ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ
ការស្រាវជ្រាវ៖ ជំងឺវង្វេងអាចជាប់ទាក់ទងនឹងការបំពុលបរិយាកាសតាំងពីកុមារភាព
អ្នកស្រាវជ្រាវនៅប្រទេសស្កុតលែ នបានរកឃើញគំរូនៅក្នុងទិន្នន័យសុខភាពដែលបង្ហាញថា ខ្យល់ពុលដែលកុមារដកដង្ហើមចូលអាចប៉ះពាល់ដល់ពួកគេបណ្ដាលឲ្យកើតជំងឺវង្វេងនៅពេលអនាគត។ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់កាសែត The Guardian។

តម្រុយដំបូងដែលថាការបំពុលបរិយាកាសអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពខួរក្បាលត្រូវបានរកឃើញប្រហែល ២០ ឆ្នាំមុន នៅពេលដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញការផ្លាស់ប្តូរខួរក្បាលនៅក្នុងសត្វឆ្កែចិញ្ចឹមនៅទីក្រុងម៉ិកស៊ិក ដែលបានរងផលប៉ះពាល់ពីខ្យល់ពុលយ៉ាងរ៉ាំរ៉ៃ។
នៅឆ្នាំ ២០២២ គណៈកម្មាធិការរដ្ឋាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសបានពិនិត្យឡើងវិញនូវការសិក្សាចំនួន ៦៩។ ពួកគេបានសន្និដ្ឋានថា វាទំនងជាថាការបំពុលបរិយាកាសបន្ថយល្បឿននៃការយល់ដឹងក្នុងជីវិតពេលអនាគត និងបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺវង្វេង។ ពួកគេក៏បានរកឃើញភស្តុតាងមួយចំនួននៃការប្រែប្រួលក្នុងខួរក្បាលរបស់កុមារដែលប៉ះពាល់នឹងការបំពុលបរិយាកាសផងដែរ។
លោក Otto-Emil Jutila មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Edinburgh និងជាអ្នកនិពន្ធដំបូងនៃការស្រាវជ្រាវថ្មីបាននិយាយថា៖ «ខណៈពេលដែលការបំពុលបរិយាកាសជាកត្តាហានិភ័យជំងឺវង្វេងនៅអាយុចុងក្រោយឬពេលចាស់ទៅ មនុស្សមិនសូវដឹងអំពីផលប៉ះពាល់នៃការបំពុលខ្យល់នៅទូទាំងតំបន់ជុំវិញខ្លួនទេ»។
ការស្រាវជ្រាវនេះបាន ចាប់ផ្តើមគម្រោងតាមដានយុវជន ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ មានមនុស្សជាង ១០០០នាក់ត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់ការសិក្សាអំពីខួរក្បាល និងអាយុ។ ពួកគេទាំងអស់កើតនៅឆ្នាំ ១៩៣៦ ហើយចាប់ពីអាយុ ៧០ ឆ្នាំពួកគេត្រូវបានគេវាយតម្លៃរៀងរាល់ ៣ ឆ្នាំម្តង។ មនុស្សទីមួយត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺវង្វេងក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៩មនុស្ស ១៧% បានកើតជំងឺវង្វេង ដែលប្រហែលម្នាក់ក្នុងចំណោម៦នាក់។
លទ្ធផលនេះបង្ហាញថា ការបំពុលបរិយាកាសក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាវិជ្ជមានជាមួយនឹងហានិភ័យនៃជំងឺវង្វេង រួមទាំងជំងឺភ្លេចភ្លាំងផងដែរ ខណៈអំឡុងពេលនោះចក្រភពអង់គ្លេសមានការបំពុលបរិកាសច្រើនពីការប្រើប្រាស់ធ្យូងថ្ម។
លោក Jutila បានបន្ថែមថា៖ «ចំណែកការប៉ះពាល់នឹងខ្យល់ពុលនៅពាក់កណ្តាលជីវិតកាន់តែខ្ពស់អាចត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការស្លាប់មុនអាយុ កើតជំងឺដូចជាជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង និងផ្លូវដង្ហើម មុនពេលអាចវិវត្តទៅជាជំងឺវង្វេង»។

ការប៉ះពាល់នឹងការបំពុលបរិយាកាសគឺជាបញ្ហានៃជីវិតដែលមានផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែងដល់សុខភាព។ ការសិក្សានេះបានពង្រឹងសារៈសំខាន់នៃការកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាសពេញមួយជីវិត ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលដែលងាយរងគ្រោះ គឺមុនពេលសម្រាលកូន និងកុមារភាព។
ទោះបីជាមិនមានការសន្និដ្ឋានក៏ដោយ ការសិក្សាថ្មីបង្ហាញថា ការស្រាវជ្រាវលើសុខភាពរបស់មនុស្សវ័យចំណាស់ និងការបំពុលបរិយាកាសដែលពួកគេដកដង្ហើមកាលពីអតីតកាល អាចជួយការពារមនុស្សជំនាន់ក្រោយបាន។ ខ្យល់ដែលមានគុណភាពកាន់តែប្រសើរក៏អាចជួយមនុស្សក្នុងជីវិតក្រោយដែរ។ ការសិក្សានៅប្រទេសបារាំង អាមេរិក និងចិន ក៏បានរកឃើញដែរថា ការកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាសអាចកាត់បន្ថយចំនួនមនុស្សដែលកើតជំងឺវង្វេងបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស៕

អត្ថបទ៖ ប៊ុន សុភាព
-
សន្តិសុខសង្គម២ ថ្ងៃ agoទុរេនរាប់តោននៅផ្សារភូពុយ អនុញ្ញាតឱ្យបន្តលក់ ក្រោយមន្ត្រីជំនាញប្រមូលសំណាក និងសាកសួរប្រភពនាំចូល
-
ព័ត៌មានជាតិ៧ ថ្ងៃ agoសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យជនជាតិថៃ២នាក់និងខ្មែរម្នាក់ ករណីជួញដូរសារធាតុញៀន
-
ព័ត៌មានជាតិ៥ ថ្ងៃ agoស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជាឆ្លើយតបនឹងហេតុការណ៍ទាហានថៃផ្ទុះអាវុធកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ១ សប្តាហ៍ agoតំណាងអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ប៉ះសម្តីគ្នាយ៉ាងខ្លាំងនៅសន្និសីទនុយក្លេអ៊ែរ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ
-
ព័ត៌មានជាតិ៦ ថ្ងៃ agoទាហានថៃបាញ់កាំភ្លើង៩គ្រាប់ មុខអនុព័ន្ធយោធាអាម៉េរិក ចិន រុស្ស៊ី ជប៉ុន ដែលចុះសង្កេតការណ៍នៅអូរស្មាច់
-
ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ៤ ថ្ងៃ agoរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ បកស្រាយថា «សង្គ្រាមចប់ហើយ» ដើម្បីគេចពីការសុំច្បាប់សភា
-
ព័ត៌មានជាតិ១ ថ្ងៃ agoអ្នកជំនាញ ទាញសញ្ញាបន្ទាត់ក្រហម វិបត្តិនយោបាយផ្ទៃក្នុងថៃអាចផ្ទេរមកជម្លោះព្រំដែនសារជាថ្មី
-
ព័ត៌មានជាតិ៥ ថ្ងៃ agoកុលបុត្រកុលធីតា ៣២៨រូប ចូលរួមពិធីបួសនៅវត្តព្រះឥន្ទទេព ដើម្បីតបស្នងសងគុណ និងអបអរសាទរវិសាខបូជា


