លោកបណ្ឌិត គិន ភា៖ ស្មារតីជាតិ ត្រូវបណ្ដុះពីកុមារភាព

លោកបណ្ឌិត គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការបំបិទមាត់អ្នកនិយាយមិនមានប្រយោជន៍អ្វីឡើយចំពោះប្រទេសជាតិទេ ផ្ទុយទៅវិញវាអាចធ្វើឱ្យសង្គមសម្បូរតែមនុស្ស “តឿគំនិត” និងបាត់បង់ការយល់ដឹងពីអារម្មណ៍ពិតប្រាកដរបស់ប្រជាជន។

ក្នុងសំណេរមួយដែលបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុក លោកបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ លោកមិនមានអ្វីជួយជាតិបានច្រើនទេ មានតែវាចា និងសំណេរតិចតួចសម្រាប់ជូនបងប្អូនពិចារណា ហើយសូមមេត្តាកុំចាប់ទោសប្រសិនបើមានកំហុសខ្វះខាត។ លោកបណ្ឌិត គិន ភា បានអំពាវនាវឲ្យលើកទឹកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋនិយាយ និងបញ្ចេញមតិ ដើម្បីឲ្យអាជ្ញាធរ និងអ្នកដឹកនាំអាចយល់ដឹងពីទឹកចិត្ត អារម្មណ៍ និងតម្រូវការពិតប្រាកដរបស់ពួកគេ។ លោកបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាជននិយាយ នោះសង្គមនឹងមិនអាចដឹងថាពលរដ្ឋគិតអ្វី ឬចង់បានអ្វីទេ ហើយក៏មិនគួរចាំរហូតដល់ពេលបោះឆ្នោតទើបដឹងអារម្មណ៍ប្រជាជននោះឡើយ ព្រោះពេលនោះអ្វីៗអាចហួសពេល។

ជាមួយគ្នានេះ លោកបណ្ឌិតបានលើកឡើងថា មិនចាំបាច់ចំណាយថវិកាជួលក្រុមហ៊ុនស្ទង់មតិបរទេសមកស្រាវជ្រាវឲ្យអស់លុយច្រើននោះទេ ព្រោះគ្រាន់តែស្តាប់ប្រជាជនរាល់ថ្ងៃ កែកំហុសរាល់ថ្ងៃ ក៏អាចជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាសង្គម និងធ្វើឲ្យប្រជាជនមានភាពសប្បាយចិត្ត។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើមានការយកចិត្តទុកដាក់បែបនេះ សង្គម និងប្រទេសជាតិ នឹងមានសុខសន្តិភាព និងសុខដុមរម្យនា ហើយរដ្ឋនិងរាស្ត្រនឹងស្រឡាញ់គ្នាដូចឪពុក និងកូន។

លើសពីនេះ លោកបណ្ឌិត គិន ភា ក៏បានចែករំលែកទស្សនៈរបស់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងការបណ្ដុះស្មារតីជាតិ ដែលធ្លាប់បានលើកឡើងក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយកាសែត «កម្ពុជាថ្មី» កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបញ្ជាក់ថា ការបណ្ដុះស្មារតីជាតិគួរធ្វើជាប់ជានិច្ច តាមរយៈប្រព័ន្ធអប់រំ ចាប់ពីកុមារភាព មិនមែនធ្វើតាមទំនោរនយោបាយមួយពេលៗនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ការបណ្ដុះស្មារតីជាតិចាប់ពីក្មេង នឹងធ្វើឲ្យកុមារមានមោទនភាពជាតិរឹងមាំ និងស្មោះត្រង់ចំពោះជាតិ ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទឹកដីកម្ពុជានៅកន្លែងណាក៏មានដំណក់ឈាមដូនតាយើង ដូច្នេះប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបត្រូវរួមគ្នាការពារទឹកដីឲ្យបានគង់វង្ស ព្រោះទឹកដីកម្ពុជានៅសល់តូចទៅហើយ និងមិនអាចឲ្យបរទេសក្បែរខាងបន្តលេបត្របាក់ទៀតបានឡើយ៕