ហេតុអ្វីកងទ័ពជាតិលីបង់ មិនចូលច្បាំង ពេលអ៊ីស្រាអែល វាយប្រហារក្រុម​ហេសបូឡា លើ​ទឹកដី​ខ្លួន?

នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សង្គ្រាមដ៏ក្តៅគគុកនៅមជ្ឈិមបូព៌ា សំណួរដ៏ធំមួយ ដែលមនុស្សជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក តែងតែឆ្ងល់នោះគឺ៖ នៅពេលដែលកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល (IDF) បើកការវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងក្លាចូលក្នុងទឹកដីលីបង់ ដើម្បីកម្ទេចក្រុមប្រដាប់អាវុធហេសបូឡា តើកងទ័ពជាតិផ្លូវការរបស់ប្រទេសលីបង់ (LAF) កំពុងធ្វើអ្វីខ្លះ? ហេតុអ្វីបានជាពួកគេមិនចេញមុខមកការពារទឹកដី ឬចូលរួមច្បាំង?

ដើម្បីយល់ច្បាស់ពីសាច់រឿងនេះ យើងត្រូវពិនិត្យមើលការពិតជាក់ស្តែង និងតួនាទីដ៏ស្មុគស្មាញរបស់កងទ័ពលីបង់ ផ្អែកលើប្រភពព័ត៌មានអន្តរជាតិល្បីៗ។

១. ការដកថយពីព្រំដែន៖ ការពារកម្លាំង និងជៀសវាងការប៉ះទង្គិច

ផ្អែកតាមរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវរបស់ ក្រុមប្រឹក្សាទំនាក់ទំនងបរទេស (CFR) នៅពេលដែលអ៊ីស្រាអែល ចាប់ផ្តើមបើកប្រតិបត្តិការវាយលុកតាមជើងគោក កងទ័ពជាតិលីបង់ បានទទួលបញ្ជាឱ្យ «ដកថយ» ចេញពីទីតាំងឈរជើងនៅតាមព្រំដែនភាគខាងត្បូង (ខ្សែបន្ទាត់ខៀវ – Blue Line) ប្រហែល ៥គីឡូម៉ែត្រ។

សកម្មភាពនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង ដើម្បីជៀសវាងការប៉ះទង្គិចគ្នាដោយផ្ទាល់ជាមួយកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល ព្រោះសង្គ្រាមនេះ គឺជាការប្រយុទ្ធគ្នារវាង «អ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហេសបូឡា» មិនមែនរវាង «អ៊ីស្រាអែល និងរដ្ឋលីបង់» នោះទេ។ កងទ័ពលីបង់ដឹងខ្លួនច្បាស់ថា ពួកគេមិនមានសមត្ថភាពយោធាគ្រប់គ្រាន់ ទាំងអាវុធ និងប្រព័ន្ធការពារអាកាស ដើម្បីទៅតតាំងជាមួយកងទ័ពដ៏ទំនើបរបស់អ៊ីស្រាអែលឡើយ។

២. ក្រុមហេសបូឡា និងកងទ័ពជាតិ៖ រដ្ឋមួយមានកងទ័ពពីរ

រឿងរ៉ាវដែលប្លែកជាងគេនៅប្រទេសលីបង់ គឺបញ្ហាកងទ័ពពីរនៅក្នុងប្រទេសតែមួយ។ យោងតាមប្រភពពី វិទ្យាស្ថានសិក្សាសន្តិសុខជាតិ (INSS) ក្រុមហេសបូឡា គឺជាក្រុមប្រដាប់អាវុធនិកាយស៊ីអ៊ីត ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំង និងមានខ្នងបង្អែកពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។ មុនពេលផ្ទុះសង្គ្រាមធំ ក្រុមហេសបូឡាមានអាវុធ និងគ្រាប់រ៉ុក្កែតទំនើបៗ ច្រើនជាង និងខ្លាំងជាងកងទ័ពជាតិលីបង់ទៅទៀត។

ទោះបីជាកងទ័ពជាតិលីបង់ជាស្ថាប័នផ្លូវការរបស់រដ្ឋ ដែលទទួលបានការគាំទ្រថវិកា និងការបណ្តុះបណ្តាលពីសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ក៏​ពួកគេតែងតែរក្សាជំហរមិនជ្រៀតជ្រែក និងមិនផ្ទុះអាវុធដាក់ក្រុមហេសបូឡាឡើយ ដើម្បីការពារសន្តិភាពផ្ទៃក្នុង និងជៀសវាងកុំឱ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់ចូលក្នុង «សង្គ្រាមស៊ីវិល» សាជាថ្មី ព្រោះនៅក្នុងជួរកងទ័ពលីបង់ ក៏មានទាហានដែលជាជនជាតិស៊ីអ៊ីតផងដែរ។

៣. ផ្តោតលើការងារសង្គ្រោះ និងរក្សាសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការទម្លាក់គ្រាប់បែក កងទ័ពជាតិលីបង់ បានប្តូរតួនាទីពីការប្រយុទ្ធ មកជាអ្នកជួយសង្គ្រោះវិញ ខណៈ​សង្គ្រាមចុង​ក្រោយ​នេះ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនលីបង់ជាង ១លាននាក់ត្រូវជម្លៀសខ្លួនចោលផ្ទះសម្បែង។

នៅក្នុងស្ថានភាពដ៏ច្របូកច្របល់នេះ កងទ័ពលីបង់ បានបំពេញភារកិច្ចយ៉ាងសកម្មក្នុងការ៖

• រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ និងការពារសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង មិនឱ្យមានការលួចប្លន់ ឬការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងក្រុមសាសនាផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេស។
• ជួយសម្របសម្រួលការជម្លៀសប្រជាជនទៅកាន់តំបន់សុវត្ថិភាព។
• សហការជាមួយកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNIFIL) ក្នុងការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌។

៤. តួនាទីថ្មីក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់៖ «ខែលការពារមាតុភូមិ»

ដ្បិតមិនបានចូលរួមច្បាំង ប៉ុន្តែកងទ័ពជាតិលីបង់គឺជា «តួអង្គគន្លឹះតែមួយគត់» នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព។ តាមរយៈរបាយការណ៍ស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ ដែលរៀបរាប់ដោយ វិទ្យាស្ថាន IRIS របស់បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក និងសហគមន៍អន្តរជាតិ បានជំរុញផែនការឱ្យកងទ័ពជាតិលីបង់ពង្រាយទ័ពប្រមាណ ១០ ០០០នាក់ ទៅកាន់តំបន់ភាគខាងត្បូងទន្លេលីតានី (Litani River)។

ភារកិច្ចថ្មីរបស់ពួកគេនៅពេលនេះ និងទៅអនាគត គឺត្រូវដើរតួជាកម្លាំងតែមួយគត់ ដែលគ្រប់គ្រងសន្តិសុខនៅព្រំដែន ដោយត្រូវធ្វើការរុះរើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធារបស់ក្រុមហេសបូឡា បំផ្លាញរូងភ្នំក្រោមដី និងប្រមូលអាវុធខុសច្បាប់ ដើម្បីធានាថា គ្មានការវាយប្រហារណាមួយទៅលើអ៊ីស្រាអែលទៀតឡើយ ដែលនេះជាលក្ខខណ្ឌ ដើម្បីឱ្យកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលព្រមដកថយចេញពីទឹកដីលីបង់ទាំងស្រុង។

ជារួម នៅក្នុងសង្គ្រាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងហេសបូឡា កងទ័ពជាតិលីបង់មិនមែន «អសកម្ម» នោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេជ្រើសរើសមិនចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម ដែលពួកគេមិនអាចឈ្នះ ហើយបានងាកមកការពារជីវិតប្រជាជនស្លូតត្រង់ និងរក្សាស្ថិរភាពផ្ទៃក្នុងប្រទេសវិញ។ នៅពេលនេះ កងទ័ពជាតិលីបង់ កំពុងក្លាយជាក្តីសង្ឃឹមតែមួយគត់របស់រដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនលីបង់ ក្នុងការស្តារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងនាំយកសន្តិភាពពិតប្រាកដត្រឡប់មកវិញ ដោយមិនស្ថិតក្រោមស្រមោលរបស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធខុសច្បាប់ទៀតឡើយ៕

អត្ថបទ៖ ឈាង