ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

ស្វែងយល់រាជដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មហាក្សត្រថៃទៅកាន់មហាយក្សចិនពេលនេះ

បានផុស

៥ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១៣ វិច្ឆិកា ២០២៥

ដោយ

មហាក្សត្រថៃ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន (Maha Vajiralongkorn) រាមាទី១០នៃការឡើងគ្រងរាជតាមបែបសន្តតិវង្សក្នុងត្រកូលចក្រី នឹងចាប់ផ្តើមយាងទៅទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងប៉េកាំងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី១៣ខែវិច្ឆិកានេះ ដែលទ្រង់នឹងក្លាយជាមហាក្សត្រថៃសោយរាជ្យដែលយាងធ្វើទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋដំបូងគេទៅកាន់សាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។

រាជវង្សានុវង្សរបស់ក្សត្រថៃ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន រាមាទី១០។

ក្រុមអ្នកវិភាគ បានចាប់អារម្មណ៍ចំពោះរាជដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងក្នុងចំណងទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការរវាងរាជាណាចក្រថៃនិងរដ្ឋាភិបាលចិនកុម្មុយនីស្តរយៈពេលកន្លះសតវត្សរ៍នេះ ដោយចាត់ទុកថាវាជាសញ្ញានៃការកើនឡើងឥទ្ធិពលរបស់មហាយក្សចិនប្រចាំតំបន់អាស៊ីលើព្រះរាជាណាចក្រថៃ ដែលគេដឹងថា ជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិករាប់សិបទសវត្សរ៍មកហើយនោះ។

មានការកត់សម្គាល់ដែរថា របបរាជានិយមអាស្រ័យធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសថៃចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៣២ ប្រទេសថៃបានប្រើប្រាស់ព្រះរាជទស្សនកិច្ចរបស់មហាក្សត្រគ្រងរាជសម្បត្តិជាឧបករណ៍គោលនយោបាយការបរទេសដ៏សំខាន់បំផុត នៅក្នុងនោះ រួមទាំងដំណើរទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកចំនួនពីរលើកក្នុងកំឡុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ របស់អតីតមហាក្សត្រថៃ ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេត ( Bhumibol Adulyadej) ដែលសោយរាជ្យ៧០ឆ្នាំ ដោយទ្រង់មិនដែលយាងទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនម្តងណាឡើយ។ មកដល់រាជរបស់មហាក្សត្របច្ចុប្បន្ន វ៉ាជីរ៉ាឡុងកូន (Vajiralongkorn) គឺព្រះមហាក្សត្រថៃដែលយាងទៅទស្សនកិច្ចដោយផ្ទាល់ក្រោយពីការឡើងគ្រងរាជ៩ឆ្នាំ។

អត្ថបទស្រាវជ្រាវអំពីរាជដំណើរស្តេចថៃទៅកាន់ទីទីក្រុងប៉េកាំងលើកនេះ ដោយសារព័ត៌មានរ៉យទ័រ បានកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកកដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសតាមបែបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ បានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំងនៅឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់ពួកគេបានវិវត្តន៍ពីឆ្នាំក្រោយសង្គ្រាមត្រជាក់ ដោយមានការពង្រីកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទ្វេភាគី។

ប្រទេសចិនគឺជាទីផ្សារនាំចូលដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ប្រទេសថៃ ដែលបានដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់ចិនមានតម្លៃ ៨០ពាន់លានដុល្លារកាលពីឆ្នាំមុន ក៏ដូចជាប្រភពកំពូលនៃអ្នកទេសចរសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់របស់ព្រះរាជាណាចក្រថៃ និងជាអ្នកវិនិយោគធំនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មដូចជារថយន្តជាដើម។

ការធ្វើចំណាកស្រុកពីប្រទេសចិនទៅប្រទេសថៃក៏មានរយៈពេលរាប់សតវត្សដែរ ហើយគ្រួសារថៃជាច្រើន រួមទាំងប្រធានផ្នែកឧស្សាហកម្ម អាជីវកម្ម និងនយោបាយ មានដើមកំណើតជាជនជាតិចិន។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលប្រកាសអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ព្រះមហាក្សត្រ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន និងរាជក្សត្រី ស៊ុតធីតា (Suthida) រដ្ឋាភិបាលថៃបានរៀបរាប់ថា វាជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពី «មិត្តភាពដ៏ស៊ីជម្រៅ និងការយោគយល់គ្នារវាងប្រទេសថៃ និងចិននៅគ្រប់កម្រិតទាំងអស់»។

តាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសទេសចិន អ្នកនាង ម៉ៅ នីង (Mao Ning) ដែលបានប្រកាសរាជដំណើរយាងទស្សនកិច្ចរបស់មហាក្សត្រថៃ គឺថា ព្រះមហាក្សត្រគ្រោងនឹងយាងទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនចំនួន៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ដល់ថ្ងៃទី១៧ខែវិច្ឆិកា ដោយទ្រង់គ្រោងជួបសវនាជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង (Xi Jinping) និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក លី ឈាង (Li Qiang)។

មហាក្សត្រថៃ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន និងក្សត្រី ក្នុងរាជពិធីបុណ្យឈាបនកិច្ចនៃមហាក្សត្រយានី។ REUTERS

ដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏កម្រនិងកំពូលនៃមហាក្សត្រដ៏មានឥទ្ធិពលនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប៉ុន្តែគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងត្រូវបានចុះហត្ថលេខារវាងប្រទេសទាំងពីរក្នុងអំឡុងពេលនេះនោះទេ។

ចាប់តាំងពីការឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ ២០១៦ ព្រះមហាក្សត្រ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន បានយាងធ្វើដំណើរជាផ្លូវការនៅរដ្ឋបរទេសតែមួយគត់គឺទៅកាន់ប្រទេស Bhutan ក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងកាលពីខែមេសា។

ទោះបីជាមានការយាងជាផ្លូវការក៏ដោយ អតីតព្រះមហាក្សត្រ Bhumibol ដែលបានចំណាយពេលប្រាំពីរទសវត្សរ៍នៅលើបល្ល័ង្កថៃដ៏មានឥទ្ធិពល មិនដែលបានទៅទស្សនាប្រទេសចិនទេ នោះក៏ដោយសារតែសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ស្អិតរមួតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

តាមការដកស្រង់របស់រ៉យទ័រ អ្នកជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យ Thammasat នៃទីក្រុងបាងកក លោក Sitthiphon Kruarattikan បាននិយាយថា ក្នុងអំឡុងពេលទ្រង់កាន់អំណាច ទោះបីមានការអញ្ជើញផ្លូវការក៏ដោយ អតីតព្រះមហាក្សត្រថៃ Bhumibol បានត្រឹមបញ្ជូនអ្នកតំណាង រួមទាំងស្តេចបច្ចុប្បន្នកាលដែលទ្រង់ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកស្នងរាជ្យបន្តនៅឆ្នាំ ១៩៨៧។

អ្នកវិភាគរូបនេះ ត្រូវបានស្រង់សម្តីដូចនិយាយថា៖«ក្រឡេកមើលប្រទេសទាំងអស់ដែលចិនមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយ ប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងនោះភាគច្រើនបានទៅប្រទេសចិន ដោយប្រទេសថៃមានករណីលើកលែងជាយូរមកហើយ» ។
លោក Sitthiphon បន្ថែមថា៖«ដើម្បីមានព្រះមហាក្សត្រថៃដែលសោយរាជ្យមកទស្សនកិច្ចនេះគឺជាអ្វីដែលចិនចង់បាន»។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងពេលកាន់ទុក្ខជាផ្លូវការតែប៉ុន្មានសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់មាតារបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់ដែលរាជវាំងផ្តល់ដល់ក្រុងប៉េកាំង៕

រ៉ាន់ រើយ