​ប្រទះឃើញការបង្កកំណើត​ផ្កាថ្ម​ នៅ​កោះរ៉ុង និងកោះស្ដេច​

ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្រសួងបរិស្ថាន សហការជាមួយអង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិ ​អង្គការ គាំពារធនធានសមុទ្រ ព្រមទាំងមូលនិធិសង្សារ​ រកឃើញនូវការ​បង្កកំណើត​ផ្កា​ថ្មប៉ប្រះទឹកជាលើកទី៣ នៅប្រជុំកោះរ៉ុង និងជាលើកដំបូងនៅកោះសង្សារនៃខេត្តព្រះសីហនុ និងប្រជុំកោះស្តេចនៃខេត្តកោះកុង។

​ការចុះអង្កេត ​និងសិក្សា​អំពីការបង្កកំណើតរបស់ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹកនេះ ធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃ​ទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយមានការគាំទ្រពីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្រសួង​បរិស្ថាន អង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិ អង្គការគាំពារ​ធនធានសមុទ្រ មូលនិធិសង្សារ Bubbles Up Dive Centre និង Khmer Dive Group។

​ក្នុងអំឡុងពេលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានធ្វើការមុជទឹកនៅពេលយប់​ និងតាម​ដាន​ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹកយ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីកត់ត្រាសកម្មភាពការបង្កកំណើត​ និងកត់ត្រាបរិស្ថាន​ជុំវិញ​ ដើម្បីវាយតម្លៃសុខភាពផ្កាថ្ម។

​ការស្រាវជ្រាវនេះ ​បានផ្តល់ជាមូលដ្ឋានទិន្នន័យវិទ្យាសាស្ត្រសំខាន់ៗ​ ដែលជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ​បាន​យល់អំពីវដ្តបន្តពូជរបស់ផ្កាថ្ម ​ការតាមដានការរស់ឡើងវិញនៃផ្កាថ្ម​ និងកំណត់កត្តាដែល​រួម​ចំណែក​ដល់ការគ្រប់គ្រងផ្កាថ្ម ប៉ប្រះទឹកប្រកប​ដោយប្រសិទ្ធភាព។ ​

​ទិន្នន័យដែលប្រមូលបាន ក៏ផ្តល់ជាភស្តុតាងមូលដ្ឋានជាយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិរក្សផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹក​រយៈពេលវែង សម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ទាំងជីវៈចម្រុះ និងសហគមន៍ឆ្នេរសមុទ្រ ដែលពឹងផ្អែកលើផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹកដែលមានសុខភាពល្អសម្រាប់​ជាអាហារ និងជីវភាពរស់នៅ។​

​កញ្ញា Jun Cheng ប្រធានគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់នៃកម្មវិធីអភិរក្សតំបន់ឆ្នេរ និងសមុទ្រប្រចាំអង្គការ​សត្វព្រៃ និង រុក្ខជាតិប្រចាំកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា៖ «ការរកឃើញការបង្កកំណើតរបស់ផ្កាថ្ម រយៈ​ពេល​បីឆ្នាំជាប់ៗគ្នា គឺជាសញ្ញា ដ៏ល្អមួយដែលបង្ហាញថា ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា​នៅតែ​មានភាពធន់គួរឱ្យកត់សម្គាល់»។ ​

​ការរកឃើញទាំងនេះ ​បង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការបន្តសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវព្រឹត្តិការណ៍នេះ និងកិច្ច​សហការ​យ៉ាងរឹងមាំរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការ និងដៃគូក្នុងស្រុក ដើម្បីធានាបាននូវការ​ការពារ​រយៈពេល​វែងនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រដ៏មានតម្លៃទាំងនេះ។​

លោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “ភាពជោគជ័យនៃការរកឃើញការបង្កកំណើតរបស់ផ្កាថ្មនេះ បានបង្ហាញពីលទ្ធផលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្ស និងគ្រប់គ្រងជាបន្ត បន្ទាប់នៅក្នុងតំបន់ការពារសមុទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ការសហការរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល អង្គការដៃគូ និងសហគមន៍ មូលដ្ឋាន ពិតជាមានសារៈសំខាន់​ណាស់ក្នុងការការពារធនធានជីវៈចម្រុះ និងសេវាកម្មប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ឱ្យមានចីរភាពសម្រាប់​មនុស្សគ្រប់ជំនាន់។”

លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ “លទ្ធផល ដែលបានបង្ហាញ ៣ ឆ្នាំជាប់ៗគ្នានេះ ជាសក្ខីភាពបង្ហាញថា​ សមុទ្ររបស់យើង​កំពុង​មានសុខភាពល្អ ហើយនេះក៏ជា សក្ខីភាពមិនអាចប្រកែកបាននៃជោគជ័យក្នុងការ​អនុវត្តវិធាន​ការ​ការពារធនធានជលផលរបស់យើង។ យើងមិនមែន គ្រាន់តែមាន​គោល​នយោបាយលើក្រដាស​នោះទេ តែយើងមានលទ្ធផលជាក់ស្តែងនៅក្នុងសមុទ្រ។​ ទោះជាយ៉ាង នេះក្ដីយើងមិនត្រូវស្កប់ស្កល់​នឹងលទ្ធផលថ្ងៃនេះត្រឹមប៉ុណ្ណោះទេ យើងនឹងខិតខំបន្ត​ដើម្បីរក្សាលទ្ធផលនេះនៅឆ្នាំក្រោយៗ​ទៀត។”

​គួរកត់សម្គាល់ថា ​ផ្កាថ្មប៉ប្រះទឹក​ដែលមានសុខភាពល្អគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ក្នុងធានាបាននូវ​និរន្តរភាព នៃធនធានជលផល និងគាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍តាមតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។

ក្រុមការងារនឹងយកទិន្នន័យដែលប្រមូលបានទៅសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែម ដើម្បីរួមចំណែកដល់ការ​ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងធនធានសមុទ្រ និងធានាថាជីវៈចម្រុះសមុទ្រនៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជាឱ្យបន្ត​កើន​ឡើង៕