តើការគណនាស្ថិតិអ្នកមានការងារ ឬអត់ការងារធ្វើ ដោយរបៀបណា?

ភាពមានការងារធ្វើ និងភាពគ្មានការងារធ្វើ ត្រូវបានកំណត់និយមន័យក្នុងសេចក្តីសម្រេចមួយរបស់សន្និសិទ្ធអន្តរជាតិ​ស្តីពី​ស្ថិតិការងារ (ICLS) លើកទី១៩ របស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០១៣ ដែលមាន​ប្រទេស​ជាសមាជិកចំនួន ១០៦ និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន ៣១ បានចូលរួម។

តាមនិយមន័យនេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រទេសជាសមាជិករបស់អង្គការ ILO (International Labour Organization) ទាំងអស់ ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យ និងផលិតស្ថិតិទាក់ទងនឹងអ្នកមានការងារធ្វើ និងអ្នកអត់ការងារធ្វើ ហើយគ្មានប្រទេសណាមួយ រួមទាំងកម្ពុជា អាចផ្លាស់ប្តូរនិយមន័យនេះបានឡើយ ប្រសិនបើអង្គការ ILO តាមរយៈ​សន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីស្ថិតិការងារនេះ មិនមានការកំណត់និយមន័យថ្មី។

បន្ថែមលើនេះ គ្រប់ស្ថាប័នអន្តរជាតិធំៗមួយចំនួនដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ ធនាគារពិភពលោក មូលនិធិរូបិយ​វត្ថុអន្តរជាតិ ឬធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ី បានប្រើប្រាស់និមយមន័យ និងប្រភពទិន្នន័យពីអង្គការ ILO ដូចគ្នាផងដែរ។

យោងតាមសេចក្តីសម្រេចទីមួយរបស់សន្និសិទ្ធ ICLS លើកទី១៩ របស់អង្គការ ILO បានកំណត់និយមន័យអ្នក​មានការងារធ្វើ និងអ្នកអត់ការរងារធ្វើ ក្នុងចំណោមអ្នកស្ថិតក្នុងកម្លាំងពលកម្មនៃប្រទេសមួយដូចខាងក្រោម៖

១. អ្នកមានការងារធ្វើ៖ សំដៅលើ អ្នកមានអាយុ ១៥ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយក្នុងរយៈពេលមួយអាទិត្យ ឬ៧ថ្ងៃចុងក្រោយ បានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពផលិតផលិតផល ឬផ្តល់សេវាកម្ម ដើម្បីទទួលបានប្រាក់ខែ ឬប្រាក់ចំណេញ គិតបញ្ចូល​ទាំងអ្នក​កំពុងធ្វើការក្នុង-ក្រៅប្រទេស និងអ្នកដែលអវត្តមាននៅកន្លែងធ្វើការ ដោយមូលហេតុ​នៃការឈប់សម្រាក​ដោយសារមានជំងឺ គ្រោះថ្នាក់ការងារ ការសិក្សា ឬការបណ្តុះបណ្តាល សម្រាកលំហែរមាតុភាព ឬដោយមូលហេតុផ្សេងៗ។

អត្រាអ្នកមានការងារធ្វើ (%) = ចំនួនអ្នកមានការងារធ្វើ / ចំនួនអ្នកមានការងារធ្វើ + ចំនួនអ្នកអត់ការងារធ្វើ) x 100%

២. អ្នកគ្មានការងារធ្វើ៖ សំដៅលើបុគ្គលទាំងឡាយណាដែលស្ថិតនៅក្នុងអាយុធ្វើការ ដែលមិនមានការងារ, កំពុងស្វែងរកការងារ និងអាចទទួលយកឱកាសការងារ ឬអាចធ្វើការងារបានប្រសិនបើមាន។

អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើ (%) = ចំនួនអ្នកអត់ការងារធ្វើ / (ចំនួនអ្នកមានការងារធ្វើ + ចំនួនអ្នកអត់ការងារធ្វើ) x 100%

បើយោងតាមតាមនិយមន័យខាងលើនៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដូចជា កម្ពុជា ជាទូទៅតែងមានចំនួន​អត្រាអ្នក​អត់ការងារធ្វើទាប ដោយប្រជាជនភាគច្រើនបំផុតមានការងារធ្វើ ដែលអាចជាការងារក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឬការងារក្នុង​សេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ជាដើម។ តួយ៉ាងក្នុងឆ្នាំ ២០២៣នេះ អង្គការ ILO បានប៉ាន់ស្មានថា ប្រទេសកម្ពុជា មានអត្រា​អ្នកអត់ការងារធ្វើប្រមាណ ០,៣ ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកមានការងារធ្វើ និងអ្នកអត់ការងារធ្វើ គឺមិនបានរាប់បញ្ចូលអ្នកដែលនៅក្រៅកម្លាំងពលកម្មនោះទេ ហើយអ្នកនៅក្រៅកម្លាំងពលកម្មត្រូវបានឱ្យនិយមន័យក្នុងសេចក្ដីសម្រេចខាងលើថា ជាអ្នកក្នុងអាយុធ្វើការ​ទាំងឡាយ​ណា ដែលអត់ធ្វើការ ឬមិនធ្វើការក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយដោយមូលហេតុ៖ ១. ជាប់រៀននៅ​តាមគ្រឹះស្ថាន​សិក្សា (សិស្ស/និស្សិត), ២. ជាប់ភារកិច្ចគ្រួសារ ថែទាំសមាជិកគ្រួសារ ឬជាមេផ្ទះ, ចូលនិវត្តន័ ឬចាស់ជរា ពិការភាព និងមិនអាចបំពេញការងារបាន, ៣. ជឿថា គ្មានការងារធ្វើ មិនចង់ធ្វើការ ឬមិនចាប់ផ្ដើមការងារក្នុងរយៈ​ពេលខ្លីណា​មួយ៕

អត្ថបទ៖ ផល ធារិត