ព័ត៌មានអន្ដរជាតិ

តើស្តេចថៃ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន រាមាទី១០ ប្រមូលផ្តុំអំណាចយោធាដោយរបៀបណា?

បានផុស

១០ ខែ មុន

នៅ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ២៤ កក្កដា ២០២៥

ដោយ

អំឡុងពេល៩ឆ្នាំនៃការគ្រងរាជសម្បត្តិ ចាប់តាំងពីខែតុលាឆ្នាំ២០១៦មក មហាក្សត្រថៃ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន រាមា ទី១០ (Maha Vajiralongkorn Rama X) ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាស្ងប់ស្ងាត់ កម្រមានរាជឱង្កា ឬក៏វិធានការអ្វីដុំកំភួនក្នុងបញ្ហានយោបាយរបស់ប្រទេសថៃណាស់ ប៉ុន្តែមានការកត់សម្គាល់ថា មហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្នបានប្រមូលផ្តុំអំណាចយ៉ាងខ្លាំងតាមរយៈការកែទម្រង់យោធាឲ្យស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរបស់ព្រះអង្គ។

ការប្រមូលផ្តុំអំណាចយោធារបស់ស្តេចថៃ និងទំនាក់ទំនងរវាងអំណាចរាជបល្ល័ង្កនិងក្រុមយោធា បានបង្ហាញនូវភាពគួរឲ្យភ័យខ្លាចជាជាងក្តីស្រឡាញ់ (This is a relationship marked far more by fear than by lov)»។

សូមចុច Subscribe Channel Telegram កម្ពុជាថ្មី ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗទាន់ចិត្ត

នៅក្នុងសៀវភៅដែលមានចំណងជើងថា «A Soldier King: Monarchy and Military in the Thailand of Rama X» បោះពុម្ពកាលឆ្នាំ២០២២ របស់ លោក Supalak Ganjanakhundee ដែលជាអ្នកកាសែត និងជាអ្នកនិពន្ធ បានកត់សម្គាល់ពីការផ្លាស់ប្តូរក្នុងជូរកងទ័ពចាប់តាំងពីការឡើងគ្រងរាជរបស់ស្តេច វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន រាមា ទី១០។

នៅក្នុងបុព្វកថារបស់គាត់ អ្នកនិពន្ធបានសរសេរថា៖«ក្រោមព្រះរាជាបច្ចុប្បន្នរបស់ប្រទេសថៃ យើងកំពុងឃើញនូវអ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ នោះគឺការបង្កើតឡើងវិញនូវការនិយមចពោះបក្សពួក ក្រុមគ្រួសារ និងអ្នកស្មោះត្រង់។ តាមរយៈការបង្កើតកងទ័ពឯកជនដែលមានប្រភពមូលនិធិល្អ ទទួលខុសត្រូវចំពោះតែព្រះអង្គឯងតែម្នាក់ ព្រះចៅអធិរាជ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន បានគ្រប់គ្រងដោយត្រង់ និងផ្ទាល់ខ្លួន នៃផ្នែកសំខាន់ៗនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ ដោយហេតុនេះ ដោយការរំលងរចនាសម្ព័ន្ធការិយាធិបតេយ្យរបស់រដ្ឋាភិបាល»។

មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន (Maha Vajiralongkorn) បានក្លាយទៅជាស្តេចថ្មីរបស់ប្រទេសថៃ បន្តវេនពីព្រះបីតា ព្រះអង្គម្ចាស់ ភូមិបុល អាឌុលយ៉ាដេតដែលសោយទីវង្គតកាលថ្ងៃទី១៣ខែតុលាឆ្នាំ២០១៦។ ព្រះអង្គម្ចាស់ភូមិបុល គឺជាស្តេចដែលសោជរាជ្យយូរជាងគេនៅលើពិភពលោក មុនពេលដែលទ្រង់បានសោយទិវង្គតក្នុងព្រះជន្មាយុ៨៨ឆ្នាំ បន្ទាប់សោយរាជសម្បត្តិអស់រយៈពេល៧០ឆ្នាំ។

អ្នកនិពន្ធជនជាតិថៃដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ បោះសំឡេងជាអន្តរជាតិនេះ បានកត់សម្គាល់ដែរថា អ្វីដែលធ្វើឲ្យ មហាក្សត្របច្ចុប្បន្ន ខុសពីបិតារបស់ទ្រង់ គឺនៅត្រង់ថា «បិតាព្រះអង្គសិក្សាផ្នែកច្បាប់ និងចាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រ» ប៉ុន្តែមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នវិញ គឹសិក្សាផ្នែកយោធាដោយផ្ទាល់»។ ការសិក្សាយោធានេះបានធ្វើឲ្យមហាក្សត្រអង្គបច្ចុប្បន្ននេះប្រមូលផ្តុំអំណាចយោធាយ៉ាងខ្លាំង ដោយតែងតាំង និងលើកតម្កើងតែអ្នកដែលស្និទ្ធនឹងព្រះអង្គឲ្យបម្រើតួនាទីកំពូលៗ។

សៀវភៅថ្មីរបស់ Supalak Ganjanakhundee គឺជាការរួមចំណែកដ៏សំខាន់ និងច្រើនក្នុងការចងក្រងឯកសារអំពីរបៀបដែលព្រះមហាក្សត្រថ្មីរបស់ប្រទេសថៃកំពុងរស់ឡើងវិញនូវការអនុវត្តនៃការគ្រប់គ្រងដាច់ខាត។ គាត់ពន្យល់ពីរបៀបដែលយោធារាជាធិបតេយ្យ ដោយបានឧបត្ថម្ភដល់ការរស់ឡើងវិញនៃសង្រ្គាមត្រជាក់នៃរាជានិយម ដើម្បីប្រឆាំងនឹងកុម្មុយនិស្ត និងធ្វើឱ្យការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនស្របច្បាប់ កាន់តែទទួលរងនូវភាពស្និទ្ធស្នាល និងតម្លៃនៃបុគ្គលតែមួយ។

អ្នកនិពន្ធ Supalak បានកំណត់ពីមូលហេតុ និងរបៀបដែលទំនាក់ទំនងយោធា-រាជាធិបតេយ្យបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីរជ្ជកាលរបស់ស្តេចអង្គមុន។ ដូចដែល អ្នកនិពន្ធ លោក ក្លឌីយ៉ូ សុប្រានសិទ្ធិ (Claudio Sopranzetti) បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងអត្ថបទបុព្វកថា (Rama X, Yale University Press) ថា «នេះគឺជាទំនាក់ទំនងដែលត្រូវបានបង្ហាញ«ដោយការភ័យខ្លាចជាជាងដោយក្តីស្រឡាញ់ (This is a relationship marked far more by fear than by lov)»។

ទីមួយ មហាក្សត្រ វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន ជាមន្ត្រីយោធាដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ដោយការអប់រំ និងការបណ្តុះបណ្តាល។ គាត់បានបញ្ចប់ការហ្វឹកហ្វឺនមន្រ្តីនៅ Royal Military College Duntroon របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលកាន់មុខតំណែងបញ្ជា ដូចជា កងឆ្មាំស្តេច បានទទួលការហ្វឹកហ្វឺនយោធានៅក្រៅប្រទេសបន្ថែមទៀត ហើយថែមទាំងបានឃើញសកម្មភាពខ្លីៗប្រឆាំងនឹងការបះបោរកុម្មុយនិស្តរបស់ប្រទេសថៃក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ៧០ទៀតផង។

ទីពីរ សាវតាវិជ្ជាជីវៈនេះ រួមផ្សំជាមួយនឹងទំនោរផ្ទាល់ខ្លួនដែលរួមបញ្ចូលការមិនចាប់អារម្មណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យ កំពុងសម្របសម្រួលផលប៉ះពាល់យ៉ាងសំខាន់លើកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ។ ការបង្កើតកងកម្លាំងឯកជនរបស់ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន ទីបញ្ជាការសន្តិសុខរាជវង្ស រួមទាំងដោយការដាក់បញ្ចូលកងឆ្មាំរបស់ព្រះមហាក្សត្រចំនួនពីរ ដែលពីមុនស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជាការកងទ័ពថៃ គឺជាការវិវឌ្ឍថ្មីៗដ៏សំខាន់ក្នុងជួរកងទ័ពថៃ។ ក្រៅពីនោះទៀត ក៏មានសេចក្តីបង្គាប់របស់ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន ទាក់ទងនឹងការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈយោធាផងដែរ។

តាមការចេញផ្សាយរបស់ Kyodo Review អ្នកនិពន្ធ Supalak បានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិត នៅត្រង់ទំព័រ៨៤ អំពីរបៀបដែល មហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្នបានចែកចាយសៀវភៅណែនាំដល់សិស្សពលទាហាថ្មីៗ ដែលកំណត់ពីទស្សនវិជ្ជាបណ្តុះបណ្តាលរបស់គាត់ រួមទាំង «ការភ្ងំ (simmering)» ដែលសិល្បៈនៃការហ្វឹកហ្វឺនទាហានត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងសិល្បៈនៃការចម្អិនអាហារ «khai pulo [ពងឆ្អិនក្នុងទឹកត្នោតផ្អែម]»។ ទីបំផុតមានការបង្កើតកម្មាភិបាលថ្មីរបស់ មហា វ៉ាជីរ៉ាឡុងកន ដែលគេហៅថា Kho Daeng ឬ «ទាហានជួរក្រហម» [ព្រោះពួកគេពាក់អាវយឺតជាមួយកអាវក្រហម]។ មន្ត្រីទាំងនេះបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីវគ្គពិសេសរយៈពេលបីខែ ដែលពួកគេបានតាំងចិត្តចំពោះរាជានិយម ដែលជាក្រមសីលធម៌សម្រាប់អ្នកបម្រើក្នុងរាជវង្សដែលបានរស់ឡើងវិញពីសម័យនៃរបបរាជានិយមផ្តាច់ការ។

ទីបី ការលើកកម្ពស់ជួរកងកម្លាំងថ្មី (កម្មាភិបាលថ្មី) ឲ្យកាន់តំណែងជួរមុខសំខាន់ៗកំពុងផ្លាស់ប្តូរការពង្រឹងស្ថាប័ននៃទំនាក់ទំនងយោធាទៅរករាជានិយម។ មានការកត់សម្គាល់ដែរថា នៅក្រោម ស្តេចរាមាទី៩ (Rama IX) ដែលជាបិតារបស់ក្សត្របច្ចុប្បន្ន គឺព្រះអង្គបានសម្រុះសម្រួលទំនាក់ទំនងរបស់ទ្រង់ជាមួយយោធាជាចម្បងតាមរយៈក្រុមប្រឹក្សាមួយក្រុម (Privy Council) ដែលជារង្វង់នៃទីប្រឹក្សារបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ ឥឡូវនេះ មហាក្សត្របច្ចុប្បន្ន ភាគច្រើនបានបដិសេធក្រុមប្រឹក្សាដែលធ្លាប់ដំណើរការ ដោយប្រគល់វាទៅឱ្យសហគមន៍ និងគម្រោងដែលផ្តួចផ្តើមដោយព្រះអង្គឯងទៅវិញ។ ឥឡូវនេះមហាក្សត្រ មានបណ្តាញផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ព្រះអង្គ រួមមានមន្ត្រីដែលគាត់បានស្គាល់វិជ្ជាជីវៈ ក៏ដូចជាអ្នកដែលទើបនឹងចូលថ្មីដោយដំណើរការ kho Daeng៕

រ៉ាន់ រើយ