លោក យូ សុភា បំផុសគំនិតរឿងបែបប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីវីរភាពកងទ័ពខ្មែរ ក្រោមការឈ្លានពានរបស់ថៃ

លោក យូ សុភា អ្នកនិពន្ធភាពយន្តដែលសម្រេចបានស្នាដៃជាច្រើន និងជាសាស្ត្រាចារ្យមួយរូបនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដេប៉ាតឺម៉ង់អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ នៅរាត្រីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានបំផុសគំនិតនៃគម្រោងសរសេរប្រលោមលោកបែបប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីវីរភាពដ៏អង់អាចរបស់វីរកងទ័ពខ្មែរ ក្រោមការឈ្លានពានពីអ្នកជិតខាងវង្វេងប្រវត្ដិសាស្ដ្រ (សៀម) ។

បើនិយាយពីរឿងរ៉ាវនៃទង្វើឈ្លានពានរបស់ចោរប្រវត្តិសាស្ត្រ (ថៃ) ដែលតែងប៉ុនប៉ងលេបយកដីខ្មែរច្រើនជំនាន់មកហើយនោះ គឺពិតជារាប់មិនអស់ឡើយ ខណៈទង្វើឈ្លានពានក្នុងសតវត្សថ្មីនេះ កាន់តែខ្លាំងក្លា និងយ៉ង់ឃ្នងជាទីបំផុត។

តួយ៉ាង បើតាមសៀវភៅ “ប្រាសាទព្រះវិហារ មោទនភាពជាតិខ្មែរ” ដោយបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ សន្ត្រាបុត្រ ចែកចាយដោយអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល បញ្ជាក់ថា បើទោះបីជាកម្ពុជាមានសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិជាហូរហែរ មានសាលដីកា «តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ » ចំនួន២ ជាសំអាង និងមានការទទួលស្គាល់ពីគណៈកម្មការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក៏ដោយ អ្វីដែលកម្ពុជាមិននឹកស្មានដល់ គឺថៃ មិនព្រមទទួលស្គាល់ និងគោរពច្បាប់អន្ដរជាតិទាំងនោះឡើយ។ ហើយគេតែងតែបង្ហាត់បង្រៀនកូនចៅគេគ្រប់ជំនាន់ថា ប្រាសាទព្រះវិហារ ជារបស់គេ។

ជាក់ស្តែង រាប់ចាប់ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ដល់បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃបានវាយប្រហារឈ្លានពានជាច្រើនលើកច្រើនគ្រាមកហើយ៖
– ឆ្នាំ១៩៤១ តាមរយៈអនុសញ្ញាទីក្រុងតូក្យូ
– ឆ្នាំ១៩៤៩ ថៃបញ្ជូនឆ្នាំ និងនគរបាលរបស់ខ្លួនមកកាន់កាប់ប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជិតជុំវិញ។
– ឆ្នាំ១៩៥៤ ថៃបញ្ជូនកងទ័ពមកកាន់កាប់ទឹកដីប្រាសាទព្រះវិហារ
– ឆ្នាំ១៩៦៦ (ថ្ងៃទី១២-១៩ មេសា) ថៃលើកកងទ័ពវាយប្រហារប្រាសាទ និងតំបន់ជិតជុំវិញជាថ្មី។
– ឆ្នាំ២០០៨ (១៥កក្កដា) ថៃបញ្ជូនកងទ័ពឱ្យឈ្លានពានទឹកដីប្រាសាទព្រះវិហាររបស់ខ្មែរ។
– ឆ្នាំ២០១១ ក្លាយទៅជាសង្គ្រាមមួយតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលសមរភូមិពេលនោះមានចម្ងាយប្រមាណជាង ១៥០គីឡូម៉ែត្រ ពីខេត្តព្រះវិហារ – ឧត្តរមានជ័យ ពិសេសត្រង់ចំណុច អូស្មាច់, ថ្មដូន, ប្រាសាទតាក្របី, ប្រាសាទតាមាន់ និងជប់គគី ដោយប្រាសាទព្រះវិហាររងការខូចខាតច្រើន​ (រងគ្រាប់ផ្លោងធំៗសៀមជាង​៥៥០គ្រាប់ និងកាំភ្លើងតូចធំរាប់មុឺនគ្រាប់)។

បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាក៏កំពុងរងគ្រោះពីទង្វើឈ្លានពានរបស់ថៃជាថ្មី និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន ដោយយោធាថៃ បានប្រើយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់លើដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាជាហូរហែរ និងថែមទាំងបានកម្ទេចហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា លំនៅដ្ឋានជនសុីវិល និងប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតរាស្ត្រខ្មែរស្លូតត្រង់ថែមទៀត។

ព្រោះតែការឈឺចាប់នេះ លោក យូ សុភា​ បានបំផុតគំនិតនៃគម្រោងសរសេររឿងពេញដោយអត្ថន័យមួយ ដោយសួរទៅសាធារណជនថា “លោកគ្រូមានគម្រោងសរសេរប្រលោមលោកបែបប្រវត្តិសាស្ត្ររឿងវីរបុរសជាយដែន ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីវីរភាពដ៏អង់អាចរបស់វីរកងទ័ពខ្មែរ ក្រោមការឈ្លានពានពីប្រទេសវង្វេងប្រវត្ដិសាស្ដ្រ! តើគាំទ្ររឿងបែបនេះដែរទេ?”។ ខណៈគំនិតនៃការបំផុតនេះ ទទួលបានការគាំទ្រផងដែរ៕