៏ដោយ អ្នកជំនាញមកពីទីក្រុង Tsinghua បានចង្អុលបង្ហាញកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថា ទិន្នន័យរបស់ MDM នៅតែមានកំហុសរហូតដល់ប្រាំបីម៉ែត្រពីការវាស់កម្រិតទឹកជាក់ស្តែង ឧទាហរណ៍ នៅចំណុចនៃថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០។

អ្នកជំនាញជនជាតិចិនបាននិយាយថា “កំហុសប្រាំបីម៉ែត្រ គឺប្រហែល ១.២ ពាន់លានម៉ែត្រគូបនៃទឹក។ ផលប៉ះពាល់សម្រាប់ប្រទេសនៅតាមខ្សែទឹកខាងក្រោមមួយចំនួន គឺជាក់ស្តែងនិងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ” អ្នកជំនាញចិនបាននិយាយថា កំហុសទាំងនោះអាចត្រូវបានបកស្រាយខុសដោយថា “ទំនប់ចិនបានស្ទាក់ទឹក” និងមានការបំភាន់ជាអវិជ្ជមានដែលថា “ទំនប់ទឹកនៅខ្សែទឹកខាងលើនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតនៅខ្សែទឹកខាងក្រោម។ MDMដែលគ្រប់គ្រងដោយស្ថាប័នStimson Center’s អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក បានបង្កើតនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២០ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកបានវាយប្រហាជាបន្តបន្ទាប់លើទំនប់ទឹករបស់ចិន។ កម្មវិធីនេះបានតាមដានព័ត៌មានជលសាស្ត្រ និងអាកាសធាតុ ព្រមទាំងរូបថតពីលើអាកាស និងការវិភាគពីផ្កាយរណបនៃទំនប់ទាំង ១៣ ដែលបានបញ្ចប់ក្នុងនោះមាន ១១ នៅក្នុងប្រទេសចិន និងអាងស្តុកទឹកនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ បន្ថែមពីលើទំនប់វារិអគ្គិសនីចំនួន ១៥ នៅលើមូលដ្ឋានដែលបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រចាំសប្តាហ៍។ អ្នកសង្កេតការណ៍បាននិយាយថា កំហុសមួយផ្នែក គឺបណ្តាលមកពីឧបករណ៍(backward tools)និងបញ្ហានយោបាយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេដែលគម្លាត(deviation) សូម្បីតែភាពផ្ទុយគ្នានៅក្នុងលទ្ធផល MDM ត្រូវបានលាតត្រដាង។

នៅក្នុងហ្វេសប៊ុកMDMបាននិយាយថា “មានការរឹតបន្តឹងលំហូរនៃ ១៤៤ គីឡូម៉ែត្រគូបនៅឯទំនប់ Jinghong” ក្នុងអំឡុងសប្តាហ៍នៃថ្ងៃទី ៣១ ខែមករាដល់ថ្ងៃទី ៦ ខែកុម្ភៈ។ ប៉ុន្តែ ១៤៤ គីឡូម៉ែត្រគូបគឺធំជាងទំហំផ្ទុករបស់ទំនប់Jinghong។ លើសពីនេះទៀត វាមានទំហំធំជាង ១,០០០ ដងច្រើនជាងទឹកសរុបប្រចាំសប្តាហ៍ដែលបញ្ចេញដោយទំនប់ទាំង៤៥ នៅក្នុងអាង។

នៅឆ្នាំ ២០១៩-២០២០ MDMបានចាប់ផ្តើមការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់សម្រាប់ “ការគំរាមកំហែងទំនប់ទឹករបស់ប្រទេសចិន” ដោយបាននិយាយថា គ្រោះរាំងស្ងួតនៅក្នុងតំបន់មេគង្គក្រោមគឺបណ្តាលមកពីទំនប់ទឹករបស់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែលទ្ធផលផ្ទាល់របស់វាមានភាពផ្ទុយគ្នាគួរឱ្យអាម៉ាស់។

ការស្តីបន្ទោសអាងស្តុកទឹករបស់ប្រទេសចិនចំពោះការរក្សាទុកបរិមាណទឹកច្រើនក្នុងរដូវវស្សា (ខែមិថុនា ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៩) MDM បានរាប់បញ្ចូលគ្រោះរាំងស្ងួតនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែវាបានអះអាងបន្ថែមទៀតថា ទឹកភ្លៀងនៅរដូវវស្សានៅទន្លេLancangមានទំហំធំជាងឆ្នាំមុន ខណៈដែលបង្ហាញពីអាងស្តុកទឹកសំខាន់ពីររបស់ចិនគឺ Nuozhadu និង Xiaowan ដែលមានទឹកតិចជាងមុននៅក្នុងរដូវវស្សា។

អ្នកជំនាញបាននិយាយថា យោងតាមតក្កវិជ្ជារបស់MDMទឹកភ្លៀងកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែមានការផ្ទុកតិចនៅក្នុងអាងស្តុកទឹករបស់ប្រទេសចិន គួរតែនាំឱ្យមានការកាត់បន្ថយគ្រោះរាំងស្ងួតនៅអាងទឹកខាងក្រោម ប៉ុន្តែមិនមែនជាការធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ។ នេះបង្ហាញថាការសន្និដ្ឋានរបស់ MDM មានភាពផ្ទុយគ្នា និងមិនអាចទទួលយកបាន។

លោក Zhai Kun អ្នកជំនាញតំបន់មេគង្គជាមួយសាលាសិក្សាអន្តរជាតិនៃសកលវិទ្យាល័យPekingបាននិយាយថា វាជារឿងធម្មតាទេសម្រាប់ប្រទេសនៅខ្សែទឹកខាងលើ និងប្រទេសនៅខ្សែទឹកខាងក្រោមទឹកដែលមានផលប្រយោជន៍ខុសៗគ្នា សូម្បីតែទំនាស់ផលប្រយោជន៍ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ និងការប្រើប្រាស់ធនធានទឹកឆ្លងព្រំដែន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មិនមានជម្លោះទឹកធ្ងន់ធ្ងរក្នុងចំណោមប្រទេសនៅតាមដងទន្លេLancang-Mekong ទេផ្ទុយទៅនឹងរបាយការណ៍ របស់ប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួន។ អ្នកជំនាញបានចង្អុលបង្ហាញថាMDM ត្រូវបានគាំទ្រដោយភាពជាដៃគូរមេគង្គ-អាមេរិក(Mekong-U.S.Partnership)។

លោក Ge Hongliang អនុប្រធានមហាវិទ្យាល័យសិក្សាអាស៊ាននៃសាកលវិទ្យាល័យGuangxi បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនក្នុងការពង្រឹងការចូលរួមរបស់ខ្លួននៅក្នុងកិច្ចការឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមានសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន តាមរយៈយន្តការពហុភាគីដូចជា Quad, ភាពជាដៃគូ មេគង្គ-អាមេរិក និង APEC ។

MDMបានជំរុញឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនចែករំលែកព័ត៌មានបន្ថែមអំពីកម្រិតអាងស្តុកទឹកLancang នៅលើ Facebookរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែប្រទេសចិនពិតជាបានចេញផ្សាយការចេញផ្សាយទឹកប្រចាំថ្ងៃសរុបរបស់អាងស្តុកទឹករបស់ខ្លួនតាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២០ ហើយបានទទូចឱ្យរាយការណ៍ពីលំហូរទឹកប្រចាំឆ្នាំ និងព័ត៌មានជលសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធទៅកាន់ប្រទេសពាក់ព័ន្ធ។ ជាងនេះទៅទៀត ប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសនៅតាមដងទន្លេមេគង្គក្រោមក៏បានរួមគ្នាធ្វើការសិក្សាលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងជលសាស្ត្រ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុត ដើម្បីទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងពីធម្មជាតិដែលកំពុងកើនឡើង។ ជាឧទាហរណ៍ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ ដែលជាស្ថាប័នអន្តររដ្ឋាភិបាលដែលរួមមានប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ថៃ និងវៀតណាម បានប្រកាសពីការសិក្សារយៈពេល៣ឆ្នាំស្តីពីអាងទន្លេទាំងមូល រួមជាមួយនឹងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ដែលដឹកនាំដោយប្រទេសចិន៕

Related Topics:អាងទន្លេមេគង្គក្រោម វារិអគ្គិសនី

សេចក្ដីជូនដំណឹង៦ ថ្ងៃ ago

ក្រុមហ៊ុន Danone ប្រារព្ធទិវាកុមារអន្តរជាតិ និងយុទ្ធនាការសុវត្ថិភាពចំណីអាហារដើម្បីបន្តកាត់បន្ថយភាពស្លេកស្លាំងដោយសារកង្វះជាតិដែកក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា