សុខភាព
ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល គឺត្រូវការព្យាបាលបន្ទាន់បំផុត!
ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល បណ្តាលមកពីការស្ទះសរសៃឈាម ឬ ដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល ដែលមានតួនាទីនាំឈាមទៅចិញ្ចឹមកោសិកាខួរក្បាល។ តាមរយៈអង្កាសុខភាពពិភពលោក(WHO) អាំងស៊ីដង់(Incidence)នៃជំងឺនេះប្រែប្រួលពី ៧៦ ទៅ ១១៩ ក្នុងចំនោម១០០ ០០០នាក់។
ដោយបានឃើញពីវិសាលភាពនៃការខាតបង់ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល មន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតបានរៀបចំបង្កើត ជាក្រុមការងារជំនាញឯកទេស ដើម្បីទទួលព្យាបាលឲ្យទាន់ពេលវេលានូវអ្នកជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល។
១) តើជំងឺនេះមានរោគសញ្ញាបែបណា?
ជំងឺនេះអាចស្តែងចេញជារោគសញ្ញាផ្សេងៗពីគ្នាទៅតាមតំបន់ផ្សេងៗនៃខួរក្បាល ដែលគ្មានឈាមទៅចិញ្ចឹមគ្រាប់គ្រាន់។
រោគសញ្ញាដែលជួបញឹកញាប់ជាងគេមាន៖
– ទន់ ឬស្ពឹកអស់មួយចំហៀងខ្លួនភ្លាមៗ
– ពិបាកនិយាយ ឬនិយាយមិនចេញភ្លាមៗ
– វៀចមុខភ្លាមៗ

រោគសញ្ញាទាំងនេះ អាតកើតឡើងភ្លាមៗ ជួនកាលក៏អាចធូរស្រាលទៅវិញក្នុងរយៈពេលខ្លី (ប៉ុន្មាននាទី ឬម៉ោងក្រោយ) ជួនកាលក៏អាចស្ពឹកនៅជាប់លើសពី២៤ម៉ោង។ ក្នុងករណីទាំងពីរនេះ សុទ្ធតែជាសញ្ញាអាសន្នពីជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដែលតម្រូវឲ្យយើងបញ្ជូនអ្នកជំងឺមកកាន់មន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់។
២) តើជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល អាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុអ្វីខ្លះ?
ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល អាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុច្រើនយ៉ាង៖
– ជំងឺលើសឈាម ដែលមិនបានទទួលការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ គឺជាមូលហេតុចម្បងទីមួយ
– ជំងឺទឹកនោមផ្អែម
– ជំងឺលើសជាត់ខ្លាញ់
– ជំងឺបេះដូងមួយចំនួន (ជំងឺប្រឹសបេះដូង ឬបញ្ហាចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី)
– ការពិសាបារី ឬគ្រឿងស្រវឹងច្រើនហួសប្រមាណ

៣) តើជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល អាចព្យាបាលបានឬទេ?
ជំងឺគ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល ពិតជាអាចធ្វើការព្យាបាលបានតាមបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រទំនើបលំដាប់ចុងក្រោយ។
ប្រសិនបើលោកអ្នកមានរោគសញ្ញា ទន់ដៃជើង វៀចមុខ ពិបាកនិយាយ ឬនិយាយមិនចេញ អ្នកត្រូវដឹងថា អ្នកកំពុងប្រឈមជាខ្លាំងនឹងជំងឺនេះ ដូច្នេះសូមអ្នកប្រញាប់មនកាន់មន្ទីរពេទ្យជាបន្ទាន់ ព្រោះជំងឺនេះត្រូវទទួលការព្យាបាលឲ្យបានឆាប់ជាបំផុត ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេស នៅក្នុងបន្ទប់ពិសេសសម្រាប់ជំងឺនេះ(Stroke Unit)។
៤) តើយើងអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបានដោយរបៀបណា?
ដើម្បីបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់ពីការដាច់ឬស្ទះសរសៃឈាមខួរក្បាលឲ្យបានប្រាកដ១០០% មានតែការថតឆ្លុះខួរក្បាលដោយម៉ាស៊ីន អ៊ឹម អ អាយ ឬស្កាន់នែរទេ ទើបអាចបញ្ជាក់បាន។ ក្រោយពីបានធ្វើការថតខួរក្បាលបញ្ចាក់ថា មានស្ទះសរសៃឈាមខួរក្បាលហើយ ក្រុមគ្រូពេទ្យនឹងអាចធ្វើការវាយតម្លៃភ្លាមថាតើអ្នកជំងឺអាចទទួលការព្យាបាលបែបណាបាន។

ការព្យាបាលដែលមានការសិក្សាបែបវេជ្ជសាស្ត្របញ្ជាក់ថាមានប្រសិទ្ធិភាពកាត់បន្ថយភាពពិការនៃជំងឺនេះបានខ្ពស់ជាងគេ គឺការចាក់ថ្នាំរំលាយដុំកំណកឈាមនៅក្នុងខួរក្បាល(Thrombolysis) ដែលបាននិងកំពុងដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត។
៥) តើគ្រប់អ្នកជំងឺស្ទះសរសៃឈាមខួរក្បាល សុទ្ធតែអាចទទួលការព្យាបាល ដោយថ្នាំរំលាយឈាមនេះឬ?
មានលក្ខខ័ណ្ឌកំណត់មួយចំនួន ដែលក្រុមគ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការពិភាក្សា វាយតម្លៃថា តើអ្នកជំងឺអាចទទួលការព្យាបាលបានឬទេ។ លក្ខខ័ណ្ឌមួយដែលសំខាន់បំផុត គឺពេលវេលា បានន័យថា បើអ្នកជំងឺបានអញ្ជើញមកដល់មន្ទីរពេទ្យក្នុងរយៈ ៤ម៉ោងដំបូងនៃរោគសញ្ញាគ្លីនិក គឺគាត់អាចមានឱកាសក្នុងការទទួលការប្រើប្រាស់ថ្នាំនេះ។ ប៉ុន្តែក៏មានផលវិបាកដែលរំខានជាងគេផងដែរ ដូចជាការហូរឈាម ដោយសារឈាមរាវជាងធម្មតា ហើយយើងអាចជៀសវាងពីបញ្ហានេះបានដោយការប្រុងប្រយ័ត្នមួយចំនួន មុននឹងសម្រេចធ្វើការចាក់ថ្នាំនេះ។

៦) បើអ្នកជំងឺមកដល់មន្ទីរពេទ្យហួសពី ៤ម៉ោងដំបូងនៃរោគសញ្ញាគ្លីនិក តើមានការព្យាបាលបែបណា?
ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមកមន្ទីរពេទ្យយឺតជាង៤ម៉ោងដំបូងនៃការចាប់ផ្តើមមានរោគសញ្ញាគ្លីនិក នោះការប្រើវិធីព្យាបាលដោយមធ្យោបាយចាក់ថ្នាំរំលាយដុំកំណកឈាមមិនអាចធ្វើបានទេ ក៏ប៉ុន្តែមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែតមានផ្នែកឯកទេសសម្រាប់ជំងឺនេះ(Stroke Unit) ដែលតម្រូវឲ្យអ្នកជំងឺសម្រាកព្យាបាល និងតាមដានស្ថានភាពជំងឺក្នុងរយៈពេល ២៤-៤៨ម៉ោង ជាមួយវត្តមានគ្រូពេទ្យនិងក្រុមការងារថែទាំជាប់ជាប្រចាំ (Conventional Treatment) ៕

អត្ថបទ៖ រស្មី
សូមចុចអាន៖ ប្រភេទអាហារ ញ៉ាំហើយ ធ្វើឲ្យបេះដូងលោតខុសធម្មតា
-
សេចក្ដីជូនដំណឹង១ សប្តាហ៍ agoក្រុមហ៊ុន Danone ប្រារព្ធទិវាកុមារអន្តរជាតិ និងយុទ្ធនាការសុវត្ថិភាពចំណីអាហារដើម្បីបន្តកាត់បន្ថយភាពស្លេកស្លាំងដោយសារកង្វះជាតិដែកក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៦ ថ្ងៃ agoអស់សង្ឃឹមហើយ ក្នុងការសង្គ្រោះជីវិត បុរស ២នាក់ទៀត ដែលជាប់ក្នុងរូងភ្នំ នៅឡាវ
-
កីឡា២ ថ្ងៃ agoល្ងាចនេះ U19 កម្ពុជា ប៉ះ ថៃ វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ខណៈជួបគ្នាចុងក្រោយ ថៃ ខកចិត្តម្តងហើយ
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ ថ្ងៃ agoឥណ្ឌា តវ៉ាយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះអាមេរិកដែលវាយប្រហារនាវាដឹកប្រេងបណ្តាលនាវិកឥណ្ឌា ៣នាក់ស្លាប់
-
សន្តិសុខសង្គម១ សប្តាហ៍ agoចុះពិនិត្យរដ្ឋបាល អគារ The Bridge ខណ្ឌចំការមន រកឃើញជនបរទេស ៤ នាក់ ស្នាក់នៅខុសច្បាប់ និង ដកហូតគ្រឿងញៀនជាង ៦៥ គីឡូក្រាម
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៣ ថ្ងៃ agoអាមេរិក បើកការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ថ្មីទៀត ដើម្បីសងសឹក ចំពោះការធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រ Apache
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ២ ថ្ងៃ agoអាមេរិក បើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាថ្មី លើអ៊ីរ៉ង់ ខណៈទីក្រុងតេហេរ៉ង់ សងសឹកវិញ ហើយបិទច្រក Hormuz ទៀត
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៦ ថ្ងៃ agoមេ Scammer និងជាឧក្រិដ្ឋជន នៃបណ្តាញជួញដូរមនុស្សអន្តរជាតិ ត្រូវចាប់បាននៅ ថៃ



