ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

ទណ្ឌកម្ម៖ ការត្រដររស់ និងយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់របស់អ៊ីរ៉ង់ ជាង ៤០ឆ្នាំ

បានផុស

៤ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃពុធ ២៥ មីនា ២០២៦

ដោយ

ទណ្ឌកម្មបានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់ជួបវិបត្តិអតិផរណាខ្ពស់ និងការធ្លាក់ចុះតម្លៃប្រាក់ Rial យ៉ាងខ្លាំង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាមិនទាន់អាចធ្វើឱ្យរបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ ដួលរលំ ឬបោះបង់គោលជំហរនយោបាយរបស់ខ្លួនទាំងស្រុងនោះទេ។ ការរស់រានរបស់អ៊ីរ៉ង់អាស្រ័យយ៉ាងខ្លាំងលើ “ភាពធន់នៃរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង” និង “តុល្យភាពអំណាចថ្មី” ជាមួយប្លុកខាងកើត ឬBRICS។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបង្អស់ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ និងការបូកសរុបពីប្រភពនានាបង្ហាញថា អ៊ីរ៉ង់ គឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលរងទណ្ឌកម្ម ច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោកលេខ២ (ជិតស្មើនឹងរុស្ស៊ី)។

១. ស្ថាប័នដាក់ទណ្ឌកម្ម
គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៦ ចំនួនសរុបដែលត្រូវបានកត់ត្រាដោយស្ថាប័នតាមដានទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិមានចំនួន ៥៦៥៤ ករណី(ទាំងបុគ្គល និងអង្គភាព) ក្នុងនោះសហរដ្ឋអាមេរិក (OFAC) ដាក់ប្រហែល ៥,០០០ ឬ ៨៨.៤៣%, សហភាពអឺរ៉ុប ដាក់ ៥៧០ ឬ១០.០៨% និង អង្គការសហប្រជាជាតិ ដាក់ ៨៤ ឬ១.៤៩% (ជាចំនួនដែលផ្តោតលើកម្មវិធី អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ)។

២. វិស័យដែលរងទណ្ឌកម្ម

ទណ្ឌកម្មមិនមែនរាប់តែជាចំនួន “ដង” ទេ ប៉ុន្តែវាគ្របដណ្ដប់ស្ទើរតែ ១០០% នៃសេដ្ឋកិច្ចស្នូល៖

-វិស័យថាមពល៖ ការហាមឃាត់ការនាំចេញប្រេង និងហ្គាស (ប្រភពចំណូលធំទី១)។

-វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ៖ ធនាគារអ៊ីរ៉ង់ស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ចេញពីប្រព័ន្ធ SWIFT (មិនអាចផ្ទេរប្រាក់អន្តរជាតិបាន)។

-វិស័យដឹកជញ្ជូន៖ កប៉ាល់ដឹកទំនិញ និងក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ (ដូចជា Iran Air) ត្រូវបានដាក់កម្រិតមិនឱ្យចូលចតក្នុងប្រទេសជាច្រើន។

-វិស័យយោធា និងបច្ចេកវិទ្យា៖ ការហាមឃាត់ការនាំចូលគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិច ដែលអាចយកទៅផលិតដ្រូន (Drones) ឬមីស៊ីល។

៣. រលកនៃទណ្ឌកម្មតាមដំណាក់កាល

ចំនួនទណ្ឌកម្មបានហក់ឡើងខ្លាំងក្នុងរបត់សំខាន់ៗចំនួន ៣៖

-រលកទី១ (១៩៧៩-១៩៩៥)៖ ទណ្ឌកម្មពាណិជ្ជកម្មទូទៅពីអាមេរិក។

-រលកទី២ (២០១០-២០១២)៖ ទណ្ឌកម្មពីអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ជុំវិញបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ។

-រលកទី៣ (២០១៨-២០២៦)៖ បន្ទាប់ពីអាមេរិកដកខ្លួនចេញពី JCPOA និងការបន្ថែមទណ្ឌកម្មថ្មីៗពាក់ព័ន្ធនឹង ការផ្ដល់អាវុធឱ្យរុស្ស៊ី និងការបង្រ្កាបបាតុកម្មក្នុងស្រុក។

៤. ការត្រដររស់ និងយុទ្ធសាស្ត្រទប់ទល់

ទោះបីជាស្ថិតក្រោមសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក៏អ៊ីរ៉ង់បានបង្កើត “ភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ច” (Resistance Economy) តាមរយៈវិធីសាស្ត្រដូចជា៖

-ការលក់ប្រេង “ពណ៌ប្រផេះ”៖ ប្រើប្រាស់បណ្ដាញកប៉ាល់សម្ងាត់ដើម្បីនាំចេញប្រេងទៅកាន់ប្រទេសដែលមិនខ្វល់ពីទណ្ឌកម្មអាមេរិក (ដូចជាចិន)។

-ការពង្រឹងទំនាក់ទំនងខាងកើត៖ បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយរុស្ស៊ី និងចិន ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងយោធា។

-ការផលិតក្នុងស្រុក៖ ជំនួសទំនិញនាំចូលដោយផលិតផលក្នុងស្រុក ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណបរទេស។

-ការប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណឌីជីថល៖ ប្រើ Crypto និងប្រព័ន្ធទូទាត់ជំនួស SWIFT ដើម្បីគេចពីការតាមដានរបស់ធនាគារអន្តរជាតិ(អាមេរិក និងអឺរ៉ុប)។

សន្និដ្ឋាន

ក្នុងរយៈពេលជាង ៤០ឆ្នាំ នៃទណ្ឌកម្មដែលគ្របដណ្ដប់ស្ទើរតែ ១០០% នៃសេដ្ឋកិច្ចស្នូល អ៊ីរ៉ង់មិនត្រឹមតែមិនដួលរលំនោះទេ ប៉ុន្តែបានប្រែក្លាយខ្លួនជា “មន្ទីរពិសោធន៍សកល” ក្នុងការគេចចេញពីសម្ពាធលោកខាងលិច។ ភាពជោគជ័យនៃការត្រដររស់នេះ ផ្អែកលើកត្តាបីសំខាន់ៗ៖

ក. ការបន្ស៊ាំខ្លួនតាមរយៈភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ច៖ អ៊ីរ៉ង់បានកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើដុល្លារ ងាកមកប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណឌីជីថល និងប្រព័ន្ធធនាគារស្រមោល ដែលធ្វើឱ្យទណ្ឌកម្មផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុបាត់បង់ប្រសិទ្ធភាពមួយផ្នែក។

ខ. យុទ្ធសាស្ត្រងាកទៅប្លុកBRICS៖ ការចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយមហាអំណាច BRICS (ជាពិសេសរុស្ស៊ី និងចិន) បានផ្តល់ដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការនាំចេញប្រេង “ពណ៌ប្រផេះ” និងការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យាយោធា ដែលធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់លែងឯកោ។

គ. ភាពធន់នៃរចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង៖ ទោះបីជាមានអតិផរណាខ្ពស់ និងតម្លៃប្រាក់ Rial ធ្លាក់ចុះ ប៉ុន្តែការរុញច្រានការផលិតក្នុងស្រុកជំនួសការនាំចូល បានជួយរក្សាស្ថិរភាពសង្គម និងអំណាចដឹកនាំមិនឱ្យរង្គោះរង្គើ។

អត្ថបទ៖ បណ្ឌិត ញិល រដ្ឋា