ស្វែងយល់អំពីសិទ្ធិអំណាចរបស់ស្ថាប័នអយ្យការអមសាលាជម្រះក្ដី

នៅសាលាជម្រះក្ដីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់របស់កម្ពុជាត្រូវអមដោយស្ថាប័នអយ្យការមួយ ដែលមានមុខងារធ្វើបណ្ដឹងអាជ្ញា និងអនុវត្តមុខងារផ្សេងៗទៀតតាមការកំណត់របស់ច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន។ ក្នុងនោះ អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត តំណាងដោយព្រះរាជអាជ្ញា និងព្រះរាជអាជ្ញារង ខណៈមហាអយ្យការ​អមសាលាឧទ្ធរណ៍ និងតុលាការកំពូល តំណាងដោយអគ្គព្រះរាជអាជ្ញា អគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង និងព្រះរាជអាជ្ញា។

បើតាមច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញា ស្ថាប័នអយ្យការ គឺជាអ្នកទទួលបន្ទុកស្វែងរកបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ និងសុំឲ្យអនុវត្តច្បាប់នៅចំពោះមុខយុត្តាធិការស៊ើបសួរ និងយុត្តាធិការ​ជំនុំជម្រះ។ ក្នុងរឿងក្ដីរដ្ឋប្បវេណី និងរឿងក្ដីផ្សេងទៀត តំណាងអយ្យការអាចចូលរួមក្នុងនីតិវិធីតុលាការ និងបញ្ចេញ​យោបល់បាន ប្រសិនបើយល់ឃើញថាជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។ ស្ថាប័នអយ្យការ ក៏ត្រូវធានារ៉ាប់រងលើការ​អនុវត្តសេចក្ដីសម្រេចខាងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ព្រមទាំងធានាយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្សព្វផ្សាយដីកាបង្គាប់ឲ្យចាប់ខ្លួន។

ទន្ទឹមនេះ ក្នុងនាមជាអគ្គព្រះរាជអាជ្ញានៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល អគ្គព្រះរាជអាជ្ញានៃមហាអយ្យការ​អមសាលាឧទ្ធរណ៍ និងព្រះរាជអាជ្ញានៃអយ្យការអមសាលាដំបូង គឺត្រូវធ្វើរបាយការណ៍អំពីបទល្មើស និងសកម្មភាពការងាររបស់ខ្លួនជូនរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌។

និយាយដោយឡែក បើតាមច្បាប់ស្ដីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ ព្រះរាជអាជ្ញានៃអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត មានអំណាចលើព្រះរាជអាជ្ញារងទាំងអស់ដែលនៅក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវចាត់តាំង និងបែងចែកការងារ​ដល់ព្រះរាជអាជ្ញារងទាំងអស់។ ព្រះរាជអាជ្ញានៃអយ្យការអមសាលាដំបូង មានសិទ្ធិធ្វើអធិបញ្ជាព្រះរាជអាជ្ញារងធ្វើការ ចោទប្រកាន់ ឬចាត់ឲ្យចោទប្រកាន់ ឬធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ សេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់ព្រះរាជអាជ្ញារង ត្រូវតែបញ្ជូនទៅព្រះ​រាជអាជ្ញាពិនិត្យនៅមុនពេលសវនាការ។ ប៉ុន្តែនៅពេលឡើងសវនាការ ព្រះរាជអាជ្ញារងអាចធ្វើការ​កត់សម្គាល់ដោយផ្ទាល់​មាត់បានដោយសេរីតាមការយល់ឃើញ ស្របតាមសតិសម្បជញ្ញៈរបស់ខ្លួន ហើយមិនមានការចោទប្រកាន់​ខាងវិន័យចំពោះតំណាង​អយ្យការឡើយ។

សម្រាប់អគ្គព្រះរាជអាជ្ញានៃមហាអយ្យការអមសាលាឧទ្ធរណ៍ និងអគ្គព្រះរាជអាជ្ញានៃមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល មានសិទ្ធិអំណាចគ្រប់គ្រងលើអគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង និងព្រះរាជអាជ្ញាអមសាលាឧទ្ធរណ៍ និងអគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង និងព្រះរាជអាជ្ញាអមតុលាការកំពូល។ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញានៃសាលាជម្រះក្ដីទាំងពីរថ្នាក់នេះមានសិទ្ធិធ្វើអធិ​បញ្ជាអគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង និងព្រះរាជអាជ្ញា ធ្វើការចោទប្រកាន់ ឬចាត់ឲ្យចោទប្រកាន់ ឬធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ហើយសេចក្តីសន្និដ្ឋាន​នោះត្រូវបញ្ជូនទៅអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាពិនិត្យជាមុន ផងដែរ៕

ដោយ៖ ធឿន វ៉ាន់សុង