ដឹងអត់! តើកម្ពុជា មានគ្រឿងឥស្សរិយយសប៉ុន្មានប្រភេទសម្រាប់បំពាក់ជូនបុគ្គលឆ្នើមៗរបស់ជាតិ?

គ្រឿងឥស្សរិយយសនៃកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយរាជរដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងអាណត្តិទី១ តាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី០៥ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៥ ដើម្បីទទួលស្គាល់នូវគុណបំណាច់ និងស្នាដៃមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល យោធិន នគរបាលជាតិ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ។ គ្រឿងឥស្សរិយយសនៃកម្ពុជា មានមេដាយចំនួន ១៥មុខ ចែកចេញជា៤ប្រភេទ។

គ្រឿងឥស្សរិយយសនៃកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងរៀបរៀងតាមប្រភេទ និងតាមឋានានុក្រម ដូចខាងក្រោម៖

ប្រភេទទី១ ជាប្រភេទមាតុប្រទេស។ គ្រឿងឥស្សរិយយសប្រភេទទី១នេះ មានមេដាយចំនួន ៣ គឺ

• មេដាយជាតូបការ ដែលជាមេដាយថ្នាក់ខ្ពស់បំផុត មានតែមួយថ្នាក់គត់។
• មេដាយព្រះជាណាចក្រកម្ពុជា មាន ៥ថ្នាក់ (មហាសេរីវឌ្ឍន៍ មហាសេនា ធិបឌិន្ទ សេនា និងអស្សឬទ្ធិ)។
• មេដាយឯករាជ្យជាតិ មានតែមួយថ្នាក់។

គ្រឿងឥស្សរិយយសប្រភេទទី១នេះ សម្រាប់បំពាក់ជូនអ្នកដែលមានគុណូបការដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុតក្នុងបុព្វហេតុឯករាជ្យ សាមគ្គីភាព ប្រជាធិបតេយ្យ និងសន្តិភាពជូនជាតិមាតុភូមិ។

ប្រភេទទី២ ជាប្រភេទព្រះរាជបល្ល័ង្ក។ គ្រឿងឥស្សរិយយសប្រភេទទី២នេះ មានមេដាយចំនួន ៣ គឺ

• មេដាយរាជសម្បត្តិ
• មេដាយសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី ព្រះស៊ីសុវត្ថិមុនីវង្ស កុសុមៈ នារីរ័ត្ន
• មេដាយអនុស្សរា  

គ្រឿងឥស្សរិយយសប្រភេទនេះ សម្រាប់បំពាក់វរជនដែលមានគុណបំណាច់ចំពោះព្រះរាជបល្ល័ង្ក ចំពោះព្រះមហាក្សត្រផ្ទាល់ ចំពោះព្រះរាជវង្សានុវង្ស ឬជាអនុស្សាវរីយ៍របស់ព្រះមហាក្សត្រ។

ប្រភេទទី៣ ជាប្រភេទការពារជាតិ។ គ្រឿងឥស្សរិយយសប្រភេទនេះ មានមេដាយចំនួន ២ គឺ

• មេដាយសេនាជ័យសិទ្ធ
• មេដាយការពារជាតិ មាន ៣ថ្នាក់ (មាស ប្រាក់ សំរឹទ្ធ)។

គ្រឿងឥស្សរិយយសទាំងពីរនេះ គឺសម្រាប់បំពាក់ជូនកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដូចជា យោធា និងនគរបាលជាតិ ដែលមានស្នាដៃឆ្នើមពិសេសក្នុងសង្គ្រាម ការការពារព្រំដែន និងការពារសន្តិសុខសង្គមជាតិ។

ប្រភេទទី៤ ជាប្រភេទចម្រុះ។ គ្រឿងឥស្សរិយយសនេះ មានមេដាយចំនួន ៧ គឺ

• មេដាយសហមេត្រី គឺជាមេដាយការទូតដំបូងសម្រាប់បំពាក់ជូនឯកអគ្គរដ្ឋទូត រាជទូត ឬតំណាងប្រទេសជាមិត្តដែលបានបំពេញភារកិច្ចបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រទេសទាំងពីរ។
• មេដាយសុវត្ថារា គឺសម្រាប់បំពាក់ជូនអ្នកមានស្នាដៃ និងជួយជ្រោមជ្រែងក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឬសេដ្ឋកិច្ច។
• មេដាយមុនីសារាភ័ណ្ឌ សម្រាប់បំពាក់ជូនអ្នកដែលមានស្នាដៃក្នុងវិស័យអប់រំ អក្សរសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ វិចិត្រសិល្បៈ សង្គមកិច្ច ឬវិស័យផ្សេងៗទៀត។
• មេដាយការងារ សម្រាប់ប្រគល់ជូនអ្នកដែលមានស្នាដៃលើវិស័យរដ្ឋបាល ឬវិស័យឯកជន។ មេដាយនេះ មាន ៣ថ្នាក់ (មាស ប្រាក់ សំរឹទ្ធ)។
• មេដាយស្ថាបនាជាតិ គឺជាមេដាយទី១ ដែលបង្កើតឡើងដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អាណត្តិទី១ តាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី០៥ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៥។ មេដាយនេះ មាន ៣ថ្នាក់ (មាស ប្រាក់ សំរឹទ្ធ) សម្រាប់ប្រគល់ជូនសប្បុរសជន ឬបុគ្គលទាំងឡាយ ដែលបានបរិច្ចាគថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន ឬសម្ភារៈក្នុងការជួយកសាងជាតិ និងស្ថាបនាសមិទ្ធិផលជាប្រយោជន៍សាធារណៈ។ 
• មេដាយខេមរាកីឡារិទ្ធ សម្រាប់បំពាក់ជូនកីឡាការមានស្នាដៃឆ្នើមក្នុងវិស័យកីឡាជាតិ ឬអន្តរជាតិ ដែលបាននាំកិត្តិយសដល់ប្រទេសជាតិ។
• មេដាយស្ត្រីវឌ្ឍនា សម្រាប់បំពាក់ជូនស្ត្រី ឬបុរស មានគុណបំណាច់ខ្ពង់ខ្ពស់ ក្នុងការលើកកម្ពស់និងតម្លៃរបស់ស្ត្រី៕

ដោយ ៖ ធឿន វ៉ាន់សុង

​