ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

ប្រតិកម្មនានាលើលោក ជុំវិញការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់

បានផុស

១០ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃចន្ទ ២៣ មិថុនា ២០២៥

ដោយ

យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Al Jazeera នៅថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនានេះ ក្នុងពេលរកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃការវាយប្រហារក្នុងជម្លោះ អ៊ីស្រាអែល-អ៊ីរ៉ង់ ដែលកំពុងបន្ត សហរដ្ឋអាមេរិកបានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសទៅលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ចំនួនបី គឺ Fordow, Natanz និង Isfahan ដែលជាការកត់សម្គាល់ថា អាមេរិកកំពុងចូលរួមដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងសង្រ្គាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសថា ការវាយប្រហារនេះបាន «បំផ្លាញ» ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយបានព្រមានពីសកម្មភាពបន្ថែមទៀត លុះត្រាតែអ៊ីរ៉ង់ស្វែងរកសន្តិភាពដោយចុះហត្ថលេខាលើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ អ៊ីរ៉ង់បានបញ្ជាក់ពីការវាយប្រហារដោយនិយាយថា បុគ្គលិកត្រូវបានជម្លៀសចេញទាន់ពេលវេលា និងបានប្តេជ្ញាការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន។

បាតុករម្នាក់កាន់សញ្ញាសរសេរថា «គ្មានសង្គ្រាមរវាងអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលលើអ៊ីរ៉ង់»។ ( រូបភាព៖ Getty)

ក្រោយការវាយប្រហារនេះមានប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោកបានបញ្ចេញប្រតិកម្ម៖

អ៊ីរ៉ង់បានថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការវាយប្រហារនេះថាជាការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយព្រមានពីផលវិបាកយូរអង្វែង។ ចំណែកអ៊ីស្រាអែលបានសរសើរទង្វើរបស់លោក ត្រាំ ដោយនិយាយថាការវាយប្រហារនេះវានឹងត្រូវចងចាំជាប្រវត្តិសាស្រ្តនិងមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងដែលអាចជួយបញ្ឈប់អ៊ីរ៉ង់មិនឲ្យទទួលបានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

ប្រទេសរុស្ស៊ី និងចិនបានរិះគន់សហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងខ្លាំង ដោយលើកឡើងពីការបំពានច្បាប់អន្តរជាតិ ខណៈដែលរុស្ស៊ីបានព្រមានអំពីការរីកសាយភាយនុយក្លេអ៊ែរដែលអាចកើតមាន។ បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប រួមទាំងចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង អាល្លឺម៉ង់ និងអ៊ីតាលី បានជំរុញឱ្យមានការអត់ធ្មត់ និងអំពាវនាវឱ្យមានការចរចាការទូតជាថ្មី។ ខណៈពេលដែលមនុស្សមួយចំនួនបានទទួលស្គាល់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ថាជាការព្រួយបារម្ភ ពួកគេបានសង្កត់ធ្ងន់លើដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីជាជាងសង្គ្រាម។

ប្រទេសអារ៉ាប់ដូចជា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត កាតា អូម៉ង់ និងអ៊ីរ៉ាក់ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីអស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យមានការបន្ធូរបន្ថយ ដោយប្រទេសអូម៉ង់បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះទាំងស្រុងតែម្ដង។ រីឯក្រុមដែលមានសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហេសបូឡា ហាម៉ាស និងក្រុមហ៊ូធី បានបរិហារការវាយប្រហារថាជាការឈ្លានពានដោយបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពជាមួយអ៊ីរ៉ង់។

ផ្ទាំងប៉ាណូធំមួយ ក្នុងក្រុង Tel Aviv ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល បង្ហាញការគាំទ្រអ៊ីស្រាអែល។ (រូបភាព៖ Reuters)

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក មានមតិចម្រុះដោយក្រុមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យបានរិះគន់លោក Trump ចំពោះការធ្វើសកម្មភាពតែម្នាក់ឯងដោយគ្មានការយល់ព្រម ខណៈដែលក្រុមគាំទ្រអ៊ីស្រាអែលដ៏មានឥទ្ធិពល AIPAC បានគាំទ្រការវាយប្រហារនេះ។ ជុំវិញពិភពលោក ក្រុមសិទ្ធិមនុស្ស និងស្វែងរកសន្តិភាពដូចជា ICAN និង CAIR បាននិយាយថា ការវាយប្រហារនេះគឺខុសច្បាប់ គ្រោះថ្នាក់ និងធ្វើឱ្យវាកាន់តែពិបាកក្នុងការបញ្ឈប់ការរីករាលដាលនៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ខណៈអង្គការសហប្រជាជាតិបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដោយជំរុញឱ្យមានការកាត់បន្ថយជាបន្ទាន់ និងសង្កត់ធ្ងន់លើការទូតជុំវិញសកម្មភាពយោធា។

ប្រទេសផ្សេងទៀតដូចជា អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ ម៉ិកស៊ិក វ៉េណេស៊ុយអេឡា គុយបា និងឈីលី បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារ ឬអំពាវនាវឱ្យមានដំណោះស្រាយការទូត ដោយព្រមានអំពីផលវិបាកដ៏មហន្តរាយ ប្រសិនបើភាពតានតឹងកើនឡើង។

សរុបមក ការវាយប្រហាររបស់អាមេរិកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់បានបង្កឱ្យមានការថ្កោលទោសជាសកល ភាពភ័យខ្លាចនៃសង្គ្រាមកាន់តែរីករាលដាល និងការអំពាវនាវជាថ្មីឱ្យមានការអត់ធ្មត់ និងការទូត។ ខណៈពេលដែលអ៊ីស្រាអែលសាទរចំពោះសកម្មភាពនេះ សហគមន៍អន្តរជាតិនៅតែបែកបាក់គ្នាយ៉ាងខ្លាំង ជាមួយនឹងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីត្រលប់ទៅការចរចា មុនពេលតំបន់នេះធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពវឹកវរបន្ថែមទៀត៕