TAFTAC៖ កម្ពុជានៅសល់ពេល៣សប្តាហ៍ទៀតដើម្បីបន្តការចរចា មុនការចូលជាធរមាននៃ ពន្ធបដិការរបស់អាមេរិក​

តំណាងសមាគម​ វាយនភណ្ឌ សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងផលិតផលធ្វើដំណើរនៅកម្ពុជា (TAFTAC) បានអះអាងថា ប្រទេសកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសនានាដែលបានរងការដាក់អត្រាពន្ធបដិការថ្មីពីរដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី៧ខែកក្កដានេះ នៅសល់ពេល៣សប្តាហ៍ទៀតដើម្បីបន្តការចរចាលើអត្រាថ្មីនេះដែលគ្រោងនឹងចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី១ខែសីហាខាងមុខនេះ។

កាលពីថ្ងៃទី៧ខែកក្កដា (នៅសហរដ្ឋអាមេរិក) លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចយកពន្ធលើរាល់មុខ​ទំនិញ​នាំ​ចូល​ពីកម្ពុជាទៅសហ​រដ្ឋអាមេរិកចំនួន ៣៦% ដែលការប្រកាសពន្ធបដិការលើកនេះ ទាបជាងកាល​ពី​ប្រកាសលើកដំបូង ៤៩% បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានចរចាផ្ទាល់ជាមួយភាគីអាមេរិក ២ ដង។

យោងតាមលិខិតរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ផ្ញើជូននាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ បញ្ជាក់ថា៖​ «ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៥ យើងនឹងអនុវត្តពន្ធ ៣៦% លើ​មុខ​ទំនិញរបស់កម្ពុជាទាំងអស់ ដែលនាំចូលអាមេរិក»។

លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសនានាអាចទទួលបានការកែសម្រួលអត្រាពន្ធ ប្រសិន​បើប្រទេសទាំងនោះផ្លាស់ប្ដូរគោលនយោបាយ ពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក ដូចជាការមិន​យក​ពន្ធ​ចំពោះការនាំចូលទំនិញអាមេរិកជាដើម។

ប្រមុខសេតវិមានបានហៅពន្ធទាំងនេះថាជា «ពន្ធបដិការ» ដោយអះអាងថា ការដាក់ពន្ធបែបនេះគឺដើម្បីធ្វើឲ្យលក្ខខណ្ឌនៃទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកាន់តែមានតុល្យភាព និងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឱនភាពពាណិជ្ជកម្មទំនិញដ៏ធំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

គណៈប្រតិភូកម្ពុជាបានទៅចរចាផ្ទាល់ជាមួយភាគីអាមេរិកចំនួន ២ ដង និងបានពិភាក្សា​តាម​អនឡាញ ពិនិត្យនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ​ហើយបាន​ឯក​ភាព​គ្នាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម លើពន្ធបដិការកម្ពុជា-អាមេរិក។

លោក កាំង ម៉ូនីកា អគ្គលេដាធិការរងនៃ TAFTAC បានថ្លែងមកកាន់កម្ពុជាថ្មីនៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដានេះថា បើទោះបីជាអត្រាពន្ធថ្មីដែលប្រកាសដោយលោកប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំនាយប់ថ្ងៃទី៧នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្តី ក៏កម្ពុជានៅសល់ពេល៣សប្តាហ៍ទៀតដែរដើម្បីបន្តនីតិវិធីចរចា។

លោកបានថ្លែងថា៖«យើងនៅតែមានពេល៣សប្តាហ៍ដើម្បីបន្តការចរចា មុននឹងការសម្រេចនេះចូលជាធរមាន ដូច្នេះយើងនៅមានឱកាសក្នុងការចរចាដើម្បីបន្ថយអត្រាព​ន្ធបដិការនេះ ឬក៏អាចនឹងមានការកែសម្រួលបន្ថែមទៀតមុនថ្ងៃទី១ខែសីហា។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ អ្វីដែលជាការគំរាមកំហែងនោះគឺថាអត្រាពន្ធថ្មីនេះនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តន៍ចាប់ពីថ្ងៃទី១ខែសីហា ហើយក៏អាចនឹងមានការពន្យាពេលអនុវត្តន៍ដោយប្រការណាមួយនោះក៏អាចនឹងមានផងដែរ»។

​លោក Cassey Barnett ប្រធាសភាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានសរសេរនៅលើបណ្តាសង្គមផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា កម្ពុជា​មាន​ការ​កាត់​បន្ថយ​អត្រា​ពន្ធ​ច្រើន​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទាំង ១៤។ លោកថា«ភាពប្រសើរឡើងរបស់កម្ពុជាគឺដោយសារការចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយតំណាងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាមេរិក»។

«បច្ចុប្បន្ន​កម្ពុជា​ខិត​ជិត​ដៃគូ​ប្រកួតប្រជែង​សំខាន់​របស់​ខ្លួន គឺ​បង់ក្លាដែស និង​ឥណ្ឌូនេស៊ី។ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​នៅ​ពី​ក្រោយ​ប្រទេស​វៀតណាម​ដែល​មាន​អត្រា ២០%។ វៀតណាម​បាន​ផ្តល់​សិទ្ធិ​ចូល​ទីផ្សារ​វៀតណាម​ដោយ​គ្មាន​ពន្ធ​ដល់​អាមេរិក»។  នេះបើតាមលោក Cassey។

លោកបានសរសេរបន្តទៀតថា រោងចក្រមួយចំនួននៅកម្ពុជាឥឡូវនេះកំពុងសម្លឹងមើលប្រទេសក្រៅអាស៊ី ដូចជាអេហ្ស៊ីប ដែលមានតម្លៃពលកម្មទាប ប៉ុន្តែមានតែពន្ធអាមេរិក ១០% ប៉ុណ្ណោះ។

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា​ប្រាប់​សារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដាម្សិលមិញថា៖ «ដោយសារយើងបានឯកភាពគ្នា ចរចាដោយ​ស្មោះត្រង់ ទើបថ្ងៃ ០៩ ខែកក្កដានេះ ពន្ធយើងមិន​មែន ៤៩% ទៀតទេ អត់​មាន​ទេ គឺកម្ពុជាជាប្រទេស​មួយក្នុងចំណោម ១៨ ប្រទេស ដែលបានចរចារជាមួយសហ​រដ្ឋអា​មេរិក ក្រៅពីហ្នឹងអត់​មានទៅ​ចរចាទេ ក្នុងចំណោម ១៨ ប្រទេស យើងក្នុងចំណោម ១០ ទៀត ដែលបានចេញសេចក្ដីថ្លែង​ការណ៍រួមហើយ អញ្ចឹងថ្ងៃ ០៩ អត់មានអត្រាពន្ធឡើង ៤៩% ទេ»។

​លោកបានលើកឡើងថា នៅកម្ពុជា​រោងចក្រកាត់ដេរ ខោអាវ ស្បែកជើង កាបូប មានប្រជាពលរដ្ឋធ្វើការ ១ លាននាក់ ម្នាក់ចិញ្ចឹមគ្រួសារ ៤ ទៅ ៥ នាក់ ដូច្នេះ ឱ្យសហរដ្ឋអា​មេរិកយល់ច្បាស់ បើអត្រាដាក់ពន្ធខ្ពស់ គឺយើងមានបញ្ហា ដូច្នេះត្រូវតែជួយការពារការងារ ១ លាននាក់ បូកទៅចង់ ៥ លាននាក់ បើចិញ្ចឹមបងប្អូនផង។

លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បន្ថែមថា៖ «យើងលើកហើយលើកទៀត ឱ្យគាត់យល់ អំពីតម្រូវការ​របស់យើង ដើម្បីឱ្យអត្រាពន្ធទាប ដើម្បីយើងអាចប្រកួតប្រជែង និងទាក់ទាញអ្នកវិនិយោ​គបន្ថែមទៀត មកបណ្ដាក់ទុននៅកម្ពុជា»។

នៅថ្ងៃទី ១៣-១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥ ​លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់​ថុល បានជួបចរចារ​ពន្ធគយ​បដិការ​ជាមួយអាមេរិក នៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ដោយភាគីកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក​បានផ្លាស់​ប្តូរយោបល់ត្រង់ទៅត្រង់មក យោគយល់គ្នា លើការពង្រឹងបន្ថែមនូវទំ​នាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទ្វេភាគី និងបានពិភាក្សាស៊ីជម្រៅលើ អត្ថបទ​សេចក្តីព្រាង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្មបដិការ។ ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នារៀបចំកិច្ចប្រជុំចរចាពន្ធជុំទី២ ម្តងទៀតនៅសប្ដាហ៍ទី១ ដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៥ នៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។

យោងតាម​អគ្គនាយកដ្ឋាន​គយ និង​​​រដ្ឋាករ​កម្ពុជា ​(GDCE) ​នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ពាណិជ្ជ​កម្មទ្វេ​ភាគី​កម្ពុជា-អាមេរិកសម្រេចបានទឹកប្រាក់ជាង ១០ ពាន់លានដុល្លារកើនឡើង ១១% ធៀបនឹង​ឆ្នាំ​ ២០២៣​ ក្នុង​នោះ ​កម្ពុ​ជា​​នាំចេញទំនិញទៅអាមេរិកមានតម្លៃ ៩,៩១ ពាន់លាន​ដុល្លារ កើន​ឡើង ១១,៤% និង​ទំនិញ​អា​មេរិកនាំចូល​មក​​​កម្ពុជាតម្លៃ ជាង ២៦៤ លានដុល្លារ កើន ២%។

បើយោងតាមលិខិតរបស់លោក ត្រាំ ក៏បញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសនានាអាចទទួលបានការកែសម្រួលអត្រាពន្ធ ប្រសិនបើមន្ត្រីរបស់ពួកគេផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក។

សូមជម្រាបថា ក្រៅពីកម្ពុជានិងថៃ ប្រទេសផ្សេងទៀតដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីពន្ធបដិការរបស់អាមេរិកមានដូចជា៖

• មីយ៉ាន់ម៉ា និងឡាវ៖ ៤០% (ខ្ពស់ជាងគេ)
• បង់ក្លាដែស និងស៊ែប៊ី៖ ៣៥%
• ឥណ្ឌូណេស៊ី៖ ៣២%
• អាហ្វ្រិកខាងត្បូងនិងបូស្នៀ-ហឺហ្សេហ្គោវីណា៖ ៣០%
• ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូ​ង ម៉ាឡេស៊ី កាហ្សាក់ស្ថាន និងទុយនីស៊ី៖ ២៥%៕