សូម​ស្វែងយល់​ពី​គ្រោះថ្នាក់​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល​!

​ការ​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល​ធ្ងន់ធ្ងរ គឺជា​បញ្ហា​ចម្បង​នៃ​សុខភាព​សាធារណៈ ព្រោះថា​៖

– ការប៉ះទង្គិច​ក្បាល ជា​ករណី​ដែល​តែងតែ​កើតមាន​ជា​ញឹកញាប់​

– ការប៉ះទង្គិច​ក្បាល​ធ្ងន់ធ្ងរ​ អាច​បណ្តាលឲ្យ​អ្នកជំងឺ​ស្លាប់​ភ្លាមៗ ឬ​អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​ស្លាប់​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​បន្ទាប់ពី​ការ​ប៉ះទង្គិច​

– អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​ពិការភាព​ នៅ​ពេល​អនាគត​

​ក​) មូលហេតុ (Causes)

​ការ​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល អាច​បណ្តាល​មក​ពី​

– គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ជា​មូលហេតុ​ចម្បង (​ប្រហែល​៧០%)

– គ្រោះថ្នាក់​ផ្សេងៗ​ទៀត​ប្រហែល ៣០% ដូច​ជា​

• គ្រោះថ្នាក់​ដោយ​ ការធ្លាក់​ពីលើផ្ទះ ធ្លាក់​ពីលើ​ដើមឈើ ឬ​ទី​ខ្ពស់​។​ល​។​

• គ្រោះថ្នាក់​ក្នុង​ការងារ​, គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​ការ​លេង​បាល់​។​

• គ្រោះថ្នាក់​ដោយសារ​ការ​ឈ្លោះ​វាយតប់​គ្នា​។​ល​។​

​ការ​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល​ ដោយសារ​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា ភាគច្រើន​កើត​លើ​មនុស្ស​ប្រុស​ពេញវ័យ​ ដែល​មាន​អាយុ​ពី ១៥​ឆ្នាំ្ន ដល់ ៣០​ឆ្នាំ្ន​។​

​ខ​) កត្តា​គ្រោះថ្នាក់​ឬ​កត្តា​ហានិភ័យ (Facteurs de risques)

– បើកបរ​ក្នុង​ល្បឿន​លឿន​

– បើកបរ​មិន​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​

– អ្នកបើកបរ​សេព​គ្រឿង​ស្រវឹង ឬ​គ្រឿងញៀន​

– គ្មាន​ផ្លាក​សញ្ញា​ចរាចរណ៍​

– កត្តា​គ្រោះថ្នាក់​បន្ថែម​ចំពោះ​៖

• អ្នកប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​កុំ​ឲ្យ​ឈាមកក​ដូចជា​៖ អេ​ប៉ា​រី​ន ឬ ពួក Aspirine ដោយ​មិនបាន​តាន​ដាន​ត្រឹមត្រូវ​

• មិនបាន​ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព​ឬពាក់​ខ្សែក្រវាត់​ការពារ​ នៅ​ពេល​បើកបរ​

​គ​) រោគសញ្ញា (Symptômes)

​រោគសញ្ញា ​ដែល​ស្តែង​ចេញ​មក​បន្ទាប់ពី​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល មានដូចជា​៖

– ឈឺក្បាល​, វិលមុខ​,​ក្អួត ឬ ចង់​ក្អួត​

– បាត់បង់​ស្មារតី​មួយ​ភ្លែត​រួច​ក៏​ដឹងខ្លួន​វិញ គឺជា​សញ្ញា​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ​ នៃ​ការ​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល​

– ប្រកាច់ ឬ រើ​បម្រះ​ខ្លាំង​

– ហូរ​ឈាម​ត្រចៀក ឬក៏​ហូរ​ទឹកថ្លាៗ​ចេញពី​ត្រចៀក​ណាមួយ ដែល​បញ្ជាក់​ថា​ មាន​បាក់ឆ្អឹង​បាត​លលាដ៍ក្បាល​

– ហូរឈាម​ច្រមុះ ឬ​ហូរ​ទឹកថ្លាៗ​ចេញពី​រន្ធ​ច្រមុះ ដែល​បញ្ជាក់​មាន​បាក់ឆ្អឹង​ក្តោង​ច្រមុះ ឬ​ក៏​មាន​បាក់ឆ្អឹង​ថ្ងាស​នឹង​រហែក​ស្រោមខួរ​ក្បាល​

– ជនរងគ្រោះ​ខ្លះ​ គាត់​សន្លប់​តាំងពី​ការ​ប៉ះទង្គិច​ដំបូង (Coma d’emblée) ដែល​បញ្ជាក់​ថា ការប៉ះទង្គិច​ពី​ដំបូង​មាន​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ខ្លាំងក្លា​

– អាច​ប៉ះពាល់​ទៅលើ​កន្លែង​ផ្សេងទៀត​ដូច​ជា លើ​អវយវៈ លើ​ពោះ លើ​ទ្រូង​។​ល​។​

​ឃ​) ការពិនិត្យ​គ្លីនិក (Examen clinique)

​បញ្ជាក់​ពី​សញ្ញា​ប៉ះពាល់​ជីវិត​ដូច​ជា សម្ពាធ​ឈាម ជីពចរ កម្ដៅ​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន ចង្វាក់​ដង្ហើម និង​កម្រិត​អុកស៊ីហ្សែន​នៅ​ក្នុង​ឈាម​។

​ការពិនិត្យ​គ្លីនិក ​ត្រូវ​ពិនិត្យ​តាំងពី​ក្បាល​រហូតដល់​ចុងជើង​ដោយ

– រកមើល​កន្លែង​ប៉ះទង្គិច​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្រៅពី​ក្បាល​ដូច​ជា នៅលើ​អវយវៈ លើ​ពោះ លើ​ទ្រូង ជាដើម​។​ល​។​

– ធ្វើការ​ពិនិត្យ និង​វាយតម្លៃ​ការ​ប៉ះពាល់​លើ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​ដូចជា​ទៅលើ​ស្មារតី ការ​រីក​ប្រ​ស្រី​ភ្នែក ការ​ពិការ​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន ឬ​ពិការ​អវយវៈ​ណាមួយ​។​

​ង​) ចំណាត់ថ្នាក់ (Classification)

​ដើម្បី​ងាយស្រួល​ធ្វើការ​តាមដាន និង​ព្យាបាល លោក ម៉ាស់​ស្ទ័​រ (Masters) បានធ្វើ​ការចាត់​ចំណាត់ថ្នាក់​ដូច​ខាង​ក្រោម​៖

– ក្រុម​ទី​១ (​កម្រិត​ស្រាល ហានិភ័យ​ទាប​)

• ជនរងគ្រោះ​អត់​មាន រោគសញ្ញា​អ្វី​ទេ​

• មាន​ឈឺក្បាល​

• មាន​ធេងធោង​

• មាន​ពក​ក្បាល និង​របួស​ស្បែក​ក្បាល​

– ក្រុម​ទី​២ (​កម្រិត​មធ្យម ហានិភ័យ​មធ្យម​)

• បាត់បង់​ស្មារតី​ពេល​មាន​គ្រោះថ្នាក់ ឬ បន្ទាប់ពី​គ្រោះថ្នាក់​ភ្លាមៗ​

• ភ្លេច​ការ​ចងចាំ​បន្ទាប់ពី​គ្រោះថ្នាក់​

• ប្រកាច់​បន្ទាប់ពី​គ្រោះថ្នាក់​

• ឈឺក្បាល​ពី​តិច​ទៅ​ខ្លាំង​

• មាន​ក្អួត​

• បាក់ឆ្អឹង​លលាដ៍ក្បាល​

• មាន​ស្រវឹង​ស្រា ឬ​មានការ​ប្រើប្រាស់​គ្រឿងញៀន​

• មានការ​ប៉ះទង្គិច​ច្រើន​កន្លែង និង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​អាយុជីវិត​

• មានការ​ប៉ះទង្គិច​ទៅលើ​មុខ​ធ្ងន់ធ្ងរ​

• ហូរ​ឈាម​ត្រចៀក ឬ​ហូរ​ទឹកថ្លាៗ​ចេញពី​ត្រចៀក​

• បាក់ឆ្អឹង ឬ​មានការ​ប៉ះពាល់​សរីរាង្គ​ក្នុង​ពោះ​

– ក្រុម​ទី​៣ (​កម្រិត​ធ្ងន់ ហានិភ័យ​ខ្ពស់​)

• មានការ​ប៉ះពាល់​ទៅលើ​កម្រិត​ស្មារតី​

• មាន​រីក​ប្រស្រីភ្នែក ឬ​ខូច​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន ឬ​និយាយ​ឡុលៗ​

• មានការ​ថយ​ចុះ​ជា​លំដាប់​នូវ​ស្មារតី​

• មានការ​ប៉ះទង្គិច​សរីរាង្គ​ក្នុង​ពោះ​

• មាន​បាក់ឆ្អឹង​លលាដ៍ក្បាល​

​ច​) វិធានការ​ការពារ (Prévention)

– វិធានការ​ការពារ​ទី​១

• ការពារ​កុំ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​

– វិធានការ​ការពារ​ទី​២

​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​បណ្តាល​មកពី​កា​រគ្រោះថ្នាក់​៖

• ត្រូវ​ពាក់មួក​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ចំពោះ​អ្នក​ជិះ​ម៉ូតូ កង់ ជាង​សំណង់ ។​ល​។​

• ពាក់​ខ្សែក្រវាត់​ការពារ និង​មាន​ពោង​ខ្យល់​ការពារ​ចំពោះ​រថយន្ត​

– វិធានការ​ការពារ​ទី​៣:

​បើ​សិន​ជា​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ហើយ យើង​ត្រូវការ​ជួយសង្គ្រោះ​អោយទាន់​ពេលវេលា​

• ត្រូវ​មាន​រថយន្ត​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់​

• ការ​ជួយ​សង្គ្រោះ​ពី​ដំបូង​ ត្រូវធ្វើ​ឲ្យ​បាន​កម្រិត​ខ្ពស់​បំផុត​

​ឆ​) អនុសាសន៍​(Recommandation) :

• ថ្ងៃនេះ ថ្ងៃស្អែក កុំ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​

• ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព អាច​ជួយ​ការពារ​ជីវិត​អ្នក​

• បើ​ពិសា​គ្រឿង​ស្រវឹង ឬ​សេព​គ្រឿងញៀន សូម​មេត្តា​កុំ​បើកបរ​

«​បើសិន​លោកអ្នក​មាន​បញ្ហា​ប៉ះទង្គិច​ក្បាល​ដោយ​ប្រការ​ណាមួយ សូម​អញ្ជើញ​មក​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត ដែល​មាន​គ្រប់​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ឯកទេស​ ដើម្បី​ការ​ព្យាបាល​ប្រកបដោយ​គុណភាព និង​ប្រសិទ្ធិភាព​ខ្ពស់​»៕

អត្ថបទ៖ ​រស្មី

សូមចុចអាន៖ ​អាថ៌កំបាំង​នៅ​ពីក្រោយ​ ជំងឺ​ខ្វះ​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម ដែល​មិន​ត្រូវ​មើល​រំលង​!