លោក ឃឹម ហ្វីណង់ ប្រាប់ថា ពាក្យចចាមអារាមរឿងស្រូវធ្លាក់ថ្លៃរបស់ក្រុមMMO អាច​«ប្រល័យ»​កសិករបាន

«មានដឹងទេថា ត្រឹមតែពាក្យចចាមអារាមពីរឿងស្រូវធ្លាក់ថ្លៃ ក៏អាចគ្រប់គ្រាន់នឹងធ្វើឱ្យថ្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះបាន?» នេះ គឺជាការលើកឡើងរបស់លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ជាការលើកឡើងនេះ គឺបន្ទាប់ពីមានព័ត៌មានចចាមអារាមចេញពីក្រុមអ្នកបង្កើតមាតិកាដើម្បីរកលុយតាមបណ្តាញសង្គម(MMO)ដែលបាននិយាយថា ស្រូវកំពុងធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង ធ្វើឱ្យកសិករធ្វើស្រូវមានការខាតបង់។

លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានពន្យល់ពីផលអាក្រក់៤យ៉ាងដែលកើតចេញពីពាក្យចចាមអារាមពីរឿងស្រូវធ្លាក់ថ្លៃនេះ។ ទី១. គឺអ្នកទិញផ្អាកទិញ ដោយលោកថា ជារឿងធម្មតាទេ ពេលលឺគេនាំគ្នាផ្អើលថាស្រូវធ្លាក់ថ្លៃ ទាំងគេទាំងលោកប្រាកដជាចង់រង់ចាំបន្តិចហើយ ក្រែងទិញចូលលឿនពេក ថ្លៃលើសពីទីផ្សារ។ បើទោះជានៅតែបន្តទិញ ក៏ព្យាយាមតថ្លៃដែរ ដែលរឹតតែដាក់សម្ពាធថ្លៃទៅលើកសិករ។ ទី២. កសិករលក់មិនចេញ។ លោកអះអាងថា នៅពេលដែលអ្នកទិញកាន់តែច្រើនសម្រេចចិត្តរង់ចាំការធ្លាក់ចុះនៃថ្លៃ ការប្រមូលទិញចាប់ផ្តើមថយចុះភ្លាមៗ ដែលធ្វើឱ្យស្តុកស្រូវនៅស្រែកាន់តែនៅសល់គរច្រើនទៅៗ។

ទី៣.កសិករត្រូវសម្រេចចិត្តបន្ទាបតម្លៃ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកពន្យល់ថា រឿងនេះច្រើនកើតឡើងនៅក្នុងវិស័យដែលមានអ្នកទិញតិច-អ្នកលក់ច្រើន ដូចជាដំណាំស្រូវ ពិសេសប្រភេទដំណាំដែលងាយខូច និងមិនអាចរង់ចាំបានយូរនៅពេលត្រូវប្រមូលផល។ កាលៈទេសៈបែបនេះ កសិករម្នាក់ៗប្រាកដជាមានការព្រួយបារម្ភ និងព្យាយាមប្រកួតប្រជែងគ្នាខាងផ្នែកតម្លៃ ធ្វើយ៉ាងណាលក់ចេញឱ្យបានមុនគេ ជាពិសេសសម្រាប់បងប្អូនកសិករតូចៗ ដែលស្ថិតនៅដាច់ស្រយាលពីគេ។ ចំណែក ទី៤. គឺពាក្យចចាមអារាមក្លាយជាការពិត។ សម្រាប់លោក ឃឹម ហ្វីណង់ មកដល់ចំណុចនេះ ថ្លៃស្រូវត្រូវបានធ្លាក់ចុះពិតប្រាកដមែន ហើយអ្នកទិញក៏លែងហ៊ានទិញស្រូវក្នុងតម្លៃខ្ពស់ដូចមុន ចំណែកឯកសិករក៏លែងមានជម្រើសក្នុងការចរចារថ្លៃលក់ចេញដូចមុនទៀតដែរ។ ស្រូវពិតជាធ្លាក់ថ្លៃដូចគេនិយាយមែន។

បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ទាំងនេះមិនមែនជាការស្រមើស្រមៃនោះទេ តែជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលមានអំណះអំណាងច្បាស់លាស់(ទ្រឹស្តីនៃការរំពឹងទុក – Expectation Theory)។ បញ្ហានេះ វារឹតតែផុយស្រួយសម្រាប់សង្គមបច្ចុប្បន្ន ដែលសាធារណៈជនងាយនឹងមើលឃើញ ស្តាប់លឺពាក្យចចាមអារាមទាំងនោះពីបណ្តាញសង្គម ហើយច្រើនមានទំនោរជឿលើការផ្សព្វផ្សាយណាដែលមានអ្នកLike និងShareច្រើន ដែលភាគច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកបង្កើតមាតិកាដើម្បីរកលុយតាមបណ្តាញសង្គម(MMO)តែប៉ុណ្ណោះ។

តើគួរធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីជៀសវាងការក្លាយជាឧបករណ៍ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត? លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានពន្យល់ណែនាំថា មុននឹងចែករលែក(Share) រឿងអវិជ្ជមាន គួរពិនិត្យមើលប្រភពឱ្យបានច្បាស់សិន ប្រសិនបើចេញពីផេករបស់MMO គួរដាក់ការសង្ស័យឱ្យបានច្រើន ឬតាមដានព័ត៌មានដែលចេញពីប្រភពផ្លូវការ ឬយ៉ាងហោចណាស់ គួររង់ចាំបន្តិចសិន ក៏មិនហួសពេលក្នុងការចែករំលែកដែរ។ លោកគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ត្រូវយល់ថា បើពិតជាចង់ជួយកសិករ យើងមានវិធីផ្សេងច្រើន ហើយការផ្សព្វផ្សាយពាក្យចចាមអារាម មិនមែនជាជម្រើសល្អនោះទេ»៕